Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De VVD zou zich diep moeten schamen

Home

Elma Drayer

Column

Heerlijke lectuur, de Handelingen der Staten-Generaal. Vanwege het oplaaiende debat over de 'smalende godslastering' begaf ik me naar het digitaal archief over de jaren 1931-1932.

In die periode kwamen per slot - op initiatief van grootvader Donner - de wetsartikelen tot stand waarover nu weer ophef is.

Geestig dat het er in de Kamer ook toen al stevig aan toe kon gaan. "Zoudt u nu een weinig kalmer­­ willen worden?", zei de voorzitter. Of: "In die uitdrukking gaat u te ver tegenover den Minister." Of: "U moet ten opzichte van uw medeleden niet aldus spreken."

Maar dat parlementariërs uitvoerig citeerden in het Frans, Duits of Latijn komt bij mijn weten­­ zelden meer voor. Voorlezen uit de geschriften van kameraad Lenin ('In dien zelfden brief aan Gorki schrijft Lenin...') is geloof­­ ik eveneens uit de mode geraakt. Meer in het algemeen waren de redevoeringen een wonder­­ van welsprekendheid en diepgang. Kom daar nu nog eens om.

Directe aanleiding voor het wetsvoorstel waren de godslasterlijke pesterijtjes ter uiterst linkerzijde. Vooral bij het communistenblad De Tribune waren ze er dol op ('Christus op de mes - vaalt!'). Gelovigen pikten het niet langer en riepen de regering op tot strafrechtelijke maatregelen. Na enige aarzeling ging Donner overstag. Ook hij vond bij nader inzien dat de overheid 'niet werkloos' mocht staan tegenover deze 'uitbraakselen van de hel'. Kritiek op godsdienst 'als zoodanig' mocht van hem nog wel, 'krenking van godsdienstige gevoelens' was voortaan strafbaar.

 "De Minister schijnt in den gelukkigen waan te verkeeren", zei een Kamerlid fijntjes, "dat dit een vaststaand begrip is." Met vooruitziende blik wees menigeen op de 'moeilijkheden' die toepassing van de wet zou opleveren. En pikant­­ genoeg had ook de SGP, die tegenwoordig het verbod koestert als een kroonjuweel, 'zeer ernstige bezwaren'. "Hier wordt aan Rome de vinger gegeven", sprak de afgevaardigde, "en straks neemt Rome de geheele hand." Hekeling van de 'paapse mis' zou immers ook onder het taboe kunnen vallen.

De oppositie vond geen meerderheid, het voorstel van de minister kwam erdoor. Uiteraard bleek de wet in de praktijk volstrekt onwerkbaar. Toch zijn we, bijna tachtig jaar, enkele malle rechtszaken en vele stroperige debatten later, nog altijd niet van het onding verlost.

In november 2009 deden D66, VVD en SP maar weer eens een voorstel tot afschaffing. Dat leed, tot enkele dagen geleden, een slapend­­ bestaan. Ineens wond D66 zich vreselijk op: de VVD had zich teruggetrokken! "Ongekend, verbazingwekkend en teleurstellend", aldus D66. Waarom de partij­­ nu pas in woede ontstak, was welbeschouwd een raadsel. Het Reformatorisch Dagblad meldde het nieuwtje al op 28 oktober­­ 2010 ('Geen handtekening VVD onder voorstel godslastering'). Hoezo zeven maanden later zoveel verontwaardiging?

Neemt niet weg dat de VVD zich diep zou moeten schamen voor dit achteloos gesjoemel met ferme beginselen.

"Ik zou het in het belang van den godsdienst achten als de Minister­­ nog kon besluiten het wetsontwerp in te trekken", zei een liberaal Kamerlid in 1932.

Een zinnetje om over na te denken­­ - óók voor diens verre nazaten­­.

Deel dit artikel