Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De winnaar van 2015: 'We moeten stoppen met doemdenken'

Home

Joop Bouma

Maurits Groen © Maarten Hartman

Hij is net terug uit het bijna ebola-vrije Sierra Leone, waar hij met president Koroma sprak over WakaWaka, zijn handige zonnelampjes. De nummer 1 van de zevende Duurzame 100 van Trouw, Maurits Groen, is een bron van inspiratie voor de nieuwe lichting duurzame ondernemers, onder wie Suze Gehem.

Bijna veertig jaar is Maurits Groen (61) duurzaam actief, als journalist, ondernemer, adviseur en bovenal als een onvermoeibare wereldverbeteraar. Veertig jaar, wordt het niet tijd een stapje terug te doen? Rare vraag. Er valt nog zo veel te doen.

Hij brandt meteen los: "De huidige basis is onhoudbaar, als we het roer nu niet snel omgooien dan heeft dat onaangename gevolgen. Het begin zien we al, ben ik bang. Kijk naar de stroom Syrische vluchtelingen. Waarom haal ik die erbij? Is dat ook klimaat? Jazeker, de jarenlange droogte in Syrië heeft geleid tot totale verpaupering op het platteland. De elite verdeelde het water dat nog over was. De sociale onrust die dit veroorzaakte, leidde tot politieke en religieuze tegenstellingen. Gevolg: gewone Syriërs zien geen toekomst meer en ontvluchten het land."

Groen staat vanaf de eerste Duurzame 100 (in 2009) in de ranglijst, waarvan de afgelopen zes jaren consequent in de hoogste regionen. Dit is zijn persoonlijke lijstje, beginnend bij editie 1 in 2009: 18, 6, 4, 3, 3, 2, 1. Op zijn kantoor in Haarlem hangen ze allemaal, strak ingelijst, de uitslagen van zes Duurzame 100's. De zevende ingelijste uitslag van kroonjaar 2015 kan er vandaag bij.

Hij heeft Suze Gehem (29) bij het gesprek uitgenodigd. Groen ziet in de projectmanager en medeoprichter van duurzaam adviesbureau De Groene Grachten in Amsterdam een voorbeeld van de nieuwe lichting duurzame ondernemers. Gehem werd vorige week nog uitgeroepen tot duurzame bouwvrouw 2015.

Duur, vervelend en zuur
"Zij maakt deel uit van een nieuwe generatie deskundige, gedreven mensen die de transitie naar echte duurzaamheid moeten vormgeven. Vroeger werd duurzaam gezien als duur, vervelend en zuur. Jonge ondernemers als Suze pakken de problemen aan met élan en vrolijkheid. Dát hebben we nodig. Je moet in jezelf geloven, je niet opstellen als Simon de pilaarheilige, maar met je poten in het bluswater gaan staan en laten zien hoe het ook anders kan.'' Groen is sinds kort voorzitter van adviesorganisatie De Groene Grachten, hij volgde Wubbo Ockels op die vorig jaar aan kanker overleed.

Lees verder na de advertentie
© TR

Groen heeft een trouwe, vriendelijke oogopslag, maar is ook somber gestemd, vooral over het klimaat. "Als je in Afrika bent, hoor je mensen praten over extreem weer, droogte, overstromingen, mislukte oogsten. Die ellende haalt de internationale agenda niet. Weerpatronen zijn in de war geraakt. Maar het dringt amper door. Dramatische veranderingen komen vaak pas binnen, als ze letterlijk een gezicht krijgen, zoals toen een verdronken kind aanspoelde op het strand van het Turkse Bodrum."

Suze Gehem slaakt een zucht. "Oei! Gaat het gesprek deze kant op? Je weet veel, je hebt veel gezien en gelezen, Maurits. Je bent in feite een wandelende encyclopedie. Dat verdient bewondering. Maar ik blijf toch ook graag in kansen denken. Veel mensen die al een tijdje meelopen en over milieuproblemen praten, krijgen het voor elkaar om ons lam te slaan. Jongeren zijn niet gewend om te denken in de marges van het systeem. Wij willen een realistische droom, niet een zwaar, negatief verhaal, over wat er ons allemaal boven het hoofd hangt. Er gebeurt ook zo veel positiefs, ik koester de hoop dat het ook anders kan, in Nederland, Europa en de wereld. Het gaat ook om mijn toekomst. Doemdenken mag niet de overhand krijgen."

Techno-optimisme
Groen: "Helemaal mee eens. Dat is ook de kern van mijn werk. Als mensheid hebben we heel veel veerkracht en herstellend vermogen. Daarom zijn er ook technologen die zeggen: de wetenschap is heus wel in staat om voor al die klimaatproblemen een oplossing te zoeken. Maar dat techno-optimisme biedt mensen ook een te makkelijk excuus om door te gaan waarmee we bezig zijn: de aarde langzaam uitputten. We hebben ons lot nog in eigen hand. Maar we moeten nu wel gaan oppassen, in actie komen en veranderen.''

De toon is gezet. Het is Maurits Groen ten voeten uit: bezorgd over de bedreigingen van de aarde. Maar ook iemand die op zijn eigen manier echt iets is gaan doen. Hij ontwikkelde de WakaWaka (Swahili voor 'helder licht'), een lampje van twee ons dat met een zonnecel wordt opgeladen en met de energie van één dag volle zon tot tachtig uur licht levert. Ruim een miljard mensen heeft geen toegang tot elektriciteit. Een WakaWaka kán het verschil maken tussen leven en dood.

"Er zijn nu zo'n 200.000 WakaWaka's gedistribueerd in crisisgebieden, zoals bij de yezedi's op de vlucht voor IS, in vluchtelingenkampen in Syrië, Soedan, Congo, de Gaza-strook, in de Filippijnen na de tyfoon Haiyan, in Nepal na de aardbeving en in ebola-gebied in Sierra Leone.''

"Weerpatronen zijn in de war geraakt. Maar het dringt amper door. Dramatische veranderingen komen vaak pas binnen, als ze letterlijk een gezicht krijgen."

Maurits Groen

Een wereld van verschil
En ze worden ook volop verkocht in westerse landen. Daar betalen consumenten een aangepaste prijs. Voor elke commercieel verkochte WakaWaka wordt er één weggeven voor noodhulp. "Dat kleine pokkedingetje maakt ginds een wereld van verschil", weet Groen.

Hij vertelt glimlachend dat iemand van de hulporganisatie IRC, het International Rescue Committee, pas nog op een strand van het Griekse eiland Lesbos werd aangesproken door een Syrische bootvluchteling. Die zag het IRC-logo op het T-shirt van de hulpverlener en zei: "Ik ken u! Van u heb ik in het vluchtelingenkamp in Syrië deze oplader gekregen! Dank u wel." Hij hield trots zijn WakaWaka omhoog, waarmee hij licht kon maken en zijn mobieltje kon opladen. Het was het enige wat hij op z'n vlucht had kunnen meenemen."

WakaWaka is bepaald niet zijn enige activiteit. Groen 'doet' in eieren van kippen uit de stal met het hoogste welzijnsniveau, hij organiseert voorstellingen over milieu voor schoolkinderen, hij is juryvoorzitter van de Duurzame Dinsdag, een jaarlijks evenement waar duurzame lintjes worden uitgereikt, hij geeft groene boeken uit en is initiatiefnemer van een klimaattrein die in november aan de vooravond van de VN-klimaatconferentie in Parijs door Nederland rijdt. Een duurzame duizendpoot. Hij zit nooit stil, is altijd met iets nieuws bezig.

Als kind al aan het recyclen
Hij vertelt hoe hij als kind al bezig was met recycling, zamelde oud papier en lompen in. "Wij mensen gedragen ons als een plaag", zegt hij. "Bioloog Jelle Reumer schreef dat vijftien jaar geleden al in zijn boekje 'De Ontplofte Aap'. De mens kan zijn habitat schijnbaar ongelimiteerd naar zijn hand zetten, en daardoor blijft de mensheid ook maar groeien. Maar er is een plafond, schreef Reumer. Het is niet langer de vraag óf het plafond van die draagkracht wordt bereikt, maar wanneer dat gebeurt. Als we over die piek heen zijn, resten ons nog hongersnoden, pandemieën, oorlogen en andere ellende."

Oei! Maar ditmaal valt Gehem hem bij. "Wubbo Ockels zei vlak voor zijn overlijden dat de aarde kanker heeft." Groen: "De menselijke soort gedraagt zich als een kanker." Gehem zegt dat ze zich optrekt aan idealisten en ze vindt Maurits Groen er één van. "Vroeger keek ik enorm op tegen mijn opa, later, toen ik in de townships in Zuid-Afrika werkte, was dat Desmond Tutu en terug in Amsterdam was het Wubbo Ockels. Nu geef jij mij inspiratie." Groen: "Mooi om te horen. Het valt mij op dat veel jonge mensen bereid zijn te luisteren en openstaan voor ideeën. Mijn generatie zette zich juist sterk af tegen ouderen met hun achterhaalde, ouderwetse gedachten."

Hij wil geen activist worden genoemd. "Activisten zetten onderwerpen op de agenda en dat vind ik te vrijblijvend. Daarom wil ik ondernemer zijn. Ik wil niet in dat activisme-hoekje worden weggezet. Ik zie mezelf als een realist."

"Veel jonge mensen bereid zijn te luisteren en openstaan voor ideeën. Mijn generatie zette zich juist sterk af tegen ouderen met hun achterhaalde, ouderwetse gedachten."

Maurits Groen

Deel dit artikel

"Weerpatronen zijn in de war geraakt. Maar het dringt amper door. Dramatische veranderingen komen vaak pas binnen, als ze letterlijk een gezicht krijgen."

Maurits Groen

"Veel jonge mensen bereid zijn te luisteren en openstaan voor ideeën. Mijn generatie zette zich juist sterk af tegen ouderen met hun achterhaalde, ouderwetse gedachten."

Maurits Groen