Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dichten tegen witlof of de PVV

Home

JANITA MONNA

Bloemlezing van hekeldichten past mooi in het huidige tijdsgewricht

Of het een goed gedicht was, daar heeft niemand het over. En het was misschien grappig bedoeld ('Zijn dinges stinkt naar döner / zelfs een varkensscheet ruikt schöner'), de boodschap van Jan Böhmermanns 'Hekeldicht' viel in Turkije bepaald niet in goede aarde. Daarover hoeven we het nauwelijks nog te hebben.

Dat er mensen zijn die zich zo opwinden over de 'hekeldichten' die de Nederlandse dichters Daniël Dee, Alexis de Roode en Benne van der Velde verzamelden voor hun onlangs verschenen bloemlezing 'Ik proef iets wat bedorven is', is minder voorstelbaar. Het hekeldicht is volgens de drie in Nederland een onderbelicht genre, dat na Vondel 'een vrij diepe duik' maakte, om bij Tachtiger Willem Kloos weer boven te komen.

De samenstellers kozen voor een ruime benadering van het veelal satirische vers. Dat maakt dat de bloemlezing, waarvan de titel is ontleend aan een gedicht van Wouter Godijn, gedichten telt van zeer uiteenlopende bekende en minder bekende dichters. Van Slauerhoff tot Ingmar Heytze, van Nel Benschop tot Hans Faverey. De keur aan zaken de gehekeld worden is al even breed. De een is tegen witlof, de ander tegen thee, en oud-Dichter des Vaderlands en Groninger Driek van Wissen was, zoals bekend, 'Anti-Fries'. Venijniger is Jan Boerstoel die het grove onkruid berenklauw met een bekende tvman vergelijkt: "Wat is het toch een patjepeeër van een plant (...) De Willibrord Frequin van onze woeste gronden."

Interessanter - ook in het licht van kwesties als Böhmermann en Ebru Umar - zijn de verzen in de afdeling 'Tegen god en de goddelozen', waarin ineens een scherp vers van Frans Vogel opduikt. Over een oud-PVV-er die zich tot de islam bekeert: "En daar zitten we niet op te wachten. / Integendeel."

Schotschriften over collega-dichters ontbreken niet. Jan Kal schmiert over H.C. ten Berge, Jan Arends haalt uit naar Bernlef, al gaat de afdeling wat gebukt onder 'afrekeningetjes' die voor derden weinig interessant zijn.

Er staan gedichten in de bundel die niet of nauwelijks hekelend te noemen zijn. Evengoed ontbreken sommige kritischer verzen. 'De zittende politicus' van Gerrit Komrij, na de dood van Pim Fortuyn, het hekeldicht van Ramsey Nasr, tegen Balkenende na verschijning van het rapport-Davids, ze hadden in deze verzameling niet misstaan.

Dat neemt niet weg dat een bloemlezing als deze past in het huidige tijdsgewricht. Ongebreideld een mening ventileren is voor velen zo ongeveer een eerste levensbehoefte geworden. De dichter bekommert zich ten minste nog om de vorm waarin hij zijn boosheid giet.

En voor wie in plaats van een boze tweet eens een hekeldicht wil schrijven, die kan terecht bij het weblog 'De valse noot', van de samenstellers van de bloemlezing.

Daniël Dee, Alexis de Roode, Benne van der Velde (red.): Ik proef iets wat bedorven is. Hekeldichten Passage; 120 blz. euro 19,90

Tekst: Janita MonNa foto: colourbox

Deel dit artikel