Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Derksen c.s. houden de schijn op: r.-k. geloofsimperium níét ter ziele

Home

FRANK KOOLS

AMSTERDAM - Het r.-k. geloofsimperium van miljonair Piet Derksen (82), de oprichter van Center Parcs, is niet ter ziele. Ook hebben de vier kinderen Derksen 'absoluut' niet de macht binnen de stichtingen die daar deel van uitmaken. De gelden werden steeds besteed naar 'inzicht van de heer en mevrouw Derksen'. Dat althans stelt Paul van Binsbergen, procuratiehouder van de beheersmaatschappij.

Van Binsbergen schrijft dit in reactie op artikelen in de pers afgelopen week. Daarin heette het dat het rijk - en dan vooral de Stichting getuigenis van Gods liefde (SGGL), die zich richt op evangelisatie- en caritaswerk - voltooid verleden tijd was. Dat klopt niet, volgens Van Binsbergen. Zij gaat “op een lager niveau” door.

Maar in Nederland is dat niveau wel heel laag, zo blijkt. Van Binsbergen noemt slechts één instelling, die ook in de toekomst geld krijgt: de internationale priesteropleiding van de oerconservatieve neocatechumenen in het Noordhollandse Nieuwe Niedorp.

Naar verluidt krijgt ook het daklozencentrum in Eindhoven nog steun. Van Binsbergen wil dat echter niet bevestigen. Hij weigert verder elk commentaar en wil eigenlijk niet eens als auteur van de notitie vermeld worden. Waarom, vertelt hij niet.

Kaalslag

Voor het overige is het één grote kaalslag wat de Nederlandse projecten aangaat. De reli-winkel in winkelcentrum Piazza is al dicht. Van de dertig werknemers op het Eindhovense hoofdkantoor blijven er hooguit zes in dienst. Het jongerenblad 'Light' verscheen vorige maand voor het laatst. Het tweemaandelijks blad 'Getuigenis' heeft nog één nummer te gaan. Maar op dit punt houdt Van Binsbergen de moed er in. Hij kondigt voor volgende maand al een nieuw blad aan. Soberder, zwart-wit, “met eventueel een extra steunkleur”.

Ook de videoprodukties van de SGGL stoppen. Van Binsbergen houdt echter een mooie schijn op: “Zij zijn overgedragen aan een andere instantie waardoor zeker gesteld is dat het vermenigvuldigen, verzenden en publiceren zal continueren.” Aan wie?

Toch verhult niets de teloorgang van Derksens dromen beter dan het mislukken van de media-avonturen. Want de miljonair concentreerde zich juist daarop om Nederland en daarbuiten terug op de weg naar Rome te krijgen. Hij begon het blad Manna, waarvoor hij Yvonne van Gennip en Toon Hermans als medewerkers strikte.

Derksen leverde verder een groot deel van het startkapitaal van het Katholiek Nieuwsblad. Hij financierde 'Lumen 2000', een internationaal verband van onafhankelijke televisieproducenten. Enige tijd zond die op zondagmorgen via RTL 5 uit. In 1994 stopten de programma's echter. Voor die tijd had kardinaal Simonis erg hard op de zakenman moeten inpraten om geen tegenhanger van de KRO op te zetten, een omroep die volgens Derksen “ontzettend veel kwaad heeft gedaan”.

Het geld voor al deze projecten verdiende Derksen met zijn vakantieparken. Hij was stichter en enig aandeelhouder van Center Parcs, voorheen Sporthuis Centrum. In de jaren '70 genas hij volgens eigen zeggen op wonderbaarlijke wijze van een dodelijke ziekte. “Aangeraakt door God” begon elke vorm van bezit hem “te storen”. Terwijl Derksen voor die tijd een keihard zakenman was. Hij was naar België verhuisd om het gunstige belastingklimaat. En zelfs Belg geworden om nog meer te besparen.

De bekeerde Derksen verkocht zijn bedrijf aan een Britse brouwerij. Van de opbrengst stopte hij in 1982 670 miljoen gulden in de beheersmaatschappij Levend Water Beheer NV. Alle aandelen waren van de gelijknamige stichting, waarin hijzelf en zijn vrouw Trude, die vorige week op 74-jarige leeftijd overleed, absolute zeggenschap hadden.

De winsten van het beleggen in aards slijk gingen naar de SGGL, die in feite een koepel vormde voor uiteenlopende evangelisatie-ondernemingen. Die gaf gul in Nederland, maar zeker ook daarbuiten: aan priesterseminaries in Afrika, straatkinderen in Latijns-Amerika, bijbels voor Oost-Europa. De behoudende Amerikaanse non Moeder Angelica kreeg 35 miljoen voor een eigen tv-zender. Het orthodoxe katholicisme had in Derksen een puissant rijke sponsor gevonden.

Maar al snel was er gelazer in het paradijs. En niet in de laatste plaats door Derksen zelf. Hij liet zich vele schimmige beleggingen aanpraten, waardoor de miljoenen op haast miraculeuze wijze weer verdwenen. In een interview vorig jaar zei Van Binsbergen: “Er is in het verleden geslapen en geroofd”. Op dit moment zou van het oorspronkelijk kapitaal nog maar ruim 250 miljoen over zijn.

Derksen zelf trof nog meer blaam. Hij bleef zakenman in hart en nieren, het speculeren kon hij niet laten. Smalend werd hij 'de enige behoudend katholieke gokverslaafde' genoemd. Geen dag ging voorbij zonder te speculeren in de aardappeltermijnhandel. En niet zelden met verlies. Van Binsbergen nu: “Naast een aantal zeer goede beleggingen heeft, wat normaal is, de heer Derksen, op basis van adviezen van inadequate adviseurs, ook een aantal minder gelukkige beleggingen gedaan.”

Dat zinde de kinderen Derksen niet. Eerder hadden Marie, Trudy, Ad en Johanna, elk vijf miljoen gulden van hun vader gekregen. Daarmee hadden ze hun erfenis al binnen, stelde hij, de rest ging naar goede werken. Maar dat kon niet, zo vonden de vier al snel uit. Volgens de Nederlandse wet hadden ze recht op een onvervreemdbaar deel van de erfenis. Maar die was vader Piet er juist in een moordend tempo doorheen aan het jagen.

Ruzie binnen het voorbeeldige katholieke gezin was het gevolg. Advocaten rukten uit. Maar Piet Derksen dacht zijn eigen vlees en bloed te slim af te zijn. Hij bracht in 1994 snel alle aandelen van Levend Water NV over naar Gibraltar. Daar gold het Nederlandse erfrecht niet.

Die vlieger ging echter niet op: hij moest de transactie weer ongedaan maken. Vanaf dat moment zouden de vier kinderen het in feite voor het zeggen hebben. Ze zouden het afgelopen jaar bezig zijn geweest het vermogen over te brengen naar de privé-sfeer en een regeling te treffen met de belastingdienst over de successie-rechten. De kinderen willen naar verluidt het geld op een wat wereldser wijze besteden: minder evangelisatie en meer sociale hulp.

In zijn stuk stelt Van Binsbergen dat Piet en Trude steeds zijn blijven beslissen binnen de SGGL. Formeel mag dat juist zijn, het doet de verhoudingen geen recht. De kinderen zouden namelijk de baas zijn in Levend Water NV. Pa en ma mochten nog de scepter zwaaien in de stichtingen. Die kregen alleen de laatste tijd amper nog geld.

Het lijkt symbolisch dat met het overlijden van Trude Derksen ook het doek valt voor de goede werken van de SGGL. Volgens Pieter van der Velden, die nauw met de Derksens en hun geloofsimperium verbonden was, was haar betekenis voor de goede werken minstens even groot als die van haar man. “Hij trad meer naar buiten en werd op een andere manier door God bewogen. Zij had een diep godsdienstig leven. Hij was meer de edelmoedige gever. Zie haar maar als het hart van het werk, hem als de handen.”

Volgens Van Binsbergen is het resultaat van de werken van Piet en Trude nog niet te overzien. Maar: “Belangrijk is dat de activiteiten wereldomvattend zijn en dat er absoluut gezaaid is en op vele plaatsen geoogst.” Volgens hem behoorde het paar inmiddels “tot de armsten van Nederland” maar hebben zij geestelijk een enorme rijkdom verworven. Piet Derksen zelf zei ooit in een interview op de vraag of hij verwachtte in de hemel te komen: “Ik denk van wel. God wil het en ik wil het ook. Wat kan ons dan tegenhouden.”

Deel dit artikel