Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De ladder van de plek, de knechten van de kerfstok

Home

AREND EVENHUIS

In de Amersfoortse Zonnehof, Zonnehof 8, is t/m 26 juni de tentoonstelling 'Armando, de ladder' te zien. Di t/m za van 10 tot 5 uur, zo van 1 tot 5.

De Amersfoortse Culturele Raad gaf Armando vorig jaar, naar aanleiding van de 'Armando-manifestatie', opdracht voor een groot beeld ergens in Amersfoort. Niet onmiddellijk werd het voormalige Kamp Amersfoort als lokatie aangewezen, omdat en het zou ook al geen oorlogsmonument moeten worden omdat daar al één staat: 'De stenen man' van beeldhouwer Fred Sieger. Maar toen Armando zijn ladder-plan openbaarde als symbool voor verbinding, verandering en voortgang, oordeelde de raad dat het veertien meter hoge kunstwerk, 'uitrijzend boven het haast letterlijk schuldige landschap', toch in de buurt van het oude kamp thuishoorde. Armando ontwierp de gipsen ladder in zijn Berlijnse atelier, in een Nederlandse werkplaats wordt daar nu het bronzen model van gemaakt. Eerst zou de ladder op 14 mei worden opgericht, toen op 18 juni, nu vindt de officiële overdracht voorlopig op 1 juli plaats.

Schrijver, dichter, schilder en beeldhouwer Armando licht zijn ladder in broze terughoudendheid aldus toe.

“Lang, lang geleden, als was het de dag van gisteren, werd dit kleine land door een groot land kwaadschiks veroverd. De veroveraar werd 'de bezetter' genoemd, voor velen was hij van nu af aan 'de vijand'. Hij maakte zich meester en zette naar z'n hand, want hij meende zeker te weten wat goed was: hij verkondigde een leer. En wie denkt de wijsheid in pacht te hebben, moet andere meningen tot zwijgen brengen. Mensen die afwijkende meningen hadden, laat staan zij die tot daden overgingen, werden opgesloten in oorden, waar ze gretig vernederd werden. Er was zo'n oord in Amersfoort, beter gezegd bij Amersfoort. Het werd 'het kamp' genoemd. Kamp Amersfoort. Ik was destijds toevallig in de buurt. Regelmatig zag ik de gevangenen voorbij lopen en ik zag niet alleen, ik bekeek ze ook.”

“Waarom een ladder.

Een ladder verbindt laag met hoog, maar waarschijnlijk ook hoog met laag. Een ladder verbindt aarde en hemel, belichaamt het reikhalzen naar datgene wat hoger is dan het menselijke. De ladder als troost, als vluchtweg.

Een ladder kan hulp van boven brengen. Velen hoopten toentertijd op hulp van boven, sommigen gaf de hulp van boven kracht. Zelfs de vijand, in de gedaante van een bewaker, had een ladder nodig om op de plaats te komen waar hij thuishoorde en huishield: de wachttoren. Daar kon hij op de gevangenen neerkijken, hij hield ze vandaaruit in toom, omdat hij een wapen en de macht had. Maar hier is slechts sprake van het armzalige laddertje dat bestemd was voor de knechten van de plek, de knechten van de kerfstok.''

“De gevangenen hadden geen wapens, maar ze hadden een veel hogere ladder tot hun beschikking dan de vijand, al was het dan een denkbeeldige ladder. Het was de ladder van de gedachten, want gedachten zijn vrij. Via deze ladder vertrokken de wensen en verlangens der gevangenen en er kwamen ongetwijfeld gedachten en wensen van elders terug. De ladder was er dus al. De ladder is juist in die barse jaren ontstaan. Maar hij was tot nu toe niet zichtbaar.”

“Ook deze ladder is geen echte ladder. Het is een kunstwerk dat aan een ladder doet denken. Het is de ladder van het kamp, de ladder van de plek. Hij is groot en hoog, en, naar ik hoop, trots en ongenaakbaar.”

Deel dit artikel