Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De eerste Nederlandse trap des doods dateert uit 1894

Home

Paul van der Steen

Harry Kane benut voor Engeland op het WK een penalty in de wedstrijd tegen Colombia. © Getty Images
DEJA VU

Op het WK voetbal in Rusland, dat bijna zijn laatste week ingaat, waren halverwege al meer strafschoppen gegeven dan op elk van de voorgaande mondiale toernooien. Met nog de kwart- en halve finales, de eindstrijd en de wedstrijd om de derde en vierde plaats te gaan, loopt de teller nog even door.

Het is nu bijna ondenkbaar, maar in het grootste deel van de negentiende eeuw deed het voetbalspel het nog zonder de penalty. Zelfs scheidsrechters bestonden nog niet. Leerlingen van de Engelse kostscholen, waar het moderne voetbal ontstond, werden geacht zich als een gentleman te gedragen. Als er al eens iets vervelends voorviel, moesten de aanvoerders van de beide elftallen het als heren onder elkaar kunnen oplossen. Het waren de jaren waarin de sportiviteit nog zover ging dat, als bij de tegenpartij iemand geblesseerd uitviel, ook het andere team met één man minder ging spelen.

Lees verder na de advertentie

Pas toen bleek dat de gemoederen geregeld flink opliepen en het fanatisme toenam, kwamen de arbiters in beeld. Die bezagen het spel aanvankelijk langs de lijn, soms in jacquet en met hoge hoed om de autoriteit te bevestigen. De zakdoek fungeerde als een soort grensrechtersvlag. Het waren de Ieren die de scheidsrechter binnen het veld introduceerden. De Engelse voetbalbond FA nam die noviteit over.

In 1891 introduceerde de Engelse bond de strafschop, die aanvankelijk 'the kick of death' heette

Maar het spel bleef hard. De vrouw van de latere Lord Kinniard maakte zich zorgen dat haar man een been zou breken tijdens het voetbal. Een vriend stelde haar gerust: "Wees maar niet bang. Als-ie al een been breekt, dan zal het niet het zijne zijn."

'The kick of death'

In 1891 - tegelijk met een heleboel andere nieuwe regels - introduceerde de Engelse bond de eveneens uit Ierland overgewaaide strafschop, die aanvankelijk 'the kick of death' heette. Het rugby was het voetbal al voorgegaan.

De eerste melding van een strafschop in de digitaal beschikbare oude Nederlandse kranten dateert van 21 mei 1894. Het Rotterdamsch Nieuwsblad wijdde toen een artikel aan voetbal, sinds veertien à vijftien jaar 'hier te lande beoefend' en 'voor elken toeschouwer, kenner of leek, een zeer medesleepend spel'.

De verslaggever legde alle regels nog eens uit en sprak de hardnekkige berichten tegen dat beoefening van de sport erg gevaarlijk zou zijn. De meeste ongelukken gebeurden bij rugby. In het voetbal 'ligt het meestal of aan den speler zelf of aan de ongelijkheid van den grond, en is volstrekt niet aan het spel zelf te wijten'.

En: 'Voor eenige jaren was het toegestaan op een speler te springen, doch ook dit is thans, daar het veel te gevaarlijk is, verboden; op deze overtreding rust niet alleen de straf van een vrijen schop, doch de scheidsrechter moet den springer waarschuwen, dat hij hem bij herhaling uit het veld moet zetten. Behalve de vrije schop bestaat er nog een strafschop (penalty kick), welke veelal een punt ten gevolge heeft; deze wordt ook toegestaan indien een speler, die bij zijn doellijn de bal opzettelijk met hand of arm aanraakt of op ongeoorloofde wijze de tegenstander verhindert een punt te maken.'

Op 3 maart 1896 was hetzelfde Rotterdamsch Nieuwsblad de eerste krant die in een wedstrijdverslag melding maakte van strafschoppen. In het voorafgaande weekend waren de nodige wedstrijden afgelast vanwege 'het slechte weder'. Op het Haagse Malieveld speelden vertegenwoordigende elftallen van de Rotterdamse en Haagse bond ondanks wind en regen toch tegen elkaar. De voetballers uit de Maasstad gingen 'met half-time' rusten met een tussenstand van 4-1 in hun voordeel. 'De einduitslag was nog verrassender, daar ze wonnen met 6-2.' Het strafschopgehalte van het duel in hartje Den Haag had WK2018-achtige trekjes: 'Twee goals van de Rotterdammers ontstonden uit een penalty-kick.'

Paul van der Steen bekijkt in de rubriek Déjà Vu wekelijks het nieuws door een historische bril. Lees meer op trouw.nl/dejavu.

Meer lezen over het WK Voetbal? Dat doet u in ons dossier.

Deel dit artikel

In 1891 introduceerde de Engelse bond de strafschop, die aanvankelijk 'the kick of death' heette