Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Discussiëren over besnijdenis? Probeer je in te leven in de ander

Home

Redactie

De ceremonie rond een besnijdenis in Jeruzalem. © EPA

Een rechter moet besnijdenis mishandeling kunnen noemen. Maar laten we vooral ook proberen om respect te hebben voor elkaars levensbeschouwing, vindt filosoof-in-opleiding Wouter Kamp.

Niemand weet zeker dat zijn overtuigingen deugen

'Anneroos Goosen stelde vrijdag in deze rubriek dat religieuze tradities kinderen klem kunnen zetten. Ouders die kun kind besnijden, plaatsen hun religieuze behoeften boven de lichamelijke integriteit van hun kind. Daarmee leggen ze het min of meer hun eigen godsdienst op. Inderdaad, religieuze riten gaan erg ver als ze je een deel van je lichaam kosten. Een besnijdenis is onherroepelijk.

Toch zou het niet verkeerd zijn als we iets meer respect zouden krijgen voor de levensovertuigingen die anderen hebben en de rituelen die ze uitvoeren. Breed beschouwd is levensbeschouwing datgene wat een mens eigen maakt. Laten we elkaar vooral aanmoedigen oprecht te geloven en proberen te begrijpen hoe het komt dat iemand op bepaalde overtuigingen vertrouwt. Niemand weet immers zeker dat zijn overtuigingen de ware zijn.

Respect voor andermans levensbeschouwing hoeft natuurlijk niet te betekenen dat iedereen mag doen wat hij wil, simpelweg omdat hij zus en zo gelooft. Volgens de filosoof Soren Kierkegaard kan levensbeschouwing nooit tegen het algemeen ethische ingaan. We kunnen andersgelovigen dus wel degelijk aanspreken als we vinden dat ze zich onethisch gedragen.

Daarbij is het wel de vraag of beide partijen dezelfde taal spreken. De westerse manier van denken is gevormd door ideeën uit het christendom en door de overtuiging dat mensen individueel verantwoordelijk zijn. Wie door die bril naar besnijdenis kijkt, ziet vooral een individu dat lichamelijk mishandeld wordt.

Het traditionele Jodendom beschouwt het Jood-zijn als onderdeel van Gods heilsplan. De besnijdenis is daar geen verminking maar juist de opname van de individu in het heilsplan. Mede daarom tillen Joden minder zwaar aan de fysieke gevolgen van besnijdenis. Dergelijke overwegingen moeten we in het achterhoofd houden als we een balans proberen te zoeken tussen het verbod op mishandeling en godsdienstvrijheid.'

Lees verder na de advertentie
Wouter Kamp studeert filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen en is geïnteresseerd in ethiek en politieke filosofie.

 
Inderdaad, religieuze riten gaan erg ver als ze je een deel van je lichaam kosten. Een besnijdenis is onherroepelijk.

Eerder in Denkers in Debat

Besnijdenis is mishandeling, oordeelde een Duitse rechter vorige maand. Onverdoofde rituele slacht komt volgens de Partij voor de Dieren op hetzelfde neer: het zou dieren onnodig lang laten lijden en kan eenvoudig worden vervangen door diervriendelijkere alternatieven.

Joden en moslims moeten bewijzen dat de religieuze gebruiken waarvoor ze sterke theologische argumenten hebben ook op medisch vlak deugen. Dat roept de vraag op of religieuze rechten zich nog laten verdedigen.

'Er zijn aardig wat sterke argumenten om besnijdenis en onverdoofde rituele slacht te verbieden', stelde filosoof-in-opleiding Martijn Samson vorige week. Toch laten 'religieuze voorrechten' zich volgens hem wel degelijk verdedigen. 'Besnijdenis en onverdoofde rituele slacht worden bijvoorbeeld niet uitgevoerd om te mishandelen, maar als onderdeel van een traditie. Rituelen zijn ook een kwestie van religie en cultuur, van zaken die ons maken tot wat we zijn.'

En toch: gaat fysiek ingrijpen niet erg ver? 'Ouders die kun kind willen besnijden', reageerde filosofiestudent Anneroos Goosen vrijdag, 'besluiten dat deze religieuze waarde belangrijker is dan de lichamelijke integriteit van het kind. Als besnijdenis is toegestaan, kan hij niet beschikken over zijn eigen lichaam. Ook dat is een ernstig verlies van vrijheid.'

 
Ouders die kun kind willen besnijden, besluiten dat deze religieuze waarde belangrijker is dan de lichamelijke integriteit van het kind.
Anneroos Goosen, vrijdag in Denkers in Debat

Deel dit artikel