Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Nederlandse scheepvaart zet een voorzichtig stapje naar vergroening

Home

Niels Markus

Het Zweedse zeeschip Ternsund is het eerste schip dat wordt aangedreven door gas. © ANP

Een serie afspraken moet helpen de binnen- en zeevaart te vergroenen. Meer dan een begin zijn de afspraken niet, erkennen de ondertekenaars.

“Soms had ik het gevoel dat de hereniging van Oost- en West-Duitsland soepeler verliep”, verzucht Rob Verkerk van brancheorganisatie Nederland Maritiem Land. Het is een serie vrijblijvende afspraken, volgens de betrokkenen slechts een ‘eerste stap’, maar toch kwam de dinsdag gesloten Green Deal van overheid, scheepvaart en andere maritieme organisaties moeizaam tot stand.

Lees verder na de advertentie

Dat zat hem in de eerste plaats in geld. Tot het laatste moment wilde het ministerie van infrastructuur en waterstaat geen geld uittrekken voor vergroening van de binnenvaart. Vrijdag kwam het toch over de brug, met een potje van 15 miljoen. Minister Cora van Nieuwenhuizen noemt die subsidie een ‘aanmoedigingsmiddel’ voor de komende twee jaar. De overheid wacht op een nieuw Europees fonds van waaruit groene innovaties aan schepen betaald kunnen worden. “Dan kan de echte inhaalslag beginnen.”

In de zeer internationale sector zijn de marges zo klein dat rederijen al gauw de hakken in het zand zetten als een groene maatregel wat meer geld kost

Het duurt waarschijnlijk langer dan die twee jaar voor dat fonds er is. In 2020 is een studie klaar die aan de basis daarvan moet staan, daarna volgen Europese onderhandelingen. Rijnvaartcommissaris Dick van Doorn rekent daarom op meer tegemoetkomingen dan die eenmalige 15 miljoen. “Het is veel te weinig.”

Gesteggel over geld

Schippers die een schonere motor willen, kunnen er net het deel van de investering mee dekken dat zichzelf niet terugverdient. “Maar ik verwacht dat er een nieuwe ronde komt als het bedrag snel op is.”

Dat het zo’n klus was om afspraken te maken, komt niet alleen door gesteggel over geld. De scheepvaart is een conservatieve sector met veel tegengestelde belangen. Van Nieuwenhuizen: “Kijk naar verladers en vervoerders: de een betaalt de rekening van de ander. Het schuurt als iedereen aan zijn eigen belang denkt.” Daarom vindt zij het een prestatie dat de afspraken er liggen.

De voornemens voor de binnenvaart zijn concreter dan die voor de zeescheepvaart. Terwijl daar de klus groter is. De binnenvaart is relatief schoon: één schip kan evenveel containers vervoeren als tientallen vrachtwagens. Grote zeeschepen varen op zeer vervuilende stookolie en zijn verantwoordelijk voor 2,5 procent van de mondiale CO2-uitstoot.

Klimaatakkoord

De internationale zeescheepvaart werd aanvankelijk ontzien in het Klimaatakkoord van Parijs. Vorig jaar werd dat deels gerepareerd op een internationale scheepvaarttop: in 2050 moeten de schepen de helft minder CO2 uitstoten. De Green Deal gooit daar een fikse ambitie bovenop: de zeescheepvaart moet als het aan Nederland ligt in 2050 70 procent minder CO2 uitstoten.

Maar in de zeer internationale sector zijn de marges zo klein dat rederijen al gauw de hakken in het zand zetten als een groene maatregel wat meer geld kost. Het ‘gelijke speelveld’, Van Nieuwenhuizen hoorde de term uitentreuren voorbijkomen. In de afspraken wordt daarom veel overleg met andere overheden aangekondigd. Zodat ook zij overstappen op groenere, maar duurdere brandstoffen.

In eigen land zoekt Van Nieuwenhuizen de CO2-reductie vooral in kleinere dingen: “Denk aan walstroom, waarbij aangemeerde schepen elektriciteit afnemen aan de kade, zodat zij zelf geen diesel hoeven te stoken. Alle beetjes helpen.”

De minister erkent dat de afspraken juridisch vrijblijvend zijn, maar ze gaat ervan uit dat de ondertekenaars elkaar corrigeren als iemand niet hard genoeg loopt.

Lees ook: 

De Hollandse binnenvaart zoeft straks op batterijen

Er moeten nog laadpunten komen. Maar als die er zijn, kunnen de eerste containerschepen volgend jaar al op elektriciteit over de rivieren varen.

Deel dit artikel

In de zeer internationale sector zijn de marges zo klein dat rederijen al gauw de hakken in het zand zetten als een groene maatregel wat meer geld kost