Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

De weg naar zelfdiscipline

home

Monique de Heer

We zijn de afgelopen jaren heel anders over opvoeding gaan denken. Een serie over hoe alledaagse opvoedkwesties kunnen worden opgelost. Aflevering 2: Dr. Gordon en de ik-boodschap.

De Amerikaan dr. Thomas Gordon is een begrip in opvoedland. Honderdduizenden ouders en leerkrachten hebben opvoedcursussen naar de ideeën van de Amerikaanse psycholoog gevolgd. En hoewel de methode uit de jaren zeventig stamt, volgen in Nederland ieder jaar honderden ouders nog Gordoncursussen. 'Luisteren naar kinderen' en 'Opvoeden tot zelfdiscipline' zijn Gordons standaardwerken. Want daar gaat het om in zijn visie. Ouders moeten hun kind niet disciplineren maar hun kinderen ertoe brengen zelfdiscipline op te brengen.

Tucht en dwang hebben geen enkele zin bij kinderen, aldus Gordon, want het kind zal zich automatisch verzetten. En als het kind zich wel voegt naar de wensen van de ouders, is dat uit angst. Relaties die gebaseerd zijn op macht zijn onstabiel en vluchtig. Veel ouders zitten vast in een systeem van beloning en straf maar dat werkt niet. Er zijn kinderen die graag van alles willen hebben. Die kun je natuurlijk dingen beloven als ze zich goed gedragen, maar zodra ze oud genoeg zijn en een baantje nemen, werkt dat niet meer.

Over ouders die straffen, is Gordon ook duidelijk. Het kan ronduit gevaarlijk zijn. Straffen kan een patroon worden en tot mishandeling leiden. Kinderen kunnen angstig en depressief worden. Drugsgebruik, eetstoornissen, liegen, weglopen van huis, kunnen allemaal het gevolg zijn van machtsmisbruik door volwassenen, waarschuwt Gordon. Ook lichte straffen werken niet.

De weg van beloning werkt ook niet goed, vindt Gordon. Want dat kan verslavend werken. Als je altijd maar tegen je dochter zegt dat ze iets goed doet, zal ze denken dat er iets mis is op het moment dat je dat niet doet. 'Mamma zegt niets van mijn tekening, dus ze zal die wel lelijk vinden.' Het kan ook tot jaloezie binnen het gezin leiden, waarschuwt hij.

Gordon wil dat ouders hun kinderen zo beïnvloeden dat ze vanzelf het gewenste gedrag gaan vertonen. Daarvoor moet een ouder eerst erkennen van wie het probleem nou eigenlijk is. Als een kind met moddervoeten door de kamer loopt, is dat een probleem voor de ouder en niet voor het kind. Daarom moet de 'ik-boodschap' worden ingezet. Dus: ,,Ik vind het zo vervelend als je met vieze schoenen door het huis loopt want dan moet ik dat weer opruimen.'' En: ,,Als jij zo treuzelt, kom ik te laat op mijn werk.'' Het goed toepassen van de 'ik-boodschap' vereist een hele training. Gordon hoopt dat kinderen hun gedrag zullen veranderen uit zorgzaamheid voor de ander. Ze worden zich bewust van de negatieve gevolgen van hun gedrag. En heel belangrijk is dat ouders het kind ook helpen met het oplossen van zijn problemen.

Er is ook kritiek op Gordon. De 'ik-boodschap' kan erg manipulatief zijn en kinderen schuldgevoelens aanpraten: 'Mammie krijgt erge hoofdpijn als je zo vervelend bent'. Gordon overdrijft vaak flink. Soms haalt hij zelfs de misdaden van Amerikaanse soldaten in Vietnam erbij om zijn theorieën kracht bij te zetten. Als je wilt uitdragen dat kinderen tot zelfstandig denkende mensen moeten worden opgevoed, gaat dat ver.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.