Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Delen is het nieuwe hebben

Home

MARTINE ZEIJLSTRA

De deeleconomie kennen we van Uber en Airbnb. Maar delen is meer dan een goedkope taxirit of slapen in een vreemd huis. Journalisten Robert Visscher en Martine Zeijlstra probeerden veeldeelinitiatieven uit. Het maakte hun leven spannender, socialer en het leverde geld op.

De eerste keer dat we in het huis van een ander bivakkeerden, voelde als een avontuur. Het was december 2007 en we wilden eens wat anders doen rond Kerst en Oud en Nieuw dan gourmetten met de familie. Het leek ons interessant een maand lang door een onbekende grote stad te struinen en te leven als de bewoners; winkels en cafeetjes bezoeken, lokale toneelstukken zien en verhalen en gekke plekken uit de buurt ontdekken. Dat gaat makkelijker als je in het huis van een local verblijft.

In 2007 was het niet eenvoudig zoiets te regelen. We wilden graag naar Londen, maar vonden alleen peperdure appartementen. Toevallig ontdekten we een online database van het tijdschrift Exberliner dat tijdelijke huizen van Berlijners aanbiedt.

We kregen het mailadres van een Berlijnse verpleegster die een maand naar India ging en haar driekamerappartement in de wijk Kreuzberg wilde onderverhuren. We belden, ze klonk aardig en we besloten het te doen.

Zo proostten we op het nieuwe jaar met een glas Rotkäppchen in de binnenstad van Berlijn. Haar appartement was ruim, we mochten haar boeken lenen en haar muziek afspelen. Ze had ook nog laten weten waar we de beste restaurants in de buurt konden vinden. Berlijn werd zo al snel onze lievelingsstad, waar we nog vaak naar terugkeerden, met behulp van Exberliner. Steeds weer doken we andere levens in.

Hoe anders is het nog geen tien jaar later. Als we nu een vakantie boeken, hebben we de huizen voor het uitzoeken. In alle uithoeken van de wereld bieden mensen hun appartement aan via sites als Airbnb en Nightswapping. Met een simpele muisklik ben je de tijdelijke bewoner van een hut, huis of kasteel. Airbnb 'deelde' al meer dan tien miljoen overnachtingen. Onlangs verbleven we nog een maand in een appartement in Sicilië met onze twee zonen. Met een paar muisklikken regelden we een huis in Syracuse en kregen we een berg tips van de Italiaanse familie die het verhuurde.

Niet alleen huizen, maar ook heel veel andere dingen deel je tegenwoordig ontzettend veel makkelijker dan vroeger, dankzij internet. Wij kregen de smaak te pakken en anderhalf jaar geleden besloten we te

zoveel mogelijk te gaan delen. Via spullendeelsite Peerby leenden we scheppen en harken om de verwaarloosde tuin van ons nieuwe huis op te knappen. We aten heerlijke exotische maaltijden met buurtgenoten dankzij etendeelsite Thuisafgehaald. En kennisplatform Konnektid bracht Robert in contact met een Italiaanse in onze woonplaats Rotterdam. Hij leert haar nu Nederlands en zij hem Italiaans. Ik geef een fotografe Nederlandse les en zij maakt weer professionele foto's van de babykleding die ik ontwerp.

Er komen steeds meer deelplatforms omdat mensen ervan overtuigd zijn dat je niet alles wat je nodig hebt hoeft te bezitten. Het groeiende ecologisch bewustzijn geeft de deeleconomie een duwtje in de rug. Waarom zou je in dezelfde straat allemaal een grasmaaier hebben, als je het ding maar hoogstens een keer per week gebruikt? Als je niet iedere dag met de auto naar je werk gaat, kun je dan niet beter samen een auto hebben? Delen is, voor steeds meer mensen, het nieuwe hebben geworden.

De online platforms die delen zo toegankelijk maken, verschillen wel fors, merkten we. Het ene deelplatform vraagt niets, of hooguit een kleine vergoeding om bijvoorbeeld de website draaiende te houden. Maar andere, veelal grote bedrijven hebben de dollartekens al in de ogen. Ze willen zoveel mogelijk verdienen aan de deeleconomie - wat eigenlijk haaks staat op het oorspronkelijke idee. Taxideeldienst Uber is hier een voorbeeld van. Henk Volberda, de Rotterdamse hoogleraar strategisch management en ondernemingsbeleid, is hier erg kritisch over. Hij vindt dat grote platforms sterk in hun schoenen moeten staan om de verleiding te weerstaan om geld te verdienen aan hun klantenbestand. "Als deelplatforms groter worden, is het lastig om niet te commercieel te worden en hun duurzame idealen trouw te blijven. Wie veel deelnemers heeft, kan daar veel geld aan verdienen." Huizendeel-site Airbnb vraagt te hoge marges, vindt hij. "Uber-chauffeurs zijn allemaal zelfstandig ondernemers waardoor ze geen arbeidsrechten en inkomstenbescherming hebben."

Volberda is veel enthousiaster over kleinschalige deelinitiatieven zonder een groot winstoogmerk. Zodat het delen van spullen en diensten centraal blijft staan.

Het sociale contact, een prettige bijkomstigheid van het delen, dreigt te verdwijnen als geld verdienen steeds belangrijker wordt, waarschuwde hoogleraar Koen Frenken (Universiteit Utrecht) in deze krant. Bij sommige accommodatiedeelsites kun je zelfs een bedrijfje inhuren dat de tijdelijke huurders van je appartement ontvangt. Dan weet je niet eens wie er in je huis zit. Je appartement verhuren wordt dan een business. En dat geeft weer overlast: denk aan de protesten tegen Airbnb, in San Francisco, Amsterdam en Berlijn, omdat er bijvoorbeeld aan de lopende band vrijgezellenfeesten worden gehouden in de gedeelde appartementen.

Gelukkig zijn er nog genoeg kleine, pure deelinitiatieven. Wij merkten de afgelopen jaren hoe delen je leven verrijkt. Het scheelt inderdaad vaak geld, maar het levert ook leuke gesprekken en contacten op. 'Help, mijn dochtertje kan ineens staan en ik heb nog geen ledikantje', lazen we onlangs in een oproepje op deelplatform Peerby, een deelplatform om kosteloos spullen te delen met buren. We boden het reisbedje van ons zoontje aan. Zij blij, wij blij, want het is fijn om een ander te helpen. En andersom. Als op een zomerse dag onze grasmaaimachine is vastgelopen, biedt buurman Geert ons zijn maaier aan. "Zonde om een nieuwe te kopen", vindt hij. "Mag ik dan jullie bladhark lenen?"

Het delen levert soms bijzondere ervaringen op. Toen Robert een vriend wilde bezoeken in Den Haag, regelde hij via samenrijden.nl een lift. Een softwareontwikkelaar die bij ons in de buurt in Rotterdam werkt en woont in Scheveningen, vond het leuk om de rit te delen. Tot onze verbazing kwam hij in een Porsche voorrijden. Dat is nog eens leuk over de snelweg zoeven. Onderweg hadden ze het erover hoe je een goede website kan ontwerpen. Een onderwerp waar Robert al langer meer over wilde weten.

Het bijzondere aan veel delen is dat je uiteindelijk meer uitwisselt dan je van tevoren denkt. Niet alleen spullen of een autorit, maar ook een nieuw contact of een goed gesprek. Omdat je altijd te maken hebt met gulle mensen.

Lees verder na de advertentie

Voor wat hoort wat

Iets lenen van een ander is een gunst. Daarom nemen we altijd iets lekkers mee, zelfgebakken koekjes of een taartje als iemand iets met ons deelt. Zorg uiteraard ook dat je alles netjes inlevert. Maak de spades dus even schoon voor je ze terugbrengt. Maak je iets kapot? Zegt het dan direct en stel voor de schade te vergoeden. Je moet elkaar kunnen vertrouwen bij het delen en beschaam dat dus niet. In de anderhalf jaar dat wij deelden, hebben we geen vervelende ervaringen gehad, maar het is belangrijk om na te denken over wat je uitleent. Ben je zeer gehecht aan iets, bijvoorbeeld je auto? Deel die dan niet.

Vijf interessante deelinitiatieven

- Stadswijngaard. Deelwijngaard in Den Haag voor Hagenaars en Hagenezen.

- Duurzame buren. (Klus)tips voor een duurzamer leven van ervaringsdeskundigen.

- Zorgvrijstaat West. Bewoners in Rotterdam-West koken voor elkaar en repareren rollators en brillen van buurtgenoten.

-We're on a boat. Booteigenaren varen met onbekenden met of zonder vergoeding.

-Fablab. Leer samen met anderen dingen maken met 3D-printers en frezen.

Morgen boekpresentatie

Robert Visscher en Martine Zeijlstra schreven 'Delen doe je zo. De deeleconomie in de praktijk' (uitgeverij Forte). Daarvoor probeerden ze anderhalf jaar lang verschillende grote en kleine deelinitiatieven uit.

Tijdens de boekpresentatie op zondag 20 maart in Rotterdam wordt een deelmarkt georganiseerd, waar allerlei deelinitiatieven gepresenteerd worden.

Locatie: Bosch&deJong boekverkopers in de Fenix Food Factory, Veerlaan 19D. Van 13.00 tot 16.00 uur.

Op delendoejezo.nl vertellen ze meer deelavonturen.

Deel dit artikel