Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De islam bejubelt de dood, maar de Gazaan wil leven

Home

Jan Jaap de Ruiter en arabist; onderzoeker aan Tilburg University

Palestijnen die rouwen om de dood van een familielid. © afp

Het gangbare beeld dat moslims geen moeite hebben met de dood omdat ze martelaar worden, is een karikatuur, volgens arabist Jan Jaap de Ruiter.

In de Arabische berichtgeving over de strijd in Gaza wordt uiteraard verslag gedaan van de aantallen doden en gewonden. Toch zul je niet snel de Arabische term voor '(ge)dode' of 'gesneuvelde' horen of lezen. Een dode is hier immers een 'shahied', een 'martelaar' en het erbij passende werkwoord is 'ustusjhida': 'tot het martelaarschap geroepen worden'. Ook een Gazaanse atheïst (ze zijn er wel degelijk) die door Israëlisch vuur omkomt, zal neergezet worden als martelaar van de islam.

De dood is in de islam de poort naar een veel beter leven. En als je als martelaar die poort betreedt, ben je nog beter af.

Het is een levensvisie die niet méér kan contrasteren dan met de joodse visie op het leven. In het jodendom staat het leven centraal, en een islamitisch martelaarschap is het joodse geloof vreemd. Ook voor seculiere westerlingen geldt dat het leven centraal staat en de dood het droevige einde van dat leven is dat zo mooi en aantrekkelijk kan zijn. Het christendom kende in zijn bloeitijd ook een nastrevenswaardig martelaarschap, maar dat aspect van het christelijke geloof treedt niet of nauwelijks meer op de voorgrond. De islam is kampioen martelaarschap.

Verering
Dit fundamentele kenmerk van de islam, de bijna verering van de dood, speelt een cruciale rol in de beleving van het jongste conflict tussen Hamas en Israël, en klinkt door in de aantallen. Waar een 'business as usual'-mentaliteit doorklinkt in de berichtgeving over de (veel grotere aantallen) doden bij de Palestijnen, lijkt het of elke Israëlische dode een speciale signatuur heeft. Dat voor een waarnemer als ikzelf en voor menig ander geldt dat elke dode er één te veel is, lijkt niet tot de media door te dringen: ze zijn zelf doordrenkt met het specifieke islamitische discours over de dood en de Joodse beleving van de dood.

Dat uit zich ook in de maatregelen die de strijdende partijen hebben genomen. Vrijwel elk Israëlisch huis of gebouw heeft een eigen schuilkelder en Israël heeft een systeem ontwikkeld om raketten uit de lucht te plukken. Elk mensenleven in Israël is immers kostbaar.

Van dergelijke maatregelen lijkt in Gaza geen sprake. Niets wijst erop dat er een netwerk van schuilkelders is. Palestijnen worden op de toch al zo smalle strook van hot naar her gedirigeerd om een enigszins veilig plekje te vinden. In de media wordt gesuggereerd dat Palestijnse gezinnen gedwongen worden in huizen te blijven die naast een lanceerinstallatie staan.

Vertrekken is verraad aan Hamas, en als je sterft is er niets aan de hand: je wordt toch martelaar.

Hypocriet
Of die suggesttie klopt, is zeer de vraag, maar Hamas betoont zich hoe dan ook buitengewoon hypocriet. Hoe vaak lezen we in de berichtgeving niet dat huizen van Hamas-leden verwoest zijn maar dat 'de bewoners al vertrokken waren'. Voor hen nog even geen martelaarschap.

Gazanen die de wijk nemen, zeggen desgevraagd dat ze dat vooral doen voor hun kinderen, die doodsbang zijn. En gelijk hebben ze, want van Hamas hoeven ze het niet te hebben. De beweging heeft namelijk wel de moeite genomen om, naar verluidt, tientallen betonnen tunnels te graven tussen Gaza en Israël, maar er was blijkbaar geen beton over om schuilkelders te bouwen. Bovendien bevinden de ingangen van de schuilkelders zich, aan het oog onttrokken, onder woonhuizen. Daar vallen ze niet op. Het spreekt voor zich dat dat ten koste gaat van de gezinnen die in de gebouwen boven de tunnelingangen wonen.

De meeste gewone moslims, mannen, vrouwen en kinderen, hebben, het dogma van het islamitische martelaarschap ten spijt, helemaal geen zin om te sterven. Ze willen hun kinderen opvoeden en groot zien worden. Maar het zo slim gebruikte dogma van de martelaarsdood maakt het hen moeilijk, zo niet onmogelijk voor het leven te kiezen. Zoals zo vaak wordt een religieus dogma, in dit geval de martelaarsdood, gebruikt als strijdmiddel in een vuile oorlog, waar gewone mensen het slachtoffer zijn en de leiders zich angstvallig schuilhouden.

Lees verder na de advertentie
Het zo slim gebruikte dogma van de martelaarsdood maakt het gewone moslims moeilijk, zo niet onmogelijk voor het leven te kiezen.

Deel dit artikel

Het zo slim gebruikte dogma van de martelaarsdood maakt het gewone moslims moeilijk, zo niet onmogelijk voor het leven te kiezen.