Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Diabetes dreigt voor 250.000 niet-bejaarde Nederlanders

Home

Alwin Kuiken

Een diabetespatiënt controleert zijn bloed. © afp

Een kwart miljoen Nederlanders tussen de dertig en de zeventig jaar oud hebben zo'n verhoogde suikerspiegel dat zij zonder ingrijpen binnen zes jaar diabetes ontwikkelen. Dat blijkt uit cijfers die het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vandaag op de website Nationaal Kompas Volksgezondheid publiceert. Daarop staat de meest recente informatie over veelvoorkomende ziekten in Nederland.

Met zo'n 800.000 zieke Nederlanders is diabetes één van de lijstaanvoerders. Type I ontstaat al op jonge leeftijd. Het immuunsysteem vernietigt dan cellen die insuline aanmaken. Type II ontstaat door een ongezonde levensstijl. Ook erfelijke aanleg speelt een rol. Bij vroeg ingrijpen valt er mee te leven, maar genezing is niet mogelijk. Mensen met diabetes hebben een verhoogde kans op hart- en vaatziekten en beroertes.

Minimaal 801.000 Nederlanders met diabetes
Hoeveel Nederlanders jaarlijks aan de gevolgen overlijden, is niet bekend, omdat diabetes niet altijd als doodsoorzaak wordt genoteerd. Volgens het Diabetes Fonds zou het om 10.000 Nederlanders gaan.

Dát een groep Nederlanders een hoog risico op diabetes had, was wel bekend. Maar door een nieuwe berekening los te laten op een onderzoek naar overgewicht uit 2010 weet het RIVM nu dat het er 750.000 zijn; mannen vaker dan vrouwen. Een derde krijgt zonder wijziging van de leefstijl binnen zes jaar diabetes. Wie te dik is of bij wie diabetes in de familie voorkomt, doet er goed aan naar de huisarts te gaan voor een test. Wie er vroeg bij is, kan de kans op diabetes fors reduceren door gezond te eten en te sporten.

Tijdens de laatste meting in 2011 hadden 801.000 Nederlanders diabetes, zo blijkt uit RIVM-cijfers. Informatie over 2012 is nog niet bekend: de huisartsenregistratie loopt achter. Tijdens de vorige diabetesmeting in 2007 betrof het 668.000 Nederlanders. Geschat wordt dat het werkelijke aantal een kleine twintig procent hoger ligt omdat veel mensen diabetes hebben zonder het te weten.

Dat wijkt nauwelijks af van een voorspelling uit 2007. Vanwege toenemende zwaarlijvigheid en stijgende ouderdom werd voorspeld dat Nederland in 2025 1,3 miljoen diabetici telt. Het aantal patiënten had in 2011 zo'n 808.000 moeten zijn. De stijging wordt voor een derde veroorzaakt doordat Nederlanders ouder worden.

Honderd kinderen dodelijk ziek door overgewicht
Is het in Nederland net als in de Verenigde Staten zo dat jonge kinderen door overgewicht al diabetes type II krijgen? Dat valt mee, zo blijkt uit nog niet gepubliceerd onderzoek van de Nederlandse Diabetes Federatie. Om deze vraag te beantwoorden ondervroegen hun onderzoekers het afgelopen jaar alle ruim negentig Nederlandse ziekenhuizen. Nu 95 procent heeft gereageerd, luidt de conclusie: van alle 7000 kinderen met diabetes heeft één à twee procent, zo'n 100 kinderen dus, diabetes type II.

"In álle gevallen is overgewicht de oorzaak", zegt Henk Veeze, kinderarts en voorzitter van Diabeter, het grootste expertisecentrum in EU dat zich met kinderdiabetes bezighoudt. Diabeter participeert in het onderzoek dat door het Diabetes Fonds betaald wordt. "In de VS kom je op percentages van boven de tien procent. Je kunt dus zeggen: het valt hier mee. Maar twintig jaar geleden was hier helemaal geen sprake van. Toen hadden we alleen te maken met aangeboren type I diabetes."

De Nederlandse kinderen met type II, zijn gemiddeld zo'n twaalf jaar oud. De kans dat ze de zestig halen is volgens Veeze 'uitzonderlijk klein'. Hij acht de kans groot dat de kinderen voor hun 25ste een hartinfarct krijgen. Het komt voor dat de diabetes verdwijnt als de kinderen afvallen, maar de ziekte kan 'net zo snel terugkomen', zegt Veeze. Volgens hem zijn deze cijfers alle reden om op basisscholen programma's die gezond eten en sporten promoten stevig voort te zetten.

Wat is diabetes?
Diabetes is een ziekte waarbij de glucoseregulatie in het lichaam is verstoord. Er bestaan twee hoofdvarianten van de aandoening. Bij type I wordt niet of nauwelijks insuline aangemaakt, het hormoon dat er normaal gesproken voor zorgt dat glucose vanuit de bloedbaan naar lichaamscellen gaat en daar als 'brandstof' gebruikt kan worden. Mensen met diabetes type I moeten een paar keer per dag zichzelf insuline inspuiten, of een insulinepomp dragen.

Bij diabetes type II raakt het lichaam ongevoelig voor insuline. De cellen die insuline produceren, moeten dan zoveel leveren, dat ze overbelast raken en ermee stoppen. Mensen met diabetes type II krijgen meestal medicijnen, voedings- en bewegingsadviezen. Soms moet iemand ook insuline spuiten.

Ongeveer 90 procent van de mensen met diabetes heeft deze variant, die ook wel bekend staat als ouderdomsdiabetes. Volgens de Nederlandse Diabetes Federatie is dat een verwarrende naam, omdat type II diabetes tegenwoordig ook steeds vaker jonge (zwaarlijvige) mensen treft.

Lees verder na de advertentie
© Trouw. Bron: RVM

Deel dit artikel