De vloek van Engelstalig onderwijs

home

Ger Groot

Aankomende studenten van de Universiteit van Rotterdam © anp
Column

Alle docenten aan de filosofiefaculteit waar ik werk ontvingen deze week per e-mail hartelijke dank. Volgend jaar zal de masteropleiding voor het eerst helemaal Engelstalig zijn, zo schreef de onderwijsdirecteur, en al de inspanning daarvoor verdient waardering.

Het Nederlands heeft de status van een schadelijke diersoort, die zo snel mogelijk moet worden uitgeroeid

Het klonk alsof er een grote overwinning was geboekt, al was de mededeling nog aan de bescheiden kant. Ook het bachelorprogramma wordt inmiddels grotendeels in het Engels gegeven. Het Nederlands heeft inmiddels niet zozeer de status van een bedreigde als wel een schadelijke diersoort, die zo snel mogelijk moet worden uitgeroeid.

De universiteitsbestuurders klinkt dat als muziek in de oren. 'Recordaantal buitenlandse studenten op universiteiten,' kopte deze krant eerder deze week. "Internationale studenten doen het gemiddeld beter dan de Nederlanders", zo laat de Vrije Universiteit in het bijbehorende artikel weten. "Daarmee halen ze het niveau omhoog, wat weer goed is voor het aanzien van de universiteit." Waaruit blijkt dat? "Invloed op rankings, het aantrekken van internationaal onderzoek, wetenschappers, staf en internationaal talent."

Er is maar één ding wat ontbreekt in deze universitaire euforie: de Nederlandse student voor wie het het wetenschappelijk onderwijs in dit land ooit is opgetuigd. Die zal zich moeten aanpassen aan de mondiale dromen van wie de dienst uitmaken. 'Zo maken Nederlandstalige opleidingen plaats voor Engelstalige,' meldt het artikel in Trouw. 'De universiteiten doen hun best hun aantrekkingskracht te vergroten.'

Lees verder na de advertentie
Ik zal geen mastercolleges meer geven, want er zijn grenzen aan wat je nog accepteren kunt

Er zijn grenzen
Dat heb ik in mijn eigen faculteit mogen zien. Ik zal er geen mastercolleges meer geven, want er zijn grenzen aan wat je nog accepteren kunt. Waarschijnlijk is het met mijn bachelor-colleges binnenkort ook afgelopen. Hoe studenten ooit nog hun filosofische wijsheden in het Nederlands zullen kunnen uitleggen is niet eens mijn eerste zorg. Die betreft vooral de vraag wie hen nog 't kofschip zal uitleggen en ze laten zien hoe de ene welgevormde Nederlandse zin moet volgen op de andere. Want dááraan schort het vandaag de dag schromelijk.

Van alle studenten zal maar een heel klein deel gaan werken in de internationale wetenschap. De rest zal zijn weg moeten vinden in onderwijs, dienstverlening, gezondheidszorg, journalistiek en wat de Nederlandse samenleving verder nog nodig heeft. Een arts zal zijn patiënten in Jip-en-Janneketaal te woord moeten kunnen staan. Een journalist zal het soort stukjes moeten kunnen schrijven dat u nu leest. Een leraar moet zijn klas duidelijk kunnen maken wat (om in mijn eigen vakgebied te blijven) bij Heidegger het fundamentele onderscheid is tussen 'zijn' en 'zijnde' - ook al heeft het Engels daarvoor slechts het éne woord 'being'.

De Universiteit Leiden © ANP

De internationaliseringsdromen van universiteitsbestuurders en onderwijswoordvoerders hebben daar geen boodschap aan. Zoals ze geen boodschap lijken te hebben aan het merendeel van hun studenten, noch aan de samenleving waarin zij staan en die hen financiert. Hun gaat het om rankings, aanzien en niveau. Daarvoor importeren ze desnoods studenten van elders, wanneer hun Nederlandse tegenhangers niet meer in staat blijken een samenhangend paper te schrijven in hun eigen taal.

We openen de wereld!
De Nederlandse samenleving staat er vooralsnog glunderend naar te kijken. Internationalisering, een mondiale taal, eindelijk openen we ons voor de wereld! Wat dat in werkelijkheid betekent realiseert zich maar anderhalve man en een paardenkop. Ooit zal men zich afvragen hoe men in onze tijd zo kortzichtig heeft kunnen zijn, maar spijt komt altijd te laat. Intussen zullen hele generaties studenten het moeten bezuren en zit de samenleving opgescheept met hoger opgeleiden die zich voor haar niet meer verstaanbaar kunnen maken.

Ooit zal men zich afvragen hoe men in onze tijd zo kortzichtig heeft kunnen zijn, maar spijt komt altijd te laat

Voor zo'n 6 procent buitenlandse studenten gaat nu de hele universiteit op de schop. Het zullen er nog meer worden, beloven de bestuurders zo enthousiast dat ze terloops één van hun eigen mythen ondermijnen. Buitenlandse instroom zou een solide verdienmodel zijn, zo hadden zij tot nu toe bezworen. De Nederlandse belastingbetaler moest ermee worden gesust - want waarom zou híj moeten opdraaien voor Chinese studenten?

Ook die geruststelling blijkt een praatje voor de vaak. Nee, universiteiten verdienen helemaal niet aan studenten van buiten de EU, laat de VSNU in het Trouw-artikel weten. Dat die laatsten een minderheid van een minderheid zijn, konden we al langer vermoeden. De meeste buitenlandse universitairen komen uit Duitsland en steeds meer uit Engeland, waar het hoger onderwijs voor de eigen ingezetenen onbetaalbaar geworden is. Nederland haalt ze graag binnen, voor een appel, een ei en een blijmoedige verloochening van de eigen taal.

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie
Het Nederlands heeft de status van een schadelijke diersoort, die zo snel mogelijk moet worden uitgeroeid

Ik zal geen mastercolleges meer geven, want er zijn grenzen aan wat je nog accepteren kunt

Ooit zal men zich afvragen hoe men in onze tijd zo kortzichtig heeft kunnen zijn, maar spijt komt altijd te laat