Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De laatste Nederlandse verkiezingen

Home

Jouke de Vries en hoogleraar bestuurskunde universiteit Leiden

© Thinkstock
Opinie

Het begrotingsdebat toont aan dat Nederland een groot deel van zijn soevereiniteit is kwijtgeraakt aan Europa. Het Nederlandse parlement is aan het verdwijnen.

De verkiezingen van 12 september 2012 zouden wel eens de laatste verkiezingen van Nederland kunnen zijn. Nederland lijkt staatkundig steeds minder te bestaan.

Door de wereldwijde financiële crisis en de daarop volgende landencrisis is het centralisatieproces in Europa in hoog tempo doorgegaan.

Door de globalisering en de informatietechnologie is de verstrengeling tussen de nationale economieën sterk toegenomen. Daardoor moet de coördinatie van de budgetten niet in Den Haag, maar in Brussel plaatsvinden. Nationale parlementen zullen minder machtig worden.

De overdracht van bevoegdheden aan Brussel is zo sterk dat het belangrijkste controle-instrument van het Nederlandse parlement - het budgetrecht - formeel nog wel bestaat, maar materieel geen inhoud meer heeft. Eurocommissaris Olli Rehn bepaalt het beleid en stelt dat het tekort op de rijksbegroting 3 procent mag zijn.

De Nederlandse politici lopen daar - mede door een gebrek aan alternatieve economische opvattingen - onderdanig achteraan, en de oppositieleiders kunnen niet veel meer dan kritiek leveren. Ook de kandidaat-lijsttrekkers van het CDA bleken tijdens een van de vele tv-debatten allemaal zonder enige onderbouwing voor deze norm.

De 3-procentsnorm heeft de status van een Olympische limiet gekregen. Het wordt gepresenteerd als een technische kwestie, zonder dat de werkelijke politieke gevolgen ervan worden bediscussieerd. De mantra van de politici: "Het is lastig, maar het moet van Brussel!"

Dit begrotingsdebat toont aan dat Nederland een groot deel van zijn soevereiniteit is kwijtgeraakt. Nederland bestaat eigenlijk niet meer. Minister-president Rutte (VVD) ontkent dit, maar de werkelijkheid is anders.

De vraag of wij nog een nationaal parlement nodig hebben wordt door het overdragen van de soevereiniteit steeds urgenter. We zouden ons beter kunnen richten op Brussel, het nationale parlement kunnen afbouwen en de typisch Nederlandse vraagstukken kunnen overlaten aan nog in te stellen regionale parlementen.

Deze redenering is radicaal en zal diverse tegenargumenten oproepen. Misschien is het nationale parlement straks wel nodig als het misgaat met Europa. Over Europa bestaan op dit moment twee extreme opvattingen:

1: Europa implodeert zoals het Romeinse Rijk ooit als een soufflé in elkaar zakte. Dit heeft te maken met een te uitgestrekt rijk dat niet meer te beheersen valt.

2: Europa zou sterker moeten worden gemaakt. Er moet een werkelijk federale staat tot stand komen om de internationale economische competitie aan te kunnen.

Als Europa uit elkaar valt, zoals de eerste opvatting luidt, dan is het nog niet gedaan met de nationale parlementen.

Zelf geloof ik meer in de tweede opvatting. De globalisering van de economie zal verder gaan, hoewel het tempo wordt vertraagd. De geschiedenis leert dat het propageren van een ongebreidelde werking van de liberale markteconomie altijd nationalistische en andere tegenreacties oproept.

Deze tegenstelling weerspiegelt zich op dit moment in de partijen van de Kunduz-coalitie die zich richten op Europa en de partijen daarbuiten - waarbij de PvdA verdeeld is, maar de PVV en de SP tegen Europa zijn als drager van het economisch liberalisme.

Nederland kan alleen via Europa in de wereld overeind blijven. De wereld is veranderd, van een unipolaire wereld, met de Verenigde Staten als politiek-economische supermacht, naar een multipolaire wereld, waarin geen enkel land alleenheerser is. In deze wereld neemt de invloed van de Verenigde Staten af en is ook Europa in de problemen gekomen: het lijken oude vermoeide democratieën.

De toon wordt steeds meer gezet door de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) aangevuld met Turkije en Indonesië. Een sterk Europa is nodig om de competitie met deze landen aan te kunnen. Voor een sterk Europa is een sterke munt nodig.

Voor een krachtige munt is niet alleen een monetaire unie een noodzakelijke voorwaarde, maar er moet ook sprake zijn van een politieke en militaire unie. De integratie van Europa móet dus verder gaan.

Het verkiezingsdebat in Nederland zou daarom moeten gaan over de toekomst van Europa in relatie tot ontwikkelingen in de wereld en over de gevolgen daarvan voor de Nederlandse staat in het algemeen, en het parlement in het bijzonder.

Het Nederlandse parlement is aan het verdwijnen. Dit zouden wel eens de laatste nationale verkiezingen kunnen zijn. Nederland bestaat staatkundig niet meer. Het nationale parlement kan alleen maar machtig zijn als Europa uit elkaar valt. Omdat de voorstanders van Europa dat niet willen, zullen zij blijven benadrukken dat wij de soevereiniteit nog steeds in handen hebben en de nationale verkiezingen van belang blijven.

Deel dit artikel