Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De schimmige praktijken van mijn huurmakelaar

Home

Jeannine Julen

© anp

"Als je me nu 600 euro bemiddelingskosten in het handje betaalt, zijn de sleutels van jou." Aan mijn kant van de lijn blijft het stil. "Uh, uh", stamel ik na een paar tellen. "Moet ik nu beslissen?" Ja, zegt mijn huurmakelaar. Er zijn nog andere mensen die het huis willen.

"Waarom contant?", vraag ik hem. Dan houden we het buiten de boekhouding, antwoordt hij ijskoud. Dat ik bewijs wil hebben van mijn betaling snapt hij. Maar als ik het 'allemaal zo bezwaarlijk vind', belt hij verder. Uiteindelijk doet hij dat ook.

Opmerkelijk? Niet heel erg, zegt Hans Roseboom van de Woonbond, belangenbehartiger van Nederlandse huurders. Zwart geld vragen, doen ze niet vaak. Maar dat makelaars te hoge bemiddelingskosten rekenen, is schering en inslag. Ook mét factuur komen ze ermee weg. De Woonbond krijgt er voortdurend klachten over binnen. Makelaars regelen een bezichtiging, stellen een contract samen en vragen daar honderden euro's bemiddelingskosten voor. Werk dat je ook voor een paar tientjes had kunnen doen, volgens Roseboom.

Het vragen van onredelijk hoge bemiddelingskosten is sinds 1990 wettelijk verboden. Ga je met een makelaar in zee, dan mag hij alleen bemiddelingskosten in rekening brengen als je hem 1) een zoekopdracht hebt gegeven en 2) hij daadwerkelijk voor je bemiddelt en dus je belangen behartigt. Ook bemiddelen voor de verhuurder mag de makelaar in dit geval niet. Maar ook dat, weet Roseboom, gaat in de praktijk anders. "Makelaars houden de schijn op te bemiddelen voor de huurder, maar leveren eigenlijk werk voor de verhuurder. Het pand moet zo snel mogelijk verhuurd worden. Uiteindelijk betaalt de huurder daarvoor."

'Dat kan natuurlijk niet'
Exact dat gebeurt in mijn situatie. Mijn huurmakelaar vind ik op internet, althans het huis vind ik er. In de advertentie staat dat ik contact met hem kan opnemen, waarna hij een bezichtiging met nog zes anderen regelt. Tijdens deze zogenoemde kijkdag doet hij niet veel. Zenuwachtig staat de dertiger in een hoek van de woonkamer, friemelt wat aan het papiertje in zijn handen, haalt zijn vingers door zijn vette haren en trekt voortdurend aan zijn iets te strakke jasje. "Kijk maar wat rond", zegt hij uiteindelijk om de stilte te verbreken.

Lees verder na de advertentie

In groepjes piepen we in de kleine badkamer, lopen we rondjes in de roze geschilderde slaapkamer en wandelen we weer terug naar de woonkamer waar ook de aangrenzende keuken zich bevindt. Na tien minuten zit het erop. Ik kijk nog verwonderd om me heen als mijn makelaar over de kosten begint: 450 euro huur, één maand borg en 600 euro voor zijn werkzaamheden.

"Ik bel vanavond nog even om te peilen wie interesse heeft", sluit hij af. Hij zal nooit bellen. Ik bel en wel drie keer. "Stuur al je documenten maar op", klinkt het na de derde keer verveeld aan de andere kant van de lijn. Een week later gaat mijn telefoon eindelijk. Ik ben het niet geworden, maar als ik wil kan ik het huis toch krijgen. Als ik zwart betaal dus.

 "Ja, dat kan natuurlijk niet", verzucht Rob Overduin van VastgoedPRO, brancheorganisatie voor makelaars. "Dit soort praktijken schaadt de makelaardij", vult Roeland Kimman van NVM Makelaars hem aan. Het probleem is dat verhuurders niet willen betalen voor hun panden, weet Overduin. "Zolang zij niet tussen hun oren knopen dat ze moeten betalen voor het verhuren van een woning, zal er altijd iemand naar ze toestappen die zegt: 'Weet je wat, je hoeft me niet te betalen. We vinden wel een creatieve oplossing. We laten de huurder gewoon betalen.'"

De makelaars die zich schuldig maken aan het bieden van deze creatieve oplossingen zijn vaker niet dan wel aangesloten bij een brancheorganisatie. Veel liever ziet Overduin dat deze particulieren zich, net als brancheleden, moeten verantwoorden bij de geschillencommissie in Den Haag. "Dan was dit probleem allang opgelost."

Nu kunnen huurders die hun recht willen behalen alleen terecht bij een kantonrechter. Daar kan de betaling nietig worden verklaard en krijgt het slachtoffer zijn geld terug. Maar die gang naar de rechter levert de huurder wel extra kosten op die hem bij de geschillencommissie bespaard blijven, zegt Overduin.

Inhalige huurmakelaars zijn in de krappe Randstedelijke woningmarkt al jaren een probleem. Maar volgens het ministerie van binnenlandse zaken is er niet veel aan te doen. "Het staat al in de wet dat het verboden is, dus meer kan de minister niet doen", zegt een woordvoerder.

Een boef pak je toch ook gewoon op? Kan hier niet nog meer aan gedaan worden, vraag ik hem. Zijn antwoord: "We kunnen mensen er niet van weerhouden de wet te overtreden. Als je als huurder googlet, kom je er snel genoeg achter dat het vragen van bemiddelingskosten in de meeste gevallen verboden is."

 
Zolang verhuurders niet betalen, zal er altijd iemand zijn die zegt: we vinden wel een creatieve oplossing. We laten de huurder gewoon betalen.
Rob Overduin van brancheorganisatie VastgoedPRO

Een makelaar vlak voor een bezichtiging. De man op deze foto is op geen enkele manier verbonden met dit verhaal. © anp

Illegaal? Wat nou illegaal?
Verboden? Daar heeft Jasper de Groot zijn twijfels over. "Er wordt nu gedaan alsof het altijd illegaal is, maar dat is helemaal niet zo", zegt de directeur van de website Pararius, het grootste huurwoningplatform van Nederland. Ongeveer 65 procent van de makelaars op zijn website vraagt bemiddelingskosten, schat hij. Zo ook mijn makelaar, die blijkbaar door de strenge screening van Pararius heen is geglipt.

"Ik begrijp dat je op de stoel zit van de huurder omdat je zelf een nare ervaring hebt gehad, maar een makelaar levert vaak wel degelijk werk waar hij de huurder doorgaans een maand huur voor berekent", zegt De Groot.

Het probleem is volgens hem niet de inhaligheid van de huurmakelaars, maar de onduidelijkheid van de wet. "Recentelijk waren er heel wat acties van mensen die achteraf hun bemiddelingskosten terugvroegen, maar rechters gaven ze niet altijd gelijk. Wat bemiddeling precies inhoudt, is onduidelijk en elke rechter oordeelt daar anders over."

In het verleden was dat zeker waar, zegt advocaat Christopher Seine van Wieringa Advocaten. De ene rechter zei A, de andere B en de derde C. "Maar een aantal kantonrechters heeft zich onlangs wel heel duidelijk uitgesproken", zegt Seine. Het vragen van bemiddelingskosten voor werkzaamheden die niet in verhouding staan met het gevraagde bedrag is simpelweg verboden. "Het is nu haast onmogelijk om de wet op een andere manier te interpreteren."

Dan besluit ik de 'opponent' zelf te willen spreken. Mijn eigen huurmakelaar neemt niet meer op. Als een collega van me belt, zegt hij "absoluut niet mee te willen werken aan dit soort artikelen". Erik Smit, directeur van het Rotterdamse Wonen M.V.M., doet wel zijn verhaal.

Ook hij vraagt bemiddelingskosten. Veel ook. Gemiddeld een maand huur, vermeerderd met 21 procent btw. Terecht? "Zeker. Wij moeten ook geld verdienen. Ik heb vijf man personeel in dienst, auto's die door de hele stad rijden, advertentiekosten, acquisities en etentjes met relaties."

Smit vertelt dat hij in principe voor beide partijen bemiddelt: de huurder en de verhuurder. Dat dat verboden is, ontkent hij. "Ik doe dit werk al twintig jaar en weet als geen ander wat wel en niet kan." En een huis verhuren gaat niet zonder medewerking van de verhuurder.

"Stel: je stapt bij me binnen omdat je een huis van me wilt huren. Ik heb alleen niets in mijn bestand, kan je niets laten zien omdat het verboden is om voor verhuurders te bemiddelen. Dan zeg ik tegen je: oh je wilt een huis, nou dan ga ik dat nu voor je zoeken. Dat gaat niet."

Een paar keer werd hij aangeklaagd, maar tot nu toe won hij alles. Een beetje ontzet: "Ik snap het niet. Ik krijg mensen aan de lijn die zeggen dat ik illegaal bezig ben. Ze willen nu hun geld terug, terwijl ze twee jaar geleden nog met een grote glimlach de sleutels in ontvangst namen." Om ervoor te zorgen dat Smit niet in juridische problemen komt, laat hij zijn klanten een zoekopdracht tekenen.

Hij vertelt hoeveel werk eraan vooraf gaat. Werk dat hij niet alleen levert voor de huurder, maar ook voor de verhuurder. Maar waarom draait de huurder daar alleen voor op, vraag ik Smit. "Marktwerking. Er is geen land in de wereld waar degene met het meest gewilde product gaat betalen. Er zijn soms wel 200 gegadigden voor een woning. Dan gaat de verhuurder toch niet betalen. Als je hem verplicht het wel te doen, gaat de huur omhoog. Dan ben je nog verder van huis."

Ik snap zijn standpunten, waardeer dat hij eerlijk is, maar het knaagt nog steeds. "Wat is je alternatief", vraagt Smit. "Een woningcorporatie waar je vijf jaar wacht? En bij sommige woningcorporaties betaal je zelfs 45 euro per jaar. Die zeshonderd euro die je bij een huurmakelaar betaalt, heb je in vijf jaar wachten er echt wel uit. Dat is iets meer dan een tientje per maand. Tel uit je winst."

Heeft u ook zoiets meegemaakt of wilt u een andere huurervaring delen? Mail dan naar internet@trouw.nl of plaats hieronder een reactie.

 
Er zijn soms wel 200 gegadigden voor een woning.
Erik Smit, directeur Wonen MVM

Deel dit artikel