Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Poolse EU-president Tusk wordt herkozen, tegen de zin van Polen

Home

Christoph Schmidt

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad © AFP

Stel je een situatie voor waarin alle EU-landen dolblij zijn met Frans Timmermans als Eurocommissaris, op één na: Nederland. Den Haag laat geen middel onbenut om de andere landen te overtuigen van Timmermans’ slechtheid. 

De vergelijking gaat mank, maar iets vergelijkbaars voltrekt zich vandaag in Brussel. Met in de hoofdrollen: Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, en zijn thuisland Polen.

Lees verder na de advertentie

De tweedaagse EU-top begint vanmiddag met de herverkiezing van Tusk voor een tweede termijn van 2,5 jaar als voorzitter van de 28 EU-regeringsleiders. Daarvoor is brede steun. Alleen de conservatieve Poolse regering, gevormd door de vroegere oppositie tegen oud-premier Tusk, heeft nog een appeltje met hem te schillen.

Gisteren stuurde premier Beata Szydlo een brief naar haar 27 collega’s om uit te leggen waarom Warschau van Tusk af wil. Ze riep de protesten van december in herinnering, toen oppositie-aanhangers dagenlang de toegang tot het Poolse parlement blokkeerden uit onvrede over onder meer de manier waarop de regering de begroting erdoorheen drukte. Tijdens deze schermutselingen riep Tusk de Poolse autoriteiten op de waardigheid tegenover de bevolking te bewaren.

Hij heeft zijn EU-functie gebruikt om zich persoonlijk te bemoeien met een politiek me­nings­ver­schil in Polen

Volgens de Poolse regering is Tusk daarmee buiten zijn boekje gegaan. “Hij heeft zijn EU-functie gebruikt om zich persoonlijk te bemoeien met een politiek meningsverschil in Polen”, schrift Szydlo. “Wij kunnen zulk gedrag niet aanvaarden.” De premier schuift een opvolger naar voren: Europarlementariër Jacek Sariusz-Wolski.

Die moet wat haar betreft de kans krijgen om zijn kandidatuur op de Europese top toe te lichten, maar dat verzoek is afgewezen door de Maltese premier Joseph Muscat. Omdat zijn land dit halfjaar EU-voorzitter is, mag hij de procedure rond de raadsvoorzitter leiden vandaag. Volgens Malta moeten alle regeringsleiders akkoord gaan met zo’n externe gast.

Kansloos verzet

Het verzet van Szydlo is kansloos. Zelfs de Hongaarse premier Viktor Orbán, nooit vies van een schop tegen het Brusselse establishment, lijkt zich achter Tusk te scharen. Mogelijk laat Szydlo het demonstratief op een stemming aankomen. Die zal ze met 27-1 verliezen, om vervolgens waarschijnlijk glimmend van trots huiswaarts te keren.

Het doet denken aan de tegenstem die de toenmalige Britse premier Cameron in 2014 uitdeelde aan Jean-Claude Juncker als voorzitter van de Europese Commissie. Toen ging Orbán wel mee. Ook Federica Mogherini kreeg destijds niet de steun van alle lidstaten bij haar benoeming tot buitenlandcoördinator.

Maar dit is toch anders. Voor het eerst in de korte geschiedenis van Tusks ambt zal er een lid van de Europese Raad zijn (de Poolse premier) die niet met de voorzitter door één deur kan. Dat is een smet op het blazoen van een instituut dat staat of valt met unanimiteit. De allereerste ‘EU-president’, de Belg Herman Van Rompuy, diende twee onomstreden termijnen.

Voor het eerst in de korte geschiedenis van Tusks ambt zal er een lid van de Europese Raad zijn (de Poolse premier) die niet met de voorzitter door één deur kan.

Zo begint de top met een rariteit, maar vervolgens gaan de regeringsleiders inhoudelijk aan de slag. De economie is traditiegetrouw een hoofdthema op de EU-voorjaarstop. Een nieuwe traditie is dat de Britse premier na dag één terugkeert naar Londen en de 27 overige regeringsleiders de volgende ochtend gebruiken om te brainstormen over de post-Brexit-toekomst.

Deel dit artikel

Hij heeft zijn EU-functie gebruikt om zich persoonlijk te bemoeien met een politiek me­nings­ver­schil in Polen

Voor het eerst in de korte geschiedenis van Tusks ambt zal er een lid van de Europese Raad zijn (de Poolse premier) die niet met de voorzitter door één deur kan.