Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De vrije handel kwam naar Mexico, maar de keuze-armoe bleef

Home

Jan-Albert Hootsen

Een Mexicaanse 'abarrotes'. © Flickr/Ivan ERS
Standplaats Mexico

Net als alle grote hoofdsteden kun je ook in Mexico-Stad nog geen honderd meter lopen of je komt wel een buurtwinkeltje tegen. Bijna iedere straathoek lijkt wel een 'abarrotes', zoals ze officieel heten, te hebben, soms zelfs drie of vier.

Gelijk de buurtwinkeltjes in Amsterdam of de 'delis' in New York verzorgen ze de basisbehoeften van de buurtbewoners, tot laat in de avond. En voor wie na twaalf uur 's nachts nog zin heeft in een snack of een sigaret zijn er de Oxxo's, een Mexicaanse keten van 14.000 mini-supermarkten die 24 uur per dag open zijn.

Lees verder na de advertentie

In tegenstelling tot hun Amsterdamse en New Yorkse evenknieën hebben de Mexicaanse buurtwinkeltjes een probleem: er zit letterlijk geen enkele variatie in wat ze verkopen. Of het nu om het piepkleine zaakje van de bejaarde vrouw bij ons om de hoek gaat, of de zoveelste Oxxo even verderop, ze bieden allemaal precies dezelfde producten van precies dezelfde merken voor precies dezelfde prijs aan.

Mayonaise nodig? Ze hebben het allemaal, maar dan wel alleen van het merk McCormick. Brood en zoetigheden zijn overal, maar het zijn altijd dezelfde producten van Bimbo, 's werelds grootste broodmaker. Melk is per definitie van Lala of Alpura, om over frisdrank maar te zwijgen: Coca-Cola en Pepsi hebben het rijk alleen.

Dankzij vrije handel zouden Mexicanen net als Amerikanen dronken worden van de overvloed aan producten

Voorstander van vrijhandel

Niet alleen buurtwinkeltjes lijden onder die keuze-armoede; bijna iedere sector van de Mexicaanse economie wordt gedomineerd door één, twee of drie merken, of het nu om mobiele telefonie, publieke en kabeltelevisie, bioscopen of electronicazaken gaat. Voor de Mexicanen is het een frustrerend gegeven, zeker als je bedenkt dat Mexico momenteel een van de meest hartstochtelijke voorstanders is van vrijhandel.

Met meer dan vijftig vrijhandelsverdragen met landen en handelsblokken over de hele wereld is het land een kampioen in het neerhalen van import- en exporttarieven. Het kroonjuweel onder die verdragen is de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (Nafta), in 1994 ondertekend door Mexico, de Verenigde Staten en Canada, goed voor een bbp van meer dan 17 biljoen euro.

Mexico stapte Nafta in 1994 enthousiast binnen, en de toenmalige president Carlos Salinas de Gortari beloofde zijn burgers dat het land er eindelijk de stap naar de Eerste Wereld mee zou maken. In de decennia daarvoor was Mexico weliswaar altijd kapitalistisch geweest, maar tegelijkertijd ook een van de meest gesloten economieën ter wereld.

Beloofde gouden bergen zijn ver weg

Dankzij de vrije handel van Nafta, zo beloofde Salinas, zouden de Mexicanen net als de Amerikanen dronken worden van de overvloed aan producten die ze in hun winkels zouden vinden. Bijna een kwart eeuw later is daar evenwel nauwelijks sprake van. Er is wel overvloed, maar het is vooral heel veel van hetzelfde, en voor de Mexicaanse consumenten, zeker die met lagere inkomens, zijn de beloofde gouden bergen ver weg.

Waren het vroeger vooral goedkopere Mexicaanse producten van twee of drie producenten die ze konden kopen; nu zijn er hoogstens een of twee Amerikaanse producenten bijgekomen. Afgelopen maand begonnen Mexico, de VS en Canada met onderhandelingen om Nafta te 'vernieuwen', aangespoord door de gestaalde anti-vrijhandelsretoriek van Trump. Mexico vreesde aanvankelijk voor een ramp, want de economie is inmiddels sterk afhankelijk van de door het verdrag opgestuwde export.

Mexicaanse consumenten hopen echter stilletjes dat een vernieuwd handelsverdrag misschien voor meer concurrentie in de eigen economie gaat zorgen. Een kwart eeuw mayonaise van hetzelfde merk gaat zelfs de meest hartstochtelijke liefhebber na verloop van tijd vervelen.

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Dankzij vrije handel zouden Mexicanen net als Amerikanen dronken worden van de overvloed aan producten