Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De laatste verzetsdaad

Home

Joost van Velzen

Opinie

Er werd weer heel wat herdacht en bij vrijheid stilgestaan de afgelopen week. We telden op de reguliere zenders 23 programma’s, films meegerekend, die op één of andere wijze te maken hadden met 4 en 5 mei.

En denk niet dat het herdenkingsritueel aan populariteit heeft ingeboet. Naar de Nationale Dodenherdenking bijvoorbeeld - op meerdere zenders tegelijkertijd - keken alleen al via Nederland 1 ruim 2,3 miljoen zwijgende mensen. En het is nog niet gedaan.

Vanavond zendt de Evangelische Omroep het tweede deel uit van de documentaire ’Nooit meer Laf’ van Geertjan Lassche (ook maker van de mooie film ’De boer die zou gaan emigreren’). ’Nooit meer laf’ gaat over een oud-verzetsman met spijt.

Gerrit Gunnink (84) was in de Tweede Wereldoorlog lid van het gewapend verzet Meppel en vond de tijd rijp om af te rekenen met het verleden, dat mooier wordt voorgesteld dan het was.

„Ik moet daar toch, naast alle prachtig mooie cowboyverhalen een keer mee op de proppen komen.”

En het was nogal wat, waar Gunnink mee kwam, zo zagen we maandag in deel 1. Door verkeerde inschattingen of foutieve informatie was hij met zijn knokploeg betrokken bij onterechte liquidaties. Zelf schoot hij hoogstpersoonlijk een Landwacht van de NSB dood in de bossen bij Diever, terwijl dat nergens voor nodig was. Als wraak op de aanslag doodden de Duitsers op gruwelijke wijze een onschuldige lokale onderwijzer.

„Wij hadden misschien dat hele geval kunnen vermijden”, zei Gunnink daar nu over. „Ik heb de verantwoordelijkheid voor mezelf en daar moet ik mee klaar komen.” Dat deed de oud-strijder door de betrokkenen en nabestaanden op te zoeken. Ook bezocht hij het graf van de NSB-er Kees Hartenhof die hij had vermoord.

Gunnink’s gewetenszuivering zat vol dubbele gevoelens die ook in de huiskamer in de lucht hingen. Spijt, wrok, oud zeer, vergevingsgezindheid; het ging allemaal door de blender van emoties.

Toen Gunnink het graf van zijn slachtoffer bezocht, had hij het weliswaar moeilijk met die confrontatie, maar de oude aversie speelde toch ook op: „Ja, ik kan er niks aan doen, maar ik vind het nog steeds schurken.” En dat was nog maar de ontmoeting met de dode.

De confrontatie met de levenden, de zus van Hartenhof bijvoorbeeld, verliep pijnlijker.

„U hebt abrupt een eind gemaakt aan zijn leven en ons in verdriet gedompeld”, wierp ze Gunnink voor de voeten. Die zei: „Wij hadden niet zoveel medelijden met ’jullie’ zal ik maar zeggen.” Hartenhof weer: „Dat hebben wij ervaren, ja.”

En dan was er nog de Landwacht die het voorval in Diever wél overleefde, maar dat lot niet als een geluk met zich meedroeg.

Heldhaftige laatste verzetsdaad, deze film. Van alle betrokkenen.

Deel dit artikel