Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De troonrede repte niet altijd over Gods hulp

Home

Robin de Wever

© anp

Koningin Beatrix eindigde haar troonrede dinsdag met opbeurende woorden. Ze zal bidden om kracht en Gods zegen voor het parlement. De verwijzing naar goddelijke steun is een traditie, al onderging hij vanaf 1841 aardig wat metamorfoses.

Het kabinet moet flink bezuinigen, legde Hare Majesteit vandaag uit aan de leden van de Staten-Generaal. Maar: 'u mag zich in uw zware taak gesteund weten door het besef dat velen u wijsheid toewensen en met mij om kracht en Gods zegen voor u bidden.'

Beatrix stapt in een 160-jaar oude traditie, weet Historiek.net. De geschiedenissite beschreef onlangs hoe koning Willem I als eerste vorst de 'Almatigtige' aanhaalt. In 1846 sprak hij: 'Moge de Almagtige onze pogingen ondersteunen, en, ook door de vruchten van onze werkzaamheden, Zijnen zegen over Nederland uitstorten.'

Einde
Het kabinet van PvdA-er Joop van Uyl maakt in 1973 een voorlopig einde aan de traditie. 'Met het uitspreken van de hoop dat wij daartoe de kracht zullen ontvangen, verklaar ik deze zitting van de Staten-Generaal geopend', spreekt Juliana in dat jaar.

God maakt plaats voor 'hoop', tot onvrede van de Katholieke Volkspartij. De partij die later onderdeel zal uitmaken van het CDA voert de verwijzing in 1977 weer in. Premier Van Agt begint gematigd. Hij kiest een formulering waarbij ook niet-gelovigen en andersgelovigen zich thuis kunnen voelen.

Wens

Tijdens de eerste drie jaren is zijn verwijzing een wens: 'Moge dat werk worden gedaan in het vertrouwen dat velen u wijsheid toewensen en om zegen voor u bidden'. In 1980 verandert Van Agt hem in een vaststelling. 'U mag erop vertrouwen dat velen u wijsheid toewensen en om zegen voor u bidden.'

De terugkeer van de God-verwijzing danken we aan, jawel, het CDA en de VVD. In 1983 spreekt koningin Beatrix: 'Van harte wens ik u toe dat Gods zegen op uw werk rust'. Ook in de tijd van de Paarse kabinetten veranderde de formulering. Premier Wim Kok wil niet aan een bede, maar kwetst ook liever geen christenen.

Verplichting
Hij grijpt terug op de wens die Van Agt had ontworpen: 'Van harte spreek ik de hoop uit dat u uw verantwoordelijke taken ook in dit licht zult vervullen, in het vertrouwen dat velen met mij u wijsheid toewensen en om zegen voor u bidden.'

De bede is geen wettelijke verplichting. Toch kan een regering er niet ongestraft van afzien, ontdekte de liberale premier Van Bossche in 1869. Hij moest na het weglaten van God verantwoording afleggen tegenover het parlement. Het werd een mea culpa. Zijn omissie was een 'noodlottige vergissing'.

Deel dit artikel