Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De uil van Minerva verslaat ook de computer

Home

Willem Schoonen

© Photo News

Te pas en onpas wordt het woord 'historisch’ gebruikt, zeker door journalisten. Toch zal veel van wat vandaag historisch wordt genoemd de geschiedenisboeken niet halen. En het omgekeerde gebeurt ook: een trivialiteit die vandaag in de krant ontbreekt, blijkt straks wereldgeschiedenis. 

Die wijsheid bracht filosoof Hegel tot de stelling dat de uil van Minerva pas bij het vallen van de avond de vleugels uitslaat. Dat leverde in Nederland later nog een politieke klucht op, maar werd ook een gedegen filosofische theorie: ook al heb je alle informatie van de wereld, dan nog kun je niet voorzien hoe de toekomst over het heden zal oordelen. 

Lees verder na de advertentie

O nee? Dat zullen we nog eens zien, dachten enkele onderzoekers van Microsoft. De mens mag er dan slecht in zijn, een slimme computer moet dat kunnen. Lerende machines wordt tegenwoordig van alles en nog wat gevoerd. En in dit geval waren dat een kleine 2 miljoen ambtsberichten van Amerikaanse ambassades aan het thuisfront. Die dateerden van zo'n veertig jaar geleden, en slechts een fractie ervan heeft de annalen van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zalen gehaald.  De onderzoekers konden dus vergelijken: wat destijds superbelangrijk werd gevonden, en hoe de geschiedenis nu oordeelt. En inderdaad: veel van wat diplomaten van historisch belang leek, is geen geschiedenis geworden. 

De aankondiging dat het ministerie van buitenlandse zaken niet langer homo’s en lesbiennes zou weren, werd door de computer terzijde geschoven

Vervolgens leerden ze een computersysteem te voorspellen welke ambtsberichten de geschiedenisboeken zouden halen.  De computer deed het iets beter, maar niet veel. Hij strooide minder met de kwalificatie historisch, en was dus selectiever dan de mens. Maar hij heeft minder oog voor die kleine dingen die de geschiedenis kunnen maken. Een bericht dat door de computer als triviaal terzijde werd geschoven was de aankondiging dat het ministerie van buitenlandse zaken niet langer homo’s en lesbiennes zou weren. Toch van historisch belang.

Lees ook:

Het professorenproza van Hegel is wél mooi

Hij heeft de reputatie ondoorgrondelijk te schrijven, maar wie Hegel goed leest, ziet taal met een prachtige melodie, zegt vertaler Willem Visser.

Deel dit artikel

De aankondiging dat het ministerie van buitenlandse zaken niet langer homo’s en lesbiennes zou weren, werd door de computer terzijde geschoven