Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Delftse bèta's bouwen robotje voor Indiase maanlanding

Home

Arjen van der Ziel

Impressie van de Nano Rover. De zesbenige robot is zo groot als een schoenendoos en weegt nu zo'n 1600 gram. Om mee te mogen met de Indiase missie moet hij 100 gram afvallen. © rv

Nog nooit was Nederland zo dicht bij een maanlanding. Delftse studenten hopen dat hun zesbenige robotje, de Nano Rover, binnenkort mag meeliften op een Indiase raket.

De wetenschappers van de TU Delft doen er nog een beetje geheimzinning over, omdat ze bang zijn dat er een kink in de kabel komt. Maar als alles volgens plan gaat, landt binnenkort een Nederlands robotje op de maan.

Lees verder na de advertentie

De Delftse academici en studenten hopen dat hun zogenoemde nano-robot in oktober mag meeliften op een Indiase raket. "Ik dacht altijd dat de kans heel klein was dat dit zou lukken", zegt Henri Werij, decaan van de faculteit Lucht- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft. "Maar: no guts, no glory. Als het lukt om dit Nederlandse robotje op de maan te krijgen, zou dat een enorme prestatie zijn."

De staf­me­de­wer­kers die er aan meewerken, doen dat voor een groot deel buiten hun werktijd om. Er is enorm veel enthousiasme.

Henri Werij, decaan

De 'Nano Rover' is ongeveer zo groot als een schoenendoos en is een ruimtevaartversie van de al eerder in Delft ontworpen 'Zebro', wat staat voor 'zesbenige robot'. De ontwikkeling van het maanrobotje heeft tot nu toe nog geen ton gekost, een schijntje in de internationale ruimtevaart.

Lage temperaturen, straling en trillingen

De Delftse techneuten, onder wie ook Indiërs, hebben de bestaande Zebro voorzien van zonnepanelen en beter bestand gemaakt tegen zeer lage temperaturen, straling en trillingen. Het machientje weegt nu zo'n 1600 gram en moet, om mee te mogen met de Indiase missie, nog 100 gram lichter worden. Die gewichtsbesparing wil het team onder meer bereiken door gaatjes in de poten te boren. De onderzoekers zijn benieuwd of een lopend robotje zich op de maan straks makkelijker voortbeweegt dan een wagentje.

"Het is een onderwijsproject voor studenten", zegt Werij. "De stafmedewerkers die er aan meewerken, doen dat voor een groot deel buiten hun werktijd om. Er is enorm veel enthousiasme."

Dat de Nederlanders nu hopen mee te liften op een Indiase maanmissie is tekenend voor de verschuiving van de machtcentra in de wereld. Tijdens de Koude Oorlog was er een ruimtewedloop tussen Amerika en de Sovjet-Unie. Maar de laatste jaren onstaat er een nieuwe race naar het heelal in Azië, waarbij de regionale machten China, Japan en India voorlopig de voornaamste rivalen zijn.

De tekst loopt door onder de afbeelding

Een Indiase raket stijgt op 5 juni 2017 op van Satish Dhawan Space Centre in Sriharikota in het zuiden van India. © EPA

Tien jaar geleden bracht het Indiase ruimtevaartagentschap ISRO met zijn Chandrayaan-1-missie al een sonde in een baan om de maan. Nu moet Chandrayaan-2 ook een lander op het maanoppervlak neerzetten en er een karretje laten rondrijden. Voor India is de nieuwe maanmissie een prestigeproject, waar de hindoenationalistische premier Narendra Modi veel waarde aan hecht.

Politiek getouwtrek

Maar of de lancering in oktober werkelijk doorgaat, en of de Delftse Nano Rover dan mee mag, is nog niet honderd procent zeker. De missie is al meermaals uitgesteld. Er doen bovendien verhalen de ronde over politiek getrouwtrek binnen ruimtevaartagentschap ISRO, dat sinds kort een nieuwe topman heeft.

Ik was in februari in een lab in Bangalore. Op het eerste gezicht dacht je: er is hier ingebroken. Zo zag dat lab er uit.

Chris Verhoeven, hoofddocent microelektronica

De Delftse technici durven het dan ook pas te geloven als ze het zien. "Het ligt politiek heel gevoelig", zegt Lenny Bakker, die het woord voert namens de studenten. "Dat gaat mij echt boven de pet."

De Delftse wetenschappers werken in India samen met de gerenommeerde technische universiteit IISc en het ruimtevaartagentschap ISRO, beide gevestigd in de stad Bangalore. Ze moeten daarbij af en toe op eieren lopen. Want net als in veel andere landen hebben militairen in India een flinke vinger in de pap bij de ontwikkeling van raketten en satellieten, wat technologische samenwerking tot een gevoelige kwestie maakt. Bovendien krijgen de Nederlanders te maken met Indiaas chauvinisme, verstikkende bureaucratie en een andere manier van werken.

Rutte bezoekt Modi

“Ik was in februari in een lab in Bangalore”, vertelt Chris Verhoeven, onderzoeker en hoofddocent microelektronica aan de TU Delft. “Op het eerste gezicht dacht je: er is hier ingebroken. Zo zag dat lab er uit. Maar toen ik verder keek, ontdekte ik wel prachtige sorptiekoelers van titanium. Dat is typisch voor India: het is vaak rommelig en ziet er niet uit, maar het werkt wel.”

Als dit doorgaat, is Nederland het eerste Europese land met iets op de maan.

Chris Verhoeven, hoofddocent microelektronica

Verhoeven is de drijvende kracht achter het Delftse Nano Rover-project. Hij reist deze week ook mee met een grote Nederlandse handelsmissie die India bezoekt. Premier Mark Rutte, die de missie zal leiden, gaat onder meer langs bij het ruimtevaartagentschap ISRO en zal ook een ontmoeting hebben met zijn Indiase ambtgenoot Modi. Verhoeven hoopt dat de Indiërs tijdens het bezoek of in de maanden erna officieel aankondigen dat het Nederlandse robotje mee mag. “Modi heeft van Rutte ooit een fiets gekregen”, zegt hij lachend. “Het zou natuurlijk wel mooi zijn als Modi nu een maanmissie teruggeeft. Dat geeft ook meteen aardig weer hoe de verhoudingen tegenwoordig liggen.”

De Delftse ingenieur is zelf in elk geval alvast razend enthousiast: "Als dit doorgaat, is Nederland het eerste Europese land met iets op de maan."

Lees over de opkomende ruimtevaart in Azië ook het achtergrondstuk 'De nieuwe race naar de ruimte'.

Deel dit artikel

De staf­me­de­wer­kers die er aan meewerken, doen dat voor een groot deel buiten hun werktijd om. Er is enorm veel enthousiasme.

Henri Werij, decaan

Ik was in februari in een lab in Bangalore. Op het eerste gezicht dacht je: er is hier ingebroken. Zo zag dat lab er uit.

Chris Verhoeven, hoofddocent microelektronica

Als dit doorgaat, is Nederland het eerste Europese land met iets op de maan.

Chris Verhoeven, hoofddocent microelektronica