Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Der Kaiser is nog altijd actueel

Home

FREDERIKE BERNTSEN

Opera

M31 Foundation/New European Ensemble Der Kaiser von Atlantis ***

4 mei, negen uur 's avonds: Theater na de Dam gaat van start. Landelijk worden er zo'n zeventig voorstellingen gespeeld die de herdenking onderstrepen, en die op de een of andere manier te maken hebben met de Tweede Wereldoorlog.

Een van de opvoeringen vond plaats in het Amsterdamse Compagnietheater: 'Der Kaiser von Atlantis' van Viktor Ullmann. De keizer kondigt een algehele oorlog af, maar de dood weigert dienst. Pas als de keizer, op instigatie van de dood, bereid is om zichzelf op te offeren, keert de dood terug onder de mensen.

Hoe kom je bij zo'n plot? Ullmann zat, net als de schrijver van het script, Peter Kien, gevangen in Theresienstadt. Ze creëerden in 1943/44 een werk - de première vond veertig jaar geleden plaats bij De Nationale Opera - dat aan actualiteit niets heeft verloren.

Regisseur Robin Coops raakte in de ban. Hij zocht samenwerking met de Nederlandse Reisopera en het New European Ensemble voor een kersverse enscenering. En wat doe je dan als team om het poëtische en cryptische van het libretto uit te laten komen? Zo eenvoudig mogelijk te werk gaan en een slim spel met licht en duisternis creëren.

Een zwart, glimmend zeil als speelvlak, spotlichten, kistachtige opstapjes, meer niet; de zangers gekleed in donkere tinten, en de attributen gelakt in lichtgrijze hoogglans. Als om te benadrukken dat hier een gezamenlijk product wordt neergezet, zitten ook de instrumentalisten op grijze kisten, op het zeil.

De lampen vormen de compagnons van de zangers, hoop en wanhoop worden uitgelicht. Mooie vondst. Petje af voor de zevenkoppige cast, met onder meer Wiard Witholt (De Keizer) en Erik Slik (De Harlekijn). Maak van deze tekst maar eens een coherent geheel dat het publiek meebeleeft. De schijnbare eenvoud van de scènes door laten werken in de choreografie gaat niet vanzelf. Lichaamstaal en natuurlijke stemsouplesse zitten elkaar soms in de weg.

De woorden dreunen na: "De dood, het laatste wiegelied". De muziek klinkt beschaafder. Trom, banjo en viool in het kamerensemble onder leiding van Frank Zielhorst voegen zich voorbeeldig naar de karakters op de speelvloer, maar er zit genoeg diepgang in de partituur om er een eigengereider stempel op de drukken.

Voorstellingen t/m 13 mei in diverse Nederlandse zalen. Info: m31foundation.nl

Deel dit artikel