Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De vrijheid van Wilders moet worden ingeperkt

Home

Rob de Wijk

Terwijl een medewerker van Geert Wilders in een achteraf studiootje pagina’s uit de Koran scheurt, waardoor deze inderdaad de omvang van de Donald Duck krijgt, beraden moslims in binnen- en buitenland zich op actie als die beelden daadwerkelijk te zien zijn.

De cartooncrisis vormt een belangrijk precedent. Nadat de Deense Jyllands Posten een cartoon van de profeet publiceerde, barstte de bom. Ambassadeurs uit tien moslimlanden eisten van premier Rasmussen dat hij de verantwoordelijken zou aanspreken. Hoewel hij aanvankelijk elk gesprek weigerde en stelde dat de klagers naar de rechter moeten gaan, werd hij later gedwongen om met zeventig diplomaten te spreken. De Deense premier stelde, net als Nederlandse politici nu, dat dit vrijheid van meningsuiting is. Klopt die redenering wel? Eind 2005 verspreidden de protesten zich door het Midden-Oosten. Deense ambassades en bedrijven lagen soms letterlijk onder vuur. En er werd een prijs van een miljoen dollar op het hoofd van de cartoonisten gezet.

De cartoonrel valt nog af te doen als een fatale inschatting van de effecten van de publicatie van een niet al te beste spotprent. Dit is in het geval van Wilders’ film niet mogelijk en rechtvaardigt de conclusie dat de PVV-voorman juist een crisis wil veroorzaken. Omdat de film een bewuste provocatie is, er nu al veel gedoe over is, en omdat er een politicus achter zit, is het denkbaar dat de internationale gevolgen groter zijn dan tijdens de cartoonrel. Voor de gemiddelde moslim heeft die film niets met de vrijheid van meningsuiting te maken, maar alles met belediging van Koran en Profeet. En dat wordt niet gepikt.

Dit kan gevolgen voor de missie in Uruzgan hebben, waar Nederland druk doende is de hearts and minds van de bevolking te winnen. Met zo’n film wordt dat wel erg moeilijk en kunnen zij zich voorbereiden op aan hausse aan aanslagen. Voor de taliban is de film het middel om de bevolking tegen de Nederlanders te mobiliseren.

De actie van Wilders wordt pikant als deze wordt getoetst aan de door het kabinet aanvaarde Nationale Veiligheidsstrategie. Volgens deze strategie is de nationale veiligheid in het geding als vitale landsbelangen zodanig worden geschaad dat sprake is van – potentiële – maatschappelijke ontwrichting. De vitale belangen zijn nauwkeurig omschreven.

De territoriale veiligheid is in het geding als extremisten naar aanleiding van Wilders’ film de aanslagen van 11 september 2001 dunnetjes in Nederland over willen doen. Economische veiligheid wordt geschaad als aanslagen tegen Nederlandse bedrijven worden gepleegd of regeringen sancties tegen ons afkondigen – een Iraanse parlementariër heeft dat al geopperd. De crux is de sociale en politieke stabiliteit van Nederland. Dit vitale belang is in het geding als een deel van de bevolking, mogelijk naar aanleiding van protesten in het buitenland, de straat op gaat. Toenemende spanningen en afnemend burgerschap gelden in de Nationale Veiligheidsstrategie expliciet als dreigingen.

Zo bezien heeft deze film weinig met de vrijheid van meningsuiting te maken. Volgens het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens mag die worden beperkt als de nationale veiligheid in het geding is. Het argument dat Wilders zijn film mag maken omdat dit vrijheid van meningsuiting is, houdt geen stand.

Premier Balkenende sprak al van een crisis. En de regering heeft lokale autoriteiten in Nederland en de ambassades in het buitenland gevraagd zich voor te bereiden op ongeregeldheden. Al komt de film er niet, het bewijst dat de regering wel degelijk rekening houdt met een bedreiging van nationale veiligheid. Maar voorlopig durft niemand dit in politiek Den Haag hardop te zeggen. Laat staan dat er conclusies uit worden getrokken.

Deel dit artikel