Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De kracht van diversiteit wordt overschat

Home

Mark van Vugt

Mark van Vugt. © Trouw
Column

Betekent 2018 de doorbraak van het diversiteitsdenken in Nederland? De messen lijken alvast geslepen. Zo bleek uit onderzoek van deze krant dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn onder de gasten van de bekende Nederlandse talkshows, en slechts 5 procent van de gasten heeft een migratie-achtergrond. 

Ook spraken lezers van deze krant hun ongenoegen uit dat de meeste klassieke filosofen blank, westers en van het mannelijke geslacht zijn; moet er niet wat meer aandacht komen voor de vrouwelijke, niet-westerse versies van Aristoteles, Hegel en Foucault? Het college van de Universiteit Utrecht ging overstag bij de benoeming van een nieuwe voorzitter; na protest werden er twee vrouwen toegevoegd aan de benoemingscommissie. En nu menen velen dat de opvolger van het afgetreden IOC-lid Camiel Eurlings per se een vrouw moet zijn.

Lees verder na de advertentie

Deze reacties zijn op zijn minst opmerkelijk in het licht van het gelijkheidsideaal dat verscheidene minderheidsgroepen in onze samenleving nastreven. Want als mannen en vrouwen gelijk zijn, dan zou het toch niet uit moeten maken. Er lijkt een wijdverbreid vertrouwen te bestaan in de voordelen van diversiteit, maar de wetenschappelijke literatuur laat een genuanceerder beeld zien.

Homogeen geluk

Robert Putnam, hoogleraar sociologie aan Harvard, toonde een verband aan tussen ethnische diversiteit en geluk. Mensen voelen zich gelukkiger in etnisch homogenere leefgemeenschappen en hebben daar ook meer vertrouwen in elkaar. De gelukkigste landen in de wereld zijn landen met een redelijke homogene bevolking zoals bijvoorbeeld Denemarken, Zwitserland en Canada.

Volgens de 'wijs­heid-van-de-mas­sa'-the­o­rie zou diversiteit de kwaliteit van groeps­be­slis­sin­gen vergroten, omdat er meer en betere informatie beschikbaar komt.

Ook psychologen doen onderzoek naar diversiteit en met name naar de effecten ervan op teamprestaties. Volgens de 'wijsheid-van-de-massa'-theorie zou diversiteit de kwaliteit van groepsbeslissingen vergroten, omdat er meer en betere informatie beschikbaar komt. Maar werkt dat wel zo? Onderzoek toont aan dat diversiteit vooral werkt bij simpele vraagstukken (het schatten van de afstand tussen Amsterdam en Moskou), maar minder bij ingewikkelde vragen (berekenen van de kans dat iemand professor, homoseksueel én religieus is).

Psychologen maken onderscheid tussen drie soorten van diversiteit: demografische, taak-gerelateerde en psychologische diversiteit. Demografische kenmerken zoals geslacht, etniciteit, nationaliteit en leeftijd blijken geen positief effect te hebben op teamprestaties. Dat geldt ook voor diepere psychologische kenmerken, zoals persoonlijkheid en religiositeit.

Taakdiversiteit

Taakdiversiteit in bijvoorbeeld kennis, opleiding en werkervaring blijkt de beste voorspeller van teamprestaties. Naarmate de taak complexer wordt, wordt taakdiversiteit belangrijker. Dat is ook wel begrijpelijk. Als je een gezamenlijke activiteit uitvoert, zoals een huis bouwen of voetballen, is het wel handig om mensen met verschillende competenties bij elkaar te zetten. Je hebt goede aanvallers, verdedigers en middenvelders nodig. Maar hoe oud die zijn of waar ze vandaan komen, is minder van belang.

Als een Britse manager jouw suggestie 'interesting' noemt, dan kun je maar beter met iets anders komen.

Demografische diversiteit, zoals een mix van nationaliteiten, culturen, of seksen, garandeert dus geen betere groepsbeslissingen. Ze kunnen daarentegen wel een bedreiging vormen voor de hechtheid en communicatie in groepen. In haar boek 'The Culture Map' bespreekt Erin Meyer, hoogleraar aan de internationale business school INSEAD, haar ervaring metcross-culturele werkteams. Als je bijvoorbeeld als baas in Polen of Rusland leiding geeft, kun je je gerust autoritair opstellen, maar dat werkt averechts in Nederland of Zweden. In Spanje of Frankrijk mag je best wat later komen op een afspraak, maar werk je met Duitse of Zwitserse medewerkers dan is dat problematisch. En als een Britse manager jouw suggestie 'interesting' noemt, dan kun je maar beter met iets anders komen.

Het mag duidelijk zijn dat diversiteit geen wondermiddel is voor allerlei problemen in werk en samenleving. Sterker nog, de impact van diversiteit wordt nogal eens overgewaardeerd. Wil een organisatie de vruchten plukken van diversiteit, dan moet die zich richten op het samenbrengen van mensen met verschillende kennis, ervaringen, en competenties. Ongeacht hun geslacht, leeftijd of afkomst.

Mark van Vugt is hoogleraar evolutionaire psychologie aan de Vrije Universiteit en verbonden aan de Universiteit van Oxford.

Lees hier meer columns van Mark van Vugt

Deel dit artikel

Volgens de 'wijs­heid-van-de-mas­sa'-the­o­rie zou diversiteit de kwaliteit van groeps­be­slis­sin­gen vergroten, omdat er meer en betere informatie beschikbaar komt.

Als een Britse manager jouw suggestie 'interesting' noemt, dan kun je maar beter met iets anders komen.