Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De nieuwe feministen komen eraan!

Home

Maaike van Houten

Toske Andreoli © Maartje Geels

Het feminisme hangt weer in de lucht. Zeggen jonge vrouwen die zich expliciet feminist noemen. Er zijn geen programma's, er zijn geen pamfletten. Het is een beetje ongericht, net als Occupy, niet per se consequent. Er zijn geen geboden, geen kledingvoorschriften, geen handvesten hoe te leven, hoeveel te werken. Jonge feministen zijn er wel van overtuigd dat er ongelijkheid is tussen mannen en vrouwen en daar willen ze wat aan doen.

Ze hebben bij hun pogingen het onderscheid tussen mannen en vrouwen te doorbreken, mannen nodig. Ze beloven hen lol - want zo ernstig hoeft het allemaal niet, zegt de jonge feministe Lauren Smits in een toelichting op 'Het F-boek, feminisme van nu in woord en beeld'.

De bundel is samengesteld door Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis. Donderdag, drie dagen voor Internationale Vrouwendag, wordt het boek gepresenteerd. Ruim zestig vrouwen en mannen geven daarin antwoord op de vraag of feminisme anno 2015 nog nodig is.

De drie jongste auteurs, naast Smits ook Toske Andreoli en Simone van Saarloos, lichten hun visie toe. Samen schetsen ze een beeld van de nieuwste generatie vrouwen die zelf vroeger ook niet zoveel van feminisme moesten hebben, maar die zich nu van harte feminist noemen.

De man is geen vijand meer
Toske Andreoli, 24, bijna afgestudeerd filosoof, publicist. Opgegroeid in gezin met twee dochters, dat omwille van de baan van haar moeder verhuisde van Nijmegen naar Friesland. Ouders zijn beiden psycholoog, vader werkte fulltime en is nu hobbyboer, moeder werkt nog vier dagen. Opzij lag op de wc. Kop van haar artikel in 'Het F-boek': Simone de Beauvoir en de supervrouw, een interview van Andreoli met Karen Vintges over De Beauvoir.

"Een van de eerste colleges bij sociale en politieke filosofie ging over feminisme. Ik had toen zelf nog reserves. Het was heel koket om als vrouw te zeggen, ik ben geen feministe, hè bah. En het was zelfs extra koket om mee te praten met echt discriminerende dingen. Dat je rechtvaardigt dat een werkgever wil weten of een vrouwelijke sollicitant zwanger wil worden.

Ik vond het feminisme wel erg dwingend, vrouwen moesten altijd zoveel. Toch ben ik sinds een jaar of twee feminist. Er wordt wel vaak gezegd dat vrouwen nu alles kunnen doen wat ze willen, maar dat vind ik niet helemaal waar. Je moet je ook afvragen waarom er veel dingen zijn die vrouwen vaak nog niet willen. Aanschuiven als deskundige in een talkshow bijvoorbeeld. Maar vooral: hoe vind je de juiste houding? Te afstandelijk is niet goed, maar je moet ook weer niet behaagziek zijn. Zo kritisch kijken we niet naar mannelijke experts.

Ik merk niet zozeer dat ik zelf seksistisch benaderd word, maar eerder dat ik ook vooroordelen heb. Ik loop stage bij de politie en mijn begeleider is een vrouw, zij heeft een leidinggevende functie. Ik betrapte mezelf erop dat ik me afvroeg of haar man ook bij de politie werkt, dat zou ik bij een man niet doen. Ik ben op een vrouw kritischer, op haar toon en houding, hoe ze eruitziet. Ik denk zelf soms ook seksistische dingen, al corrigeer ik mezelf wel.

Lees verder na de advertentie
Ik vond het feminisme wel erg dwingend, vrouwen moesten altijd zoveel

Beklemmende norm
"Simone de Beauvoir vind ik te gek, haar analyse van de supervrouw heel raak. Ze bekritiseert hoe succesgeobsedeerd we zijn. De supervrouw wil alles perfect doen, als doel op zich. Alsof het een wedstrijd is. Als ik dit zeg, denk ik wel: kijk daar zit je weer op andere vrouwen te katten, maar de supervrouw is een norm die heel beklemmend is. Vrouwen moeten alles tegelijk. Gezin, werk, en dan moet je ook nog hardlopen. Vrouwen maken elkaar daar ook gek mee.

Ik ben een overtuigd gelijkheidsfeminist. Vrouwen zijn volgens mij niet beter dan mannen. En als je zo redeneert, dan sluit je elkaar weer op in een seksegevangenis. Het moderne feminisme is vooral gericht op beeldvorming van mannen en vrouwen. Het legt niet per se de schuld bij vrouwen zelf, het is niet meer zo gericht op arbeid en de verdeling van zorgtaken en op seksuele bevrijding. En de man als vijand, dat is bij ons helemaal weg. De mannelijke feminist wordt juist omarmd. Als mannen de keurslijven ook zien waarin we allemaal zitten, dan zijn we aardig op weg."

De wereld leuker en beter maken
Lauren Smits, 24 jaar, antropoloog, oprichter van PEER, een groep mensen die doet aan vrolijk activisme. Opgegroeid als enig kind in een ambtenarengezin, haar vader werkt vijf dagen, haar moeder drie. Kop van haar artikel in 'Het F-boek': Hiephoi, ik ben een feminist!

"Als ik het woord feminisme hoor, dan komt er mooie muziek in mijn hoofd. Ik vind het een heel leuk woord. Ik besef dat dat voor veel mensen niet zo is, en vroeger was ik zelf ook zo. Drie jaar geleden wilde ik een bachelor-onderzoek doen naar vrouwen aan de top. Maar ik riep meteen tegen de docent dat ik er geen feministisch manifest van wilde maken. Bij geschiedenis leerde je wel over de tweede feministische beweging. Wat bleef hangen was dat het vrij hysterisch was, daar wilde je niet bij horen.

Ik ben nu twee jaar feminist. Ik liep stage bij vrouwenplatform WOMEN Inc. Daar leerde ik dat feminisme veel breder is dan vrouwen aan de top. Ongelijke toegang tot banen, tot macht, een scherpe indeling in mannelijkheid en vrouwelijkheid, dat is gewoon overal. Daar moeten we echt iets aan doen. Dat voelt voor mij als heel urgent.

Als ik het woord feminisme hoor, dan komt er mooie muziek in mijn hoofd

Lauren Smits © Maartje Geels

Ik merk dat een voorbeeld vaak goed werkt om uit te leggen waarom ik zo'n positief gevoel heb bij feminisme. Ik vind het zelf heel opvallend hoe wordt omgegaan met verkrachting en aanranding. Het is: zij is verkracht, niet: hij heeft verkracht. De dader blijft buiten spel, omdat we het een heel eng idee vinden dat onze mannen verkrachten. Een op de tien vrouwen overkomt het. Dat is nog echt een taboe, je kunt er misschien wel over praten, maar niet zonder dat mensen met hun ogen gaan rollen. Er is veel weerstand, kunnen we daar niet eens wat aan doen?

99 acties
"Bij PEER hebben we het over al dit soort dingen, in groepjes van 20 à 25 mensen. Daar zijn ook mannen bij. Die worden niet ter verantwoording geroepen, zij zijn onderdeel van de cultuur. Zij willen ook niet in een hokje worden gestopt, zij streven naar gelijkheid, zij willen over emoties praten. Mannen komen vaker naar mij toe om over problemen te praten dan dat ze dat met vrienden doen.

Met PEER doen we 99 acties in drie jaar. Vorig jaar hebben we er 50 gehaald. We vierden Januhairy, vrouwen die dat wilden lieten een maand hun haar staan. Mag dat, waarom vind je dat vies, het is gewoon je haar, het is niet schadelijk, waarom moet het eraf? Dat is nog steeds een thema, het was een geweldig leuk experiment. In februari is bijna iedereen weer gaan scheren. Dat is prima, iedereen doet wat haar past. We willen de wereld leuker en beter maken, en dat moet je met creativiteit doen, het is allemaal niet zo ernstig, je gaat niet dood aan een tuinbroek, of aan een beetje haar."

Feminisme is totale diversiteit
Simone van Saarloos, 24, columnist voor NRC, schrijfster. Opgegroeid in Amerika en Nederland in gezin met drie dochters, vader is natuurkundige en werkt fulltime, moeder docent klassieke talen, werkt parttime. Kop van haar artikel in 'Het F-boek': Fenomenaal feminist.

"Feminisme wordt weer hip, het is een trekker. Tegen leeftijdsgenoten zeg ik altijd: schrijf iets over mannen en vrouwen, dat doet het altijd goed. Zet iets over het vermeende verschil tussen vrouwen en mannen in de kop en je hebt een klik-garantie. Dat is jammerlijk maar logisch, we zijn allemaal mannen en vrouwen. Bovenal zijn we mensen en de mens ziet ingesleten stereotypen - zoals essentiële verschillen tussen vrouw en man - graag bevestigd.

Voor mij is het woord feminisme niet heel belangrijk, maar ik ben wel feminist. Ik vind het wel raar als je je zo niet durft te noemen, ik vind het sowieso vreemd dat er een durf-ding omheen zit. Het feminisme als woord zegt niet alles, en moet ook niet alles zeggen. Voor de nieuwe generatie feministen is feminisme: totale diversiteit. Het is ontzettend belangrijk om de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op de kaart te zetten, maar de kwestie is niet alleen dat het niet goed gaat met vrouwen, maar ook waarom er zo rigide in mannen en vrouwen wordt gedacht. Mannen zijn net zo goed slachtoffer van een precies idee wat mannen en vrouwen moeten zijn.

Ik vind het wel raar als je je zo niet durft te noemen, ik vind het sowieso vreemd dat er een durf-ding omheen zit

Simone van Saarloos © Maartje Geels

In het dagelijks leven zit er wel spanning om het feminisme heen. Ik had een button 'bad feminist' op mijn tas. Vrouwen spraken me een paar keer aan, ze vroegen, o, ben je feminist, vertel er eens wat over. Drie dames van vijftig-plus fleurden helemaal op dat ik me met het feminisme associeer.

Slachtoffer
"Het traditionele feminisme zou erg genormeerd zijn geweest, je moet zo en zo je leven inrichten, je bent alleen een waardevol persoon als je volledig economisch bijdraagt, je mag niet van mannen houden. Er werd gedacht in slachtoffers en heersers. Nu zeggen we: kom op, we zijn allemaal machtig in de relaties die er zijn. En mannen zijn net zo goed slachtoffer van een vastomlijnd idee hoe mannen en vrouwen moeten zijn. Dat 'we' is trouwens ook weer problematisch, want dat 'we' is erg divers. Er is niet één feminisme, niet één soort feminist.

Een bad feminist gaat ervan uit dat je het niet altijd goed kunt doen. Je kunt dansen op een nummer waarin de man de vrouw seksueel domineert, en toch idealen hebben. Dat maakt het soms wel moeilijk, het zou makkelijker zijn als het wat eenduidiger was, dat je weet wat je moet doen en laten, dan heb je je morele paspoort binnen. Maar het is een beetje als Occupy, we zitten in een fase waarin ontdekt wordt dat je je kunt verbinden en engageren zonder dat er een pamflet of een programma is."

'Het F-boek, feminisme van nu in woord en beeld' is samengesteld door Anja Meulenbelt en Renée Römkens, directeur van Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis. Het wordt uitgegeven door Spectrum en Atria. Prijs 19,99 euro.

Mannen zijn net zo goed slachtoffer van een vastomlijnd idee hoe mannen en vrouwen moeten zijn

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Ik vond het feminisme wel erg dwingend, vrouwen moesten altijd zoveel

Als ik het woord feminisme hoor, dan komt er mooie muziek in mijn hoofd

Ik vind het wel raar als je je zo niet durft te noemen, ik vind het sowieso vreemd dat er een durf-ding omheen zit

Mannen zijn net zo goed slachtoffer van een vastomlijnd idee hoe mannen en vrouwen moeten zijn