Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Delfshaven kijkt in de spiegel

Home

LUDETTE EL BARKANY

Drugs dealen, vrouwen lastigvallen op straat, geweld: de Marokkaanse gemeenschap in Rotterdam-Delfshaven is de overlast die haar zonen veroorzaken meer dan zat. In een reeks debatten gaan de bewoners de komende tijd de confrontatie aan met elkaar en in het beste geval ook met zichzelf, hoopt Carlos Gonçalves, voorzitter van de deelgemeente.

Al jaren maken drugsbendes het leven in de Rotterdamse wijken Bospolder, Tussendijken, Middelland en het Nieuwe Westen ondraaglijk. Winkeliers worden geïntimideerd, bewoners zien dagelijks het geweld toenemen of krijgen er persoonlijk mee te maken en jonge jongens worden gerekruteerd om drugs te verhandelen op straat. Na verschillende schietincidenten heet het westen van Rotterdam in de volksmond al snel 'Het Wilde Westen' en dat lijkt geenszins overdreven. De drugsbendes bestaan hoofdzakelijk uit Marokkanen die onderling een drugsoorlog lijken te voeren en die zich heer en meester wanen in de wijken.

"Het dieptepunt was in de zomer van 2010", zegt Carlos Gonçalves, voorzitter van de deelgemeente Delfshaven waarin de genoemde wijken liggen. "Een medewerker van Stadstoezicht werd toen door een bende op klaarlichte dag in elkaar geslagen en dat was voor iedereen de zogeheten druppel. Een aantal Marokkaanse organisaties in de wijk is toen met ons komen praten omdat zij het geweld spuugzat waren. Het zijn tenslotte de Marokkaanse zonen die de wijken onleefbaar maken. Maar het zijn ook hún zonen die slachtoffer worden van het geweld. Bij de schietincidenten waren zowel de daders als de slachtoffers Marokkaan. Ik wil ook duidelijk maken dat de bendes niet alleen uit Marokkanen bestaan. Je vindt er allerlei nationaliteiten, maar het overgrote deel is Marokkaan en dat weet de gemeenschap ook."

Dat de Marokkaanse bewoners zelf in actie komen, geeft goede hoop. Niet alleen bij de bestuurders van de geplaagde wijken maar ook bij politie en justitie. 'Schouder aan Schouder' heet het plan om de wijken vrij te maken van drugsbendes. Inmiddels zijn er al vijfhonderd arrestaties geweest. "De verdachten zijn vooral Marokkaanse jongens tussen de zestien en dertig jaar en soms zijn er hele families bij betrokken", weet Gonçalves.

Volgens de deelraadsvoorzitter werpt de aanpak gestaag vruchten af: "Het aantal schietincidenten is aanzienlijk afgenomen, de overlast op straat is minder en de jongeren hangen niet meer doelloos rond. Maar veel jongeren zijn vertrokken naar Maastricht of Roosendaal, of naar een andere stad aan de grens met België. Van die jongeren weten we dat ze daar waarschijnlijk in de drugshandel zitten. Het is onze taak die jongens scherp in de gaten te houden en tegelijkertijd te zorgen dat de jongeren in onze wijken niet in de val lopen van het snelle geld.

"Een carrière in de drugshandel is geen carrière, want ondanks het stoere imago dat drugsdealers bij de jeugd hebben, blijkt in de praktijk dat het gewoon losers zijn: ze leven constant in angst, veel betrokkenen raken verslaafd, ze zitten in de gevangenis en ze gaan vaak veel eerder dood doordat ze zijn betrokken bij geweld. Dié boodschap moeten we overbrengen. En daar hebben we de ouders hard bij nodig. In onze stad wonen zoveel Marokkanen die het geweldig doen en die een positief voorbeeld zouden moeten zijn." Bijna bozig zegt hij: "Zelfs onze burgemeester (Ahmed Aboutaleb, red.) komt oorspronkelijk uit hetzelfde Rifgebergte in Marokko als onze Marokkaanse jongeren. Waarom nemen ze hem niet als voorbeeld?"

Het lijkt erop dat de Marokkaanse gemeenschap zich dat nu ook realiseert. In een reeks debatten, georganiseerd door verschillende 'zelforganisaties' willen moeders, vaders, buurtwerkers, moskeeën en bezorgde burgers zonder taboes praten over de drugspraktijken van hun zonen en hoe zij het tij kunnen keren. En misschien belangrijker: welke rol hebben de ouders zelf? "Want", zo zegt Gonçalves, "te veel ouders kijken nog weg als het gaat om de criminele activiteiten van hun zonen. Het is niet normaal als je zeventienjarige met een paar duizend euro op de proppen komt om de vakantie naar Marokko te betalen. Je hoeft geen genie te zijn om te bedenken dat hij dat niet heeft verdiend met vakkenvullen in de Albert Heijn."

Het eerste debat 'Nee tegen Drugs' vond gisteren plaats. Zie verder: www.delfshaven.rotterdam.nl

DE MOEDER
'Ik weet niet hoe ik met hem moet praten'
Yassins moeder 'Samira' wil niet met haar echte naam in de krant. Ze werkt op een basisschool in de buurt en wil niet dat iemand haar herkent. Ze maakt zich zorgen over het gedrag van Marokkaanse jongens ten opzichte van meisjes en vindt het belangrijk dat vooral Marokkaanse moeders zich gaan bemoeien met het gedrag van hun zonen, daarom stemt ze in met een interview.

Geconfronteerd met het gedrag van háár zoon (zie hiernaast), kan ze desalniettemin een lach niet onderdrukken. "Was het echt zo erg?", vraagt de 38-jarige moeder van drie. Wellicht heeft de verslaggeefster niet gezien hoe die meiden zich gedroegen? "Er wonen heel wat slechte meisjes in deze wijk hoor", vergoelijkt ze het gedrag van haar eerstgeborene.

Ondanks haar gegiechel over zijn gedrag als het om meisjes gaat, ligt ze regelmatig wakker van haar zoon. "Wat kan ik je vertellen? Ik weet niet meer wie hij is, zo voelt het momenteel voor me. Hij is boos, de hele tijd en sluit zich af van mij en zijn vader. Vroeger was hij mijn oogappeltje en knuffelde ik hem de hele dag door. Ik nam me voor om een moderne moeder te worden. Ik ben immers in Nederland opgegroeid. Ik zou het allemaal anders gaan doen dan mijn ouders en zou altijd met mijn kinderen blijven praten en ze zo goed mogelijk leren kennen en steunen bij het volwassen worden. Maar na de geboorte van Yassin kreeg ik vrij snel achter elkaar twee andere kinderen en was ik veel met de kleintjes bezig. En met werken én mijn huwelijk én het huishouden... tsja.

"Voor ik het wist was hij twaalf jaar en was hij al bijna een man. De mannenwereld en de vrouwenwereld zijn in onze cultuur strikt gescheiden. Als een jongen eenmaal man is geworden, trekt hij minder naar zijn moeder en richt hij zich vooral op de buitenwereld. Marokkaanse jongemannen hangen veel op straat en zijn alleen thuis als het niet anders kan, omdat het huis van oudsher het vrouwendomein is.

"Sinds Yassin een man is, heb ik het gevoel dat ik hem kwijt ben geraakt. Ik weet niet waar hij zich mee bezighoudt en wat er in zijn hoofd omgaat. Ik weet trouwens ook niet meer hoe ik hem moet knuffelen of praten, vooral als het over seks gaat. Dat gebeurt in onze cultuur gewoon niet. We kijken niet eens samen televisie omdat er alleen al in de reclames zoveel bloot en seks voorkomt. Als de suggestie gewekt wordt dat mensen gaan zoenen, grijpt mijn man al naar de afstandsbediening."

Samira's man is na hun huwelijk naar Nederland geëmigreerd en heeft in Marokko alleen op de basisschool gezeten. Toch vond hij, toen hij Samira trouwde, dat hun kinderen een moderne, liefst westerse opvoeding zouden moeten krijgen, vertelt ze aan de keukentafel in haar woning in het Nieuwe Westen.

"Daar is hij nu helemaal op teruggekomen. Omdat hij niet in Nederland is opgegroeid, heeft hij eigenlijk geen idee hoe de Nederlandse samenleving in elkaar zit. Hoe we hier met elkaar omgaan. Hij had grote dromen toen ik hem naar Nederland haalde, maar ondertussen heeft hij wel gemerkt dat er van die dromen bar weinig terechtkomt. We wonen nog steeds in een achterstandsbuurt, hij heeft nog steeds hetzelfde eentonige werk in een fabriek en elke maand moeten we de eindjes aan elkaar knopen. Het liefst wil hij weer terug naar Marokko. Gek genoeg leeft hij net als mijn ouders met één been in Nederland en één been in Marokko.

"Nu vindt hij dat de kinderen een Marokkaanse opvoeding moeten krijgen. Kinderen die niet willen luisteren, moeten maar voelen. Daarom neem ik een groot gedeelte van de opvoeding maar op me. Maar met Yassin merk ik nu dat het de verkeerde kant op gaat. Hij is weinig thuis, hangt veel op straat en ik ken zijn vrienden niet. Ik besef dat dat tot problemen kan leiden, maar ik weet niet hoe ik hem kan laten luisteren. Ik heb totaal geen controle meer over hem en voel me machteloos. Als ik heel erg boos op hem ben, merk ik dat ik toch niet zo modern ben als ik altijd denk. Ik hoor mezelf de zelfde dingen schreeuwen die mijn ouders naar mij riepen en ik luister dan helemaal niet meer naar hem. Een vicieuze cirkel noemen ze dat, toch? Misschien is het wel een goed idee om naar die debatten te gaan. Niet om zelf mijn problemen te vertellen hoor", zegt ze er haastig bij. "Maar misschien hoor ik wel hoe ik weer in contact kan komen met mijn zoon.

Een keer heeft Samira geprobeerd met haar zoon te praten over seks, maar ze wist niet hoe ze erover moest beginnen. "Door de hasjoema (schaamte, red.) kon ik alleen maar mompelen dat hij zich goed moest beschermen als hij iets wilde met een meisje." Hoe Yassin dan aan informatie komt, weet Samira niet. "Niet bij zijn vader in ieder geval, want met je vader praten over seks, dat kan écht niet. Volgens mij heeft hij wel een gesprek gehad met zijn oom, maar als ik bedenk hoe díe man denkt over vrouwen... daar word ik niet blij van.

"God mag weten waar hij allemaal mee bezig is. Ik hoop maar dat hij de juiste dingen leert en misschien zou het helemaal niet slecht zijn als hij een westers vriendinnetje krijgt. Je weet wel, voor nu, totdat hij gaat trouwen." Want dat hij zal moeten trouwen met een meisje uit de eigen gemeenschap is volgens Samira onvermijdelijk.

De Marokkaanse gemeenschap in Nederland is te vergelijken met een dorp, legt ze uit. "De roddels en achterklap, het is onverdraagbaar. Iedereen bemoeit zich met iedereen en de sociale controle is wurgend. Als één van mijn kinderen een relatie begint met iemand buiten de Marokkaanse gemeenschap, is het gedaan met mijn leven. Dan worden we het doelwit van roddels en wordt er schande van gesproken. Ik ken families waar zoiets is voorgekomen en die hebben geen leven meer. Ze zijn paria's geworden.

"Daarom denk ik dat de Marokkanen die problemen hebben met hun kinderen, niet naar de debatten zullen gaan. Wij praten niet met elkaar over problemen, we roddelen over elkaar. En hoe slechter het gaat, hoe meer ze ervan smullen.

"Als de voorzitter van de deelgemeente zegt dat Aboutaleb een voorbeeld zou moeten zijn voor onze zonen, dan begrijpt hij Marokkanen niet. In mijn omgeving hoor ik alleen maar slechte dingen over onze burgemeester. De Marokkanen zouden trots moeten zijn, maar ze zitten vol afgunst. Ik heb ook meegedaan met roddelen, maar toen had ik zelf nog geen kinderen. Toen wist ik nog niet wat een zware verantwoordelijkheid we hebben en hoe moeilijk het is je kinderen in Nederland op te voeden terwijl je ze ook Marokkaans wil laten zijn."

DE ZOON
'Je wil wel, want anders liep je niet zo met je kont te schudden, slet!'
Nee, de zestienjarige Yassin wist niet dat bezorgde Marokkaanse ouders in Rotterdam-West bij elkaar komen om te praten over het gedrag van hun zonen. "En wat zouden ze dan moeten bespreken?", vraagt hij. "Dat wij ze hoofdpijn bezorgen of gaan ze het hebben over het extra inkomen dat ze dankzij ons hebben?"

We ontmoeten Yassin een paar maanden geleden voor een verhaal over seksueel overschrijdend gedrag op straat door Marokkaanse jongens. Naar aanleiding van de documentaire 'La Femme de la Rue' van de Brusselse studente Sophie Peeters wil Trouw weten hoe de situatie in Nederland is.

De toen vijftienjarige Yassin hing dagelijks met zijn beste vrienden Badr (16) en Illias (15) op en rond de Nieuwe Binnenweg in het westen van Rotterdam. De pubers deden dagelijks verschillende pogingen om meisjes, zoals zij het noemen, te 'versieren'. Na schooltijd bij de supermarkt hangen, een beetje grappen maken en meisjes leren kennen, sommen de jongens hun dagelijkse bezigheden op.

Eerlijk gezegd heeft Yassin er nooit een afspraakje aan overgehouden, laat staan een relatie. "Een keer heeft een meisje haar MSN gegeven en toen hebben we een paar keer gechat. Ik wilde haar beter leren kennen, dus toen schreef ik haar wat vieze dingetjes. Toen heeft ze me geblockt, die hoer."

Hoer? Maar ze heeft je toch juist geblokkeerd nadat je 'vieze dingetjes' schreef? "Ja, maar ze heeft mij éérst haar MSN gegeven? Dus wilde ze wel íets." En dat meisjes op straat altijd wel uit zijn op 'iets', daar zijn de vrienden van overtuigd.

Als twee jonge vrouwen de supermarkt verlaten, beginnen de jongens te kreunen en maken ze parende bewegingen in hun richting. Badr, duidelijk de brutaalste van de groep, gaat voor een van de meisjes staan en zingt: "Poesje mauw, kom eens gauw. Ik heb lekkere melk voor jou". Behendig passeert het meisje hem en gunt hem slechts een vernietigende blik. Pas als zij met haar vriendin een paar meter bij de jongens vandaan is, kijkt ze om en steekt haar middelvinger op, begeleidt met een niet mis te verstane: "Loser!". Zelf vinden de jongens het uitermate hilarisch. "Ja, maar je wil wel, want anders loop je niet zo met je kont te schudden, slet!", roept Badr haar nog na.

"Kijk", zegt hij met een serieuze blik terwijl hij aan zijn energiedrankje nipt. "Chickies (meisjes, red.) die hier rondlopen met hun strakke skinny jeans en korte T-shirts, die vinden het juist leuk als we ze versieren." Waarom denk je dat? Die meiden leken het niet echt leuk te vinden om zo lastiggevallen te worden door jullie.

Badr leegt in één teug zijn blikje en begint harder en agressiever te praten. "Waarom staan ze dan uren voor de spiegel voordat ze boodschappen gaan doen? Om er mooi uit te zien, toch? Dat doen ze voor jongens en als ze niet versierd willen worden, dan moeten ze maar een hoofddoekje omdoen. Moslimmeisjes, daar hebben we wel respect voor." Yassin corrigeert zijn vriend: "Niet als ze wél een hoofddoekje dragen maar ook sexy kleding. Dat slaat echt nergens op, dat zijn ook gewoon hoeren."

Hoe zouden jullie het vinden als bijvoorbeeld jullie zusjes zo bejegend zouden worden door jongens zoals jullie? Yassin schudt met zijn hoofd. "Als ik mijn zusje hier zie lopen, maak ik haar dood. Dat is het verschil tussen ons en Nederlandse mensen. Wij houden van onze zusjes en daarom beschermen wij ze. Ik zorg ervoor dat mijn zusjes niet de verkeerde kant opgaan, dat is mijn taak als broer. Nederlandse mensen houden niet van hun dochters, want die meisjes mogen alles. Met sexy kleding aan op straat lopen en naar feestjes om met jongens slechte dingen te doen."

Wat Yassin verstaat onder 'slechte dingen' wil hij niet vertellen. Hij haalt zijn schouders op en zegt: "Je weet toch, slechte dingen. En als wij ze dan versieren, gaan ze opeens een beetje preuts doen, terwijl ze iedereen al gehad hebben." Badr ziet daar wel een voordeel in: "Dat is wel handig voor ons, want dan kunnen we op ze oefenen voordat we met een puur meisje trouwen."

Deel dit artikel