Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De fluwelen revolutie begint in de regio

Home

BERT BLASE en BURGEMEESTER HEERHUGOWAARD

democratie | Vormen van samenwerking tussen burgers en overheid zijn er wel lokaal, maar landelijk veel te weinig, vindt Bert Blase. Dat moet anders.

Nadat de kiezers zich afgelopen woensdag hebben uitgesproken volgt nu de periode van coalitievorming en kabinetsformatie. De kiezer heeft zijn werk gedaan en de politiek neemt het weer over. Althans, dat is de gewoonte. Maar het kan anders. De lokale democratie ontwikkelt in hoog tempo aansprekende en vernieuwende vormen in het samenspel tussen burgers en bestuur. Ook de provincies laten zich niet ongemoeid als het gaat om dit nieuwe 'co-besturen'. Maar op nationaal niveau blijven de initiatieven achter. Juist in een speelveld van meerdere middelgrote partijen is het hoog tijd voor enkele bemoedigende handreikingen.

Lees verder na de advertentie

Burgerzeggenschap

Er is bijna geen gemeente in Nederland waarin het niet gebeurt: het mogelijk maken van een burgerinitiatief, het betrekken van inwoners bij gemeentelijke vraagstukken en het vormgeven aan burgerzeggenschap. Dat kan gaan over de inrichting van de openbare ruimte, over veiligheid en over duurzame energie. Coöperaties worden opgericht, de buurtwhatsapp wordt ingezet, samenlevingsagenda's worden opgesteld en burgerjury's geven hun oordeel over gemeentelijke vraagstukken. Inwoners nemen effectief deel aan herinrichtingsplannen en krijgen budgetten om initiatieven in hun stad te financieren. Een aantal gemeenten heeft zelfs het concrete voornemen om bij de verkiezingen in 2018 de inwoners structureel te betrekken bij de besluitvorming in de raadszaal. De kennis en kunde van inwoners en deskundigen wordt benut, de wederzijdse betrokkenheid vergroot het onderlinge vertrouwen en door het ontstaan van eigenaarschap wordt onvrede omgezet in actie.


Het succes van deze initiatieven is zodanig, dat je zou vermoeden dat ook op nationaal niveau de politiek staat te trappelen hiervan te leren en deze aanpak over te nemen. Immers, ook op nationale schaal wordt onvrede over de politiek ervaren en kan de kwaliteit van de besluiten toenemen als de kunde vanuit de samenleving beter wordt benut. Toch zien we dit landelijk maar mondjesmaat gebeuren. Blijkbaar zijn de politieke mechanismen in Den Haag hardnekkig. Zeker in campagnetijd worden eerder de onderlinge verschillen uitvergroot, in plaats van het samenspel benadrukt.


Maar de formatieperiode biedt een nieuwe kans. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft kort geleden daarover een interessant advies gegeven aan de landelijke politiek. Maak van het regeerakkoord een startdocument. Anders gezegd: vervang het traditionele politieke coalitieakkoord door een maatschappelijk akkoord. In diverse gemeenten is deze aanpak met succes uitgeprobeerd. In Utrechtse Heuvelrug en Zwijndrecht zijn raadsbrede akkoorden opgesteld; Oude IJsselstreek ontwikkelde een procesakkoord en Alblasserdam een samenlevingsagenda. Het zijn allemaal variaties op hetzelfde thema. Juist in het meer 'versnipperde' politieke landschap dat door de verkiezingen van afgelopen woensdag is gevormd, is een dergelijke aanpak extra waardevol.


Het maatschappelijk akkoord kent de volgende uitgangspunten:


Creëer een zo breed mogelijk politieke draagvlak


Betrek in een open proces maatschappelijke partners, mede-overheden, bevolking en deskundigen en communiceer over voortgang en resultaten


Benoem met elkaar de grote vraagstukken van de komende periode en beschrijf de weg waarlangs er een oplossing kan komen


Zoek in de agendering naar de overeenkomsten en benoem de thema's waar die overeenkomsten mager zijn.


Benut de mogelijkheid om vraagstukken via verschillende vormen van democratisch samenspel aan te pakken


Organiseer ruimte om te leren van opgedane ervaring


Ga te rade bij de goede voorbeelden en de opgedane kennis die het lokale bestuur op dit vlak biedt.


Het maatschappelijk akkoord maakt duidelijk hoezeer de ontwikkeling van ons land een samenspel is van ons allen. Een gouden kans in een tijd van toenemende polarisatie en wantrouwen. Het kan een motor zijn voor de transitie van ons openbaar bestuur, zoals die zich in het lokaal bestuur al aan het voltrekken is. Als een fluwelen revolutie, die ons beter past dan het ruwe vooruitzicht van een revolte.


WhatsApp buurtpreventie leidt tot een afname van de criminaliteit. Foto HH

Deel dit artikel