Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Delirium na operatie is verwaarloosd probleem

Home

door Eveline Brandt

Jaarlijks krijgen zo'n honderdduizend ouderen tijdens eenziekenhuisopname een delirium (acute verwardheid). Het kandodelijk zijn als er niets tegen gebeurt. Artsen enverpleegkundigen weten er te weinig van, constateert de Inspectievoor de Gezondheidszorg.

Voor delirium is in ziekenhuizen veel te weinig aandacht.Terwijl het een ernstige, neuropsychiatrische stoornis is diedoor de vergrijzing steeds vaker voorkomt.

Bij een delirium denken de meeste mensen aan alcohol en aande gekte die het plotseling stoppen met drinken kan veroorzaken.Maar veel vaker ontstaat deze ernstige psychiatrische aandoeningdoor een lichamelijk probleem -een longontsteking, soms slechtseen blaasontsteking. Vooral (kwetsbare) ouderen zijn er gevoeligvoor: in ieder ziekenhuis ontwikkelt zo'n 25 tot 35 procent vande patiënten boven de 65 jaar deze vorm van acute verwardheid.De patiënt gaat na een grotere of kleinere ingreep hallucineren,krijgt wilde, nare dromen of wordt psychotisch.

Geriater Kees Kalisvaart werkt in het Medisch Centrum Alkmaar(MCA). Het optreden van delirium is daar een groot probleem, netals in andere ziekenhuizen. Maar het is, tot zijnverontwaardiging, ook een verwaarloosd en grotendeels vermijdbaarprobleem. Kalisvaart: ,,Sommige patiënten willen uit het raamspringen of stappen plots uit bed, vlak na een heupoperatie.Andere worden juist heel stil en in zichzelf gekeerd. Zij zijnsoms doodsbang voor de verpleegkundige, die ze als een bedreigingzien. Dit is voor de patiënt afschuwelijk, maar voor de familieook. Mensen leveren hun vader gezond af voor een operatie en ziende volgende dag dat hij acuut gek geworden is.“

Onlangs promoveerde Kalisvaart op het delirium (of delier). Hij beschrijft hoe het evenwicht in het lichaam door de ziekteof ingreep is verstoord en hoe er een 'chemische chaos' in dehersenen ontstaat. De patiënten kunnen daardoor allerleicomplicaties krijgen: een hoge bloeddruk, een ontregeldeademhaling. Of ze trekken hun voedingssonde eruit en de voedingloopt hun luchtpijp in. Een delier geeft dan ook een hogerstervensrisico. Kalisvaart: ,,De kans om te overlijden aan eendelier in een ziekenhuis is voor ouderen groter dan de kans daarte overlijden aan een longontsteking.“ Hij rekent voor: in hetMCA, met als verzorgingsgebied de regio Alkmaar, krijgt een kwartvan alle oudere patiënten een delirium. Een kwart dáárvanoverlijdt binnen drie maanden. ,,Dat zijn ruim 600 ouderen perjaar, terwijl er heel simpel iets tegen te doen is.“

Oudere patiënten komen soms al zwak, verward of dement hetziekenhuis in. Bij hen kun je er bijkans op rekenen dat ze eendelirium ontwikkelen. Het onderscheiden van die risicogroep, enextra op hen letten, leidt al tot veel verbeteringen, aldusKalisvaart. Verder kan een delirium met tijdige, goede medicatieaanzienlijk verlicht worden. Ook moet de verpleging zorgen datde patiënt goed eet en drinkt, niet gedesoriënteerd raakt endus zijn bril en gehoorapparaat draagt.

Het effect van zulke iets intensievere zorg is enorm. Hetonderzoek van Kalisvaart omvatte 600 oudere patiënten. Van henontwikkelde 40 procent een delier bij het oude beleid; met extrazorg en oplettendheid kelderde dit tot 12 procent. De kostenwaren gering: één extra verpleegkundige en één dokter warennodig. De complicaties én de ligdagen namen ondertussen sterkaf.

Maar het onderzoek is ten einde en voor extra zorg is geengeld meer. ,,Sindsdien stijgt het percentage weer sterk“, zegtde geriater. ,,Ik kan niet de zorg leveren die ik wil. Het isvreselijk frustrerend. Als het ging om kanker of kinderziektenzou er een storm van verontwaardiging opsteken, maar hieraanwordt nauwelijks iets gedaan.“

Deel dit artikel