Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Tweede Kamer is geen kinderkamer

Home

Hans Goslinga

'De verkiezing van Khadija Arib (PvdA) het sterkste antwoord op de kleingeestigheid die de campagne kenmerkte.' © anp
Column

De strijd om de voorzittersstoel in de Tweede Kamer zal om een aantal redenen een lange nagalm hebben. Met de uitkomst, het verloop en de onderliggende inzet werd niet alleen politieke geschiedenis geschreven, maar ook een voorschot genomen op een nog veel harder gevecht over het soort democratie als alternatief voor het partijenbestel dat de staat meer dan een eeuw heeft gedragen.

De beste illustratie van de afbrokkeling van dit bestel is dat de voorzittersverkiezing een vrije kwestie is geworden. Tot voor 2002 maakten de drie grote volkspartijen zelf uit wie er in de stoel werd geparachuteerd, rekening houdend met ongeschreven regels van verdelende rechtvaardigheid. Dat leverde geen slechte voorzitters op. Nog altijd wordt met ontzag gesproken over Van Thiel, Vondeling, Dolman en Deetman.

De kentering was voelbaar in 1997, toen het CDA Piet Bukman naar voren schoof, terwijl de regerende paarse partijen een vrouw wensten en liever diens fractiegenote Doelman-Pel zagen. In de wandelgangen kraaide de opstand ('Bukman Piet willen we niet, Doelman-Pel willen we wel'), maar de oude code won het ternauwernood nog een keer. De liberaal Frans Weisglas forceerde in het revoltejaar 2002 de eerste vrije verkiezing door zich met succes op eigen titel te kandideren.

Angelsaksische politiek
Met het openbreken van deze verkiezing is ook een spelverruwing ingetreden, die een afscheid lijkt in te luiden van het gematigde politieke klimaat dat aan het partijenbestel eigen was. Het lijkt erop dat de slechtste kanten van de Angelsaksische politiek hier steeds vastere voet aan de grond krijgen, zoals in deze campagne het zwartmaken van je tegenstander door achterklap en kwaadsprekerij. Alastair Campbell, de fluisteraar van Tony Blair, maakt school met zijn adagium dat je niet alleen van Coca-Cola moet houden, maar ook Pepsi moet haten.

De veteraan Hans Wiegel vroeg zich in zijn column op ThePostOnline af: moeten journalisten dit anonieme gefluister wel publiek maken? Mijn antwoord: nee. Maar houd er rekening mee dat allerlei vormen van wat de Amerikanen ratfucking noemen, hoe schadelijk ook voor de geloofwaardigheid van de politiek en de journalistiek, tot de mores blijven behoren. Ook op dit vlak geldt dat oude codes en nuttige taboes afbrokkelen.

In dat licht was de verkiezing van Arib (PvdA) het sterkste antwoord op de kleingeestigheid die de campagne kenmerkte. De betekenis reikt echter wel wat verder. Dat een immigrante het hier in deze turbulente tijden tot voorzitter van het hoogste college van staat kan schoppen, maakt Nederland weer een beetje gidsland in een globaliserende wereld. Het laat ook zien dat de integratie van nieuwkomers, niet zonder reden 'de sociale kwestie van deze tijd' genoemd, succesvol kan zijn.

Lees verder na de advertentie
Met het openbreken van de voor­zit­ters­ver­kie­zing is ook een spelverruwing ingetreden

Britse stijl
PVV-aanvoerder Wilders noemde de verkiezing van de Marokkaans-Nederlandse Arib een 'zwarte dag voor het nepparlement'. Met die reactie maakte hij in één klap duidelijk waarom de voorzitterskandidaat van zijn partij, Martin Bosma, zo weinig steun kreeg. Bosma hield een sterk pleidooi voor een parlement dat in Britse stijl debatteert: hard maar fair en niet bangelijk, gericht op het zichtbaar maken van tegenstellingen, 'ook goed voor de kijkcijfers'. Maar daar zette hij een punt in plaats van een komma.

Spektakel is mooi, maar een parlement moet in het elfde uur ook conclusies trekken en besluiten nemen die iedereen kan aanvaarden, ook de minderheid zolang die in zijn opvattingen serieus wordt genomen. Wie een onwelgevallig besluit te vuur en te zwaard blijft bestrijden en zelfs de legitimiteit van het parlement in twijfel trekt, wakkert alleen maar polarisatie aan en doet niet aan het fair play dat Bosma zo hartstochtelijk propageerde. Deze kandidaat riep de argwaan over zich af, omdat hij deze lijn van opereren van zijn fractieleider Wilders bleef verdedigen.

Geen felicitaties
Op zich heeft Bosma gelijk dat een parlement dat zich vervreemdt van de samenleving uiteindelijk de democratie niet dient, maar dan is het zaak het oordeel van de kiezers af te wachten en niet bij elke kwestie af te gaan op de weekpeiling van Maurice de Hond. Democratisch regeren is wel wat meer dan communiceren per sms en beslissen op basis van peilingen.

Bosma zei met VVD-oprichter Oud dat de Tweede Kamer 'geen kinderkamer is'. Maar Wilders gedroeg zich na de stemming wel zo door de nieuwe Kamervoorzitter, met ruime meerderheid gekozen, niet te feliciteren en van een zwarte dag te spreken.

Democratisch regeren is wel wat meer dan communiceren per sms en beslissen op basis van peilingen

Deel dit artikel

Met het openbreken van de voor­zit­ters­ver­kie­zing is ook een spelverruwing ingetreden

Democratisch regeren is wel wat meer dan communiceren per sms en beslissen op basis van peilingen