Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Directeur AzG: internationaal weinig respect voor oorlogsregels

Home

Iris Ludeker

Reddingswerkers bij het gebombardeerde ziekenhuis in Marat Numan, Syrië. © REUTERS

Niet voor het eerst werd deze week een ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen (AzG) kapotgeschoten in Syrië. Arjan Hehenkamp, directeur van de Nederlandse afdeling van de organisatie, ziet dat medici niet ontzien worden in conflicten. Integendeel. En dat er weinig animo bij de internationale gemeenschap bestaat om oorlogsregels na te leven.

"Het is moeilijk te zeggen of er vaker lukraak wordt geschoten, of dat ziekenhuizen doelwit zijn", zegt Hehenkamp. "Maar in landen als Syrië, Afghanistan en Jemen zie je dat conflicten met zware wapens worden uitgevochten, ook vanuit de lucht. Met raketten en bommen, in plaats van met kalasjnikovs."

Dat gaat met extra risico's gepaard. In Afghanistan bombardeerden de Amerikanen vorig jaar een AzG-ziekenhuis in Kunduz, in Jemen waren het waarschijnlijk Saudische gevechtsvliegtuigen die drie AzG-ziekenhuizen in puin legden.

Te gevaarlijk
In de laatste twee landen werkt de organisatie nog met eigen teams; Syrië is een geval apart.Tot drie jaar geleden waren er nog buitenlandse artsen actief, maar na incidenten (onder meer een ontvoering), oordeelde AzG dat het te gevaarlijk was om mensen naar het land te sturen.

Sindsdien ondersteunt de organisatie lokale collega's in bestaande hospitalen met advies, geld en goederen. In plaats van vijf of tien eigen ziekenhuizen te beheren, ondersteunt AzG nu 150 medische instellingen. "Daardoor is de kans ook groter dat een ziekenhuis wordt geraakt", zegt Hehenkamp.

AzG werkt vooral in rebellengebied, maar ondersteunt ook een paar ziekenhuizen in delen van Syrië die onder controle staan van Damascus. Clandestien. "We kunnen niet officieel werken, omdat we de voorwaarden die de Syrische autoriteiten stelden, niet wilden accepteren. Zij wilden bepalen met welke partners we zouden samenwerken, waar we zouden werken. Onze onafhankelijkheid werd beknot."

Lees verder na de advertentie

Transparant
In landen als Afghanistan en Jemen probeert AzG zo transparant mogelijk te opereren, en is in de loop van de tijd ("sinds bombarderen zo in de mode is", aldus een cynische Hehenkamp) beleid ontstaan om de strijdende partijen GPS-coördinaten van ziekenhuizen te verstrekken, in de hoop dat dit aanvallen voorkomt.

In Syrië mogen de lokale artsen zelf inschatten of ze dat doen. Zij kiezen er meestal voor dat niet te doen - sterker, ze verbergen hun ziekenhuizen als zodanig.

Dat is niet zo gek, stelt Hehenkamp. "Vanaf het begin van het conflict in Syrië was duidelijk dat medische instellingen niet ontzien werden, of zelfs expres werden geraakt. Het regime zag gewonden als tegenstander, en medische instellingen daarom als legitiem doelwit. De afgelopen jaren is gebleken dat er in dit conflict totaal geen rekening wordt gehouden met burgers."

Geneefse Conventies
Natuurlijk is internationaal afgesproken dat burgers en ziekenhuizen geen doelwit mogen zijn in oorlog; daar zijn de Geneefse Conventies voor. Maar Hehenkamp ziet internationaal weinig animo om die regels te beschermen. Zo is er een internationale commissie die 25 jaar geleden werd opgericht om onderzoek te doen naar incidenten waarbij de Geneefse Conventies niet nageleefd worden - die is nog nooit ingeschakeld.

Ook niet nadat de Amerikanen het ziekenhuis in Kunduz bombardeerden, en nadat AzG een beroep op de commissie deed. De organisatie schreef daartoe alle zeventig landen aan die de commissie hebben opgericht. "Het merendeel van de landen heeft niet eens geantwoord. Dat is toch een veeg teken. Het belang dat staten hechten aan de Geneefse Conventies wordt kennelijk niet echt gevoeld."

© AP

Deel dit artikel