Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De rechter moet beslissen op welk tempo een patiënt antidepressiva afbouwt

Home

Dirk Waterval

Tess Janssen richtte een jaar geleden de Vereniging Afbouwmedicatie op. Vandaag staat ze in de rechtbank tegenover zorgverzekeraar VGZ. © Koen Verheijden

Zorgverzekeraars moeten meer oog hebben voor de verschillende snelheden waarin patiënten het slikken van antidepressiva afbouwen, betoogt Tess Janssen vandaag bij de rechter.

Misschien komt het doordat Tess Janssen (25) het slikken van antidepressiva uit alle macht had uitgesteld, dat ze nu zo ijvert om het notoir moeilijke stoppen met die medicijnen vaker te laten vergoeden door zorgverzekeraars. Vandaag brengt die strijd haar naar de Arnhemse rechtszaal, tegenover verzekeraar VGZ. 

Lees verder na de advertentie

Hoe moeilijk dat afbouwen van antidepressiva is, weet de studente als geen ander. Haar leven stond jarenlang stil toen ze op haar zeventiende de diagnoses anorexia en dwangstoornis kreeg. Vijf dagen per week zat de Nijmeegse in intensieve behandeling. Door paniekaanvallen moest ze soms braken – geen gelukkige combinatie met anorexia. Na drie jaar begon ze toch maar aan de medicijnen. “Met het idee dat ik er ook weer vanaf kon stappen als ik me weer beter voelde.”

De stan­daard­do­se­rin­gen van de fabrikant blijken voor veel mensen te grote sprongen te maken voor een verantwoorde afbouw

Zo’n miljoen Nederlanders krijgen enige vorm van antidepressiva op recept. Die kampen echter lang niet allemaal met de depressie of angststoornis waarmee ze ooit naar de dokter gingen. Het stoppen blijkt voor sommigen simpelweg onmogelijk door de bijwerkingen. Hun lichaam is te gewend aan de medicijnspiegel en kan niet met rigoureuze afbouw omgaan.

Kleine stapjes

Alleen als ze de dosering in kleine stapjes afbouwen, blijft hen klachten bespaard. Wrang genoeg zijn die ontwenningsverschijnselen soms net zo erg als de klachten waar de medicatie ooit om begon. Denk aan angst, misselijkheid en slaapproblemen. Dan is het soms makkelijker om de pillen toch te blijven slikken.

Wrang genoeg zijn die ont­wen­nings­ver­schijn­se­len soms net zo erg als de klachten waar de medicatie ooit om begon

De standaarddoseringen van de fabrikant blijken voor veel mensen te grote sprongen te maken voor een verantwoorde afbouw. Apothekers kunnen medicijnen als paroxetine en venlafaxine in veel kleinere doseringen leveren – doses van een halve milligram als het moet. Maar dat speciaal op maat bereiden kost geld. Verzekeraars wilden voor dat maatwerk tot voor kort niet opdraaien.

Om ruchtbaarheid te geven aan dat probleem, richtte Janssen een jaar geleden de Vereniging Afbouwmedicatie voor patiënten op. Met een petitie om vergoeding van afbouwmedicatie mogelijk te maken, stapte ze naar de Tweede Kamer. Die verwees naar de verzekeraars, die haar op hun beurt vertelden dat ze de politiek moest hebben.

“Wat uiteindelijk erg hielp, was een richtlijn van artsen en apothekers waarin ze uitlegden hoe belangrijk het is om langzaam af te bouwen”, zegt Janssen. Die richtlijn was de eerste in zijn soort en verscheen afgelopen september. Janssen draagt dat document nu aan als het wetenschappelijk bewijs waar de verzekeraars altijd om hebben gevraagd.

Apothekers kunnen antidepressiva in kleine doseringen leveren, doses van een halve milligram als het moet. Maar dat speciaal op maat bereiden kost geld. © Maartje Geels

Stoptempo

Over dat bewijs valt echter te twisten. Dat het afbouwen in minuscule stapjes beter werkt dan in grote sprongen, is namelijk niet getest met grote aantallen mensen en een controlegroep. Betrokken onderzoekers stelden dat het onethisch is om de helft van de proefpersonen op de ‘grove’ manier te laten stoppen. En ook dat de testgroep door verschillende doseringen, redenen van gebruik en de duur daarvan te gemêleerd is voor keiharde onderzoeksuitkomsten.

Toch stemde Zorgverzekeraars Nederland een paar weken geleden in met vergoeding van de voorbeeldsnelheden die de onderzoekers in hun document aandragen. Ook VGZ omarmt dat, zegt een woordvoerder. “We houden ons vanaf nu aan de richtlijn die artsen ons aanreiken.”

Maar dat is voor Janssen niet genoeg. In die richtlijn moeten patiënten elke week verder afbouwen, terwijl sommigen volgens haar meer tijd nodig hebben. “Daardoor zal alsnog een groep buiten de boot vallen. Ook de afbouwsnelheid moet op maat, anders heb je er nog niets aan.”

Lees ook:

Bloggen over een depressie verdrijft de eenzaamheid

Hadden ze hun been gebroken, dan waren er vast kaartjes met beterschap op de mat gevallen. Maar hun kwelgeest heet depressie en die maakt dat mensen afstand nemen. Bloggen is hun oplossing; dat brengt begrip.

Antidepressiva zijn nutteloos en schadelijk

Meer dan een miljoen Nederlanders slikken antidepressiva. 980.000 van hen zouden dat beter niet kunnen doen, want ze hebben er geen baat bij, maar ondervinden vaak wel de ernstige bijwerkingen. En velen van hen komen niet meer van de pillen af, omdat die verslavend zijn.

Deel dit artikel

De stan­daard­do­se­rin­gen van de fabrikant blijken voor veel mensen te grote sprongen te maken voor een verantwoorde afbouw

Wrang genoeg zijn die ont­wen­nings­ver­schijn­se­len soms net zo erg als de klachten waar de medicatie ooit om begon