Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dominee De Jong slaat de documentaire over

Home

Onno Havermans

Met argwaan kijken de inwoners van Staphorst uit naar de première, vanavond, van een film over de verstrengeling van geloof en bestuur in hun gemeenschap.

Op bevestiging van het stereotype beeld zitten de Staphorsters niet te wachten. „Maar een zwart pak kun je niet filmen in bikini”, zegt documentairemaker Emile van Rouveroy van Nieuwaal. „Dat beeld bevestigen de Staphorsters zelf, daar kunt u mij niet op afrekenen.”

Maar zijn film, ’Staphorst in tegenlicht’, is allerminst bedoeld als provocatie. De gepensioneerde hoogleraar rechtsantropologie wil laten zien welk spanningsveld ontstaat wanneer kerk en traditie in aanraking komen met het democratisch bestuur en de vrije keus van het individu.

Dat gebeurt in Staphorst, waar dominee De Jong van de Hersteld Hervormde Kerk tevens voorzitter is van de SGP-afdeling en zijn zoon wethouder. Waar de gemeenteraad debatteert over een vloekverbod en sluiting van de horeca op zaterdagavond om half 12, net voor de zondag begint. En waar de komst van boerenrockgroep Normaal leidt tot raadsvragen over drankmisbruik en grove taal.

De dominee doet in zijn kerk een dramatisch beroep op de jeugd: „In de hel, jongens en meisjes, wordt alleen maar gevloekt. Ik smeek jullie, zul je het hier niet doen?” Tegelijk neemt zijn partij in de gemeenteraad geen genoegen met het aanbod van oppositiepartijen PvdA en VVD om elkaar te respecteren. Dat vloekverbod moet er komen.

„Tolerantie is in Staphort geen geheel vanzelfsprekende zaak”, zegt voormalig burgemeester Plomp in de documentaire. „Maar geloof kun je niet voorschrijven.”

Volgens Van Rouveroy is die spanning niet uniek voor Staphorst, maar kenmerkend voor alle strenggelovige gemeenschappen. Hij wil daarover discussie uitlokken, te beginnen vanavond, bij de eerste vertoning van zijn 50 minuten durende film, in het Staphorster Hotel Waanders. Maar de dominee komt niet.

„Christenmensen gaan ervan uit dat een ander minder normen en waarden heeft dan zij”, zegt Hilligje Kok-Bisschop uit Rouveen, die in de film een prominente rol vervult. „Gods woord gaat boven de wet bij tegenstrijdige uitspraken. ’Toon mij uw geloof uit uw werken’. De SGP wil dat uitdragen.”

Kok liet toe dat de camera haar volgt, tijdens de ziekte en het overlijden van haar man, in discussie met haar zoon Wiecher over Normaal, op een SGP-verkiezingsavond en aan de keukentafel met haar zoon Klaas en diens Braziliaanse echtgenote. Daarbij ziet ze zich gesteld voor morele en religieuze dilemma’s. Wiecher kerkt niet meer en plakt verkiezingsposters van Geert Wilders, Klaas is uitgeschreven als dooplid, omdat hij katholiek is getrouwd.

„Mijn kinderen zijn schapen die dwalen”, zegt ze. „Ik waarschuw ze, ga met ze in discussie, maar ik leg de verantwoordelijkheid bij henzelf. Ik hou van mijn kinderen, anders zou ik ze de deur uitstampen. Maar je bereikt meer met liefde. Ze hebben toch geloof in die ene God. De jeugd wil handvatten hebben, maar ook de wereld in, royaler leven.”

Kok zit in het platform normen en waarden van de gemeente, ze was jarenlang lid van de dorpsraad in Rouveen en actief in de Vereniging tot bescherming van het ongeboren kind. Ze is bang dat haar dorpsgenoten haar openhartigheid niet zullen begrijpen. „Ik heb thuis geleerd te discussiëren, maar dat kennen de meesten hier niet. Ik haal mijn inspiratie uit de krant, het Reformatorisch Dagblad, daar vorm ik een mening uit. Je kunt toch ook in een moderne wereld geloven?”

Kritisch is ze ook op de kerk. Ze stapte van de Oud-Gereformeerde over naar de Hersteld Hervormde Kerk, maar als dominee De Jong zegt dat de wijze waarop in Staphorst wordt bekeerd de ware weg is, legt zij de nadruk op eigen verantwoordelijkheid. „Als we niet bekeerd worden, dan ligt dat niet aan God, maar aan onszelf.”

Deel dit artikel