Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Door innerlijke stilte dichter bij God

Home

NIELS MATHIJSSEN

meditatie | interview | Als 12-jarige kreeg Laurence Freeman John Main als godsdienstleraar. Het bracht mediteren in zijn leven, christelijk mediteren. 'Ik was totaal verward.'

Laurence Freeman werkte voor de Verenigde Naties in New York, als bankier en als journalist. Maar zijn roeping vond hij pas toen hij in aanraking kwam met christelijke meditatie. Hij vertrok in 1977 naar Canada om daar samen met zijn leermeester John Main een benedictijns klooster te stichten, geheel gewijd aan deze vorm van mediteren. De beweging is uitgegroeid tot een wereldwijde organisatie.

"Een kloostergemeenschap zonder muren", noemt Freeman het. Hij was even in Nederland om een lezing te geven. Hoewel Freeman (64) de stormachtige ontwikkeling van zijn beweging vooraf niet had kunnen voorspellen, vindt hij 't niet onlogisch, vertelt hij. "Innerlijke rust is een levensbehoefte voor oud en jong. Kinderen zijn erg goed in mediteren. De reden hiervoor is dat ze nog een heel pure vorm van simplicity - eenvoud - in zich hebben, in vergelijking met volwassenen. Kinderen herinneren ons eraan dat ook wij de eigenschappen om te mediteren nog ergens in ons dragen."

Toen Freeman in de jaren zestig zelf nog een kind was, zat hij op een benedictijner school in Londen. Hij was twaalf jaar oud toen hij John Main - op dat moment nog geen priester maar een monnik - als nieuwe godsdienstleraar kreeg. Freeman merkte direct op dat Main een bijzondere man was, die controle over de klas had, maar het respect voor de leerlingen nooit uit het oog verloor, vertelt hij. De twee hielden contact, ook toen Freeman in het begin van de jaren zeventig Engelse literatuur aan Oxford University ging studeren.

"In die periode was ik niet heel erg bezig met het geloof. Net zoals veel jonge mensen had ik geen benul wat het inhield, ik wist wie Christus noch God was. Ik verwierp het geloof niet, maar voelde er geen persoonlijke binding mee. Wel was ik benieuwd naar andere religieuze stromingen en spirituele bewegingen. Eigenlijk was ik op een heel intellectuele manier op zoek naar God. Dat veranderde toen ik aan het eind van het eerste jaar op de universiteit op bezoek ging bij John Main. Op een heel lichte manier introduceerde hij me toen in een manier van mediteren, op basis van het geloof in Christus en de evangeliën. Gek genoeg had die eerste, heel vrijblijvende kennismaking met christelijke meditatie een enorm effect op me.

Geen benul

"Ik was totaal verward. Want op intellectueel niveau begreep ik helemaal niet wat er gebeurde met me. Dat is niet vreemd, want de essentie van meditatie is dat je je gedachten loslaat. Maar ik had daar geen benul van. Het idee om je gedachten te laten voor wat ze zijn, was behoorlijk intimiderend voor me. Alsof je de stekker uit een computer haalt. Maar op een ander niveau begreep ik direct dat wat ik had ervaren heel authentiek was. Het was mijn hart dat tegen me sprak. Dat gevoel wakkerde een fundamenteel verlangen in me aan. Dus ik probeerde te mediteren zoals John Main me had geleerd. Dat lukte eerst niet goed. Ik was in die periode erg ongedisciplineerd. Maar de behoefte om die innerlijke rust te ervaren ging niet weg."

Achteraf bezien vindt Freeman het niet gek dat het hem tijd kostte zich het mediteren eigen te maken. "Het vergt noeste arbeid om meditatie echt onder de knie te krijgen. Contemplatie is het uiteindelijke doel. Drie aspecten zijn daar belangrijk bij: silence - stilte, stillness - rust en simplicity - eenvoud. Die drie staan niet op zichzelf, maar in elkaars verlengde.

"Mediteren doe je idealiter in een stille omgeving. Maar makkelijk is dat niet altijd. We live in a very noisy world, en soms moet je mediteren terwijl er harde muziek klinkt bij de buren. Maar hoewel het helpt dat er stilte om je heen is, vormt het ontbreken van geluid niet de essentie van stilte. In de kern gaat het om aandacht. Als je aandacht voor iets hebt, ben je vanzelf stil - zowel naar buiten toe als naar jezelf."

Om deze aandacht te richten, wordt er tijdens het mediteren een mantra opgezegd, vertelt Freeman. Bij voorkeur is dit het Aramese woord 'Maranatha', dat valt te vertalen als 'Kom, Heer'. Maar een zelfgekozen woord of korte zin voldoet ook.

"In het verlengende van die stilte staat stillness - rust. Het lichaam moet in rust zijn, om ook de geest in die stand te krijgen. Die fysieke rust is te bewerkstelligen door te zitten - in de lotushouding of op een stoel - met een rechte rug en door rustig en regelmatig te ademen. Daar is enige discipline voor nodig, maar voor de meeste mensen relatief eenvoudig te bewerkstelligen. In het bereiken van innerlijke rust - de stekker uit de computer - ligt voor de meeste mensen een grotere uitdaging."

"In ons hoofd gebeurt heel veel. We zijn constant aan het plannen, aan het analyseren en fantaseren. Daarom is dit zo moeilijk. Na stillness volgt het stadium van simplicity: je geest is hierbij ontdaan van alle complexiteit die ons leven beheerst. Het uiteindelijke resultaat is heel krachtig: door te mediteren met je aandacht bij God, kom je nog dichter bij hem. Een intense ervaring."

Het klooster in

"Nadat ik afgestudeerd was en onder andere als journalist en bankier had gewerkt, ging ik voor zes maanden het klooster in waar John Main een meditatiecentrum was begonnen. Mijn leven kreeg de structuur die nodig was om me het mediteren helemaal eigen te maken. Het geloof waar ik in mijn jongere jaren van verwijderd was geraakt, begon te herleven. John Main heeft me daar erg bij geholpen. In hem zag ik Christus. Dat was een bijzonder besef."

"Uiteindelijk besloot ik om monnik te worden in het klooster waar ik die zes maanden verbleven had. De keuze om meditatie tot de kern van mijn leven te maken, was een kleine stap. John Main ging steeds meer meditatielessen geven. We ontdekten dat hier binnen de kerk een enorme honger naar bestond. In die tijd verliet een behoorlijk aantal christenen de kerk, om zich te richten op transcendente meditatie, hindoeïsme en boeddhisme. Maar er kwamen ook gelovigen naar ons toe, met de wens om te leren mediteren op een christelijke manier. Als reactie op al die verzoeken, zijn we aan het eind van de jaren zeventig ook buiten het klooster lessen in christelijke meditatie gaan geven."

Niet te stoppen

In 1977 stichtte Main samen met Freeman een nieuw klooster in Canada dat geheel gewijd was aan christelijke meditatie. "In 1982 stierf John Main vrij plots. Ons nieuwe klooster begon toen net meer mensen te trekken. Zijn overlijden viel me erg zwaar. Veel mensen vroegen zich af, hoe het verder moest met ons klooster. Ikzelf had die vraag ook. Ik was erg jong en onervaren en we hadden geen duidelijk plan opgesteld, maar ik realiseerde me vrij snel daarna, dat wat we begonnen waren, niet meer te stoppen viel. Dat kwam niet zozeer door het klooster of mijzelf, maar doordat zoveel mensen overal ter wereld zich op dat moment al bezighielden met christelijke meditatie. The seed was growing in the lives of many."

Dat leidde er in 1991 toe dat in Londen de World Community for Christian Mediation werd opgericht. "Het is fantastisch dat we in de loop van al die jaren zo gegroeid zijn. In sommige landen zijn we klein. In Denemarken zijn er drie groepen die aan christelijke meditatie doen, in Australië zijn er ruim vijfhonderd en ook in Nederland zijn we actief. Net zoals missionarissen vroeger een ziekenhuis of school oprichtten om gezondheid en kennis te verspreiden, willen wij ook niet-christenen bekendmaken met deze vorm van meditatie. Om zo iedereen die maar wil the gift of meditation te laten ontvangen."

Lees verder na de advertentie

kritiek vanuit de christelijke wereld op christelijke meditatie

Ondanks de al decennialang stijgende populariteit klinkt er ook kritiek op christelijke meditatie, vooral vanuit evangelische hoek. Mediteren zou gevaarlijk zijn, want door het loslaten van gedachten wordt de menselijke geest opengezet voor de duivel. Laurence Freeman noemt dit een misverstand: "De duivel komt niet naar binnen, maar wordt juist naar buiten gedreven. Door christelijke meditatie laat je de aanwezigheid van God toe. Dat is een overweldigend gevoel en het kan inderdaad een heftige reactie veroorzaken. Het zuiveren van de geest kan gepaard gaan met boosheid, verdriet, zelfs woede die jaren onderdrukt was. Dat is niet slecht, maar juist goed."

de christelijke roots van meditatie

"Als Jezus sprak over bidden, dan had hij het niet over een formeel ritueel, maar over innerlijkheid, stilte en geestelijke rust. Daar liggen de diepste wortels van christelijke meditatie," legt Laurence Freeman uit.

De vroegchristelijke kloosterordes, uit de vierde eeuw na Christus, hebben een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van christelijke meditatie. In die gesloten gemeenschappen ontstond een geloofspraktijk waarin spiritualiteit en de innerlijke mens centraal stonden. Stilte en soberheid waren daarbij belangrijke elementen. "De manier waarop we nu mediteren, is hier direct van afgeleid", vertelt Freeman.

Deel dit artikel