Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De terrorist deed het toch niet in z'n eentje

Home

Elma Drayer

Opmerkelijk, dacht ik nog, dat de hand ditmaal niet in eigen boezem hoeft. Ik las althans nergens dat het Noorse volk de terreur eigenlijk aan zichzelf te wijten heeft. En dat voor de dader verzachtende omstandigheden gelden.

Die abjecte redenering was wel in zwang na de aanslagen in New York, Madrid en Londen. Binnen de kortste keren waren het ongeloof en de verontwaardiging omgeslagen in iets héél anders. Zeker, de terreur werd ten strengste afgekeurd. Maar hadden de daders niet gegronde redenen zo'n diepe haat te koesteren tegen het Westen? Hadden wij niet zelf de 'voedingsbodem' gecreëerd? Waarom zouden zij anders tot zelfmoordacties zijn overgegaan?

Voor hun godsdienstige bezieling leefde al evenzeer begrip. Ik herinner me christelijke geestelijken die in alle ernst beweerden dat wij daaraan een voorbeeld konden nemen. Zo'n aanslag, zeiden ze vroom, was uiteraard verwerpelijk. Maar moslims waren tenminste bereid te strijden voor hun geloof. Kom daar bij christenen nog eens om.

Ook de jongeman die in november 2004 Theo van Gogh afslachtte mocht rekenen op coulance. Had de dader niet getobd met een zieke moeder, had hij niet talloze krenkingen ondervonden in onze kille samenleving, was hij als allochtoon niet lelijk gediscrimineerd? Het slachtoffer daarentegen had de moord min of meer over zichzelf afgeroepen, met zijn grote mond en dat provocerende filmpje. Geen wonder dus dat er op een dag een vrome gelovige opstond die het niet langer pikte en hem de keel doorsneed.

Na de afgrijselijke massamoord in Noorwegen was van deze logica geen sprake. Blaming the victim? Niemand die de suggestie ook maar wekte. Consideratie met de dader? In de verste verte niet. En volkomen terecht, natuurlijk. Wie de verwezenlijking van zijn heilsstaat van hoger belang acht dan een mensenleven verdient geen enkel begrip. Of hij zich nu beroept op het communisme, de islam, het christendom, het nationaal-socialisme, de dierenrechten, of het 'cultureel-conservatisme'. Daders blijven daders, ten volle verantwoordelijk voor hun daden. Slachtoffers blijven slachtoffers, ten volle schuldeloos aan wat ze overkwam.

Gelukkig, dacht ik nog, dat de onzindelijke rolomkering nu uitbleef. We hebben misschien geleerd. Maar het was voorbarig. Al snel bleek de Noorse terrorist toch niet geheel alléén verantwoordelijk te zijn. Hij kreeg gezelschap. Journalisten ontdekten dat de man in zijn ruim 1500 pagina's tellende 'manifest' veelvuldig dweept met de leider van de Partij voor de Vrijheid.

Dachten we het niet! De dader had zich laten inspireren door het dubieuze wereldbeeld van Geert Wilders! "Duidelijk is geworden dat het conservatief-christelijk denken ook kan radicaliseren en in terroristische daden uitmonden", las ik maandag in dit dagblad. "En dat moet iedereen aan het denken zetten." Dinsdag liet een publicist op deze pagina's weten dat 'alle aanhangers' van nieuw-rechts voortaan 'streng aangepakt' dienden te worden. "Het speelkwartier is voorbij", schreef hij parmantig. En getuige de lezersbrieven ernaast waren velen het roerend met hem eens.

Ach ja. Het aanwijzen van medeplichtigen zal vast moreel heel bevredigend zijn. Maar waarom Anders Breivik op een dag besloot tot zijn gruweldaden over te gaan zal het nimmer verklaren.

Deel dit artikel