Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De doorbraak kwam vier jaar geleden

Home

Van onze redactie buitenland

Het bed van Bin Laden. Foto: afp

Net als in 2006 de Italiaanse maffiabaas Provenzano, de capo di tutti capi die al dertig jaar voortvluchtig was, is Osama bin Laden uiteindelijk gevonden door zijn koerier te volgen. Maar zelfs toen diens identiteit bekend was, duurde het volgens Amerikaanse media nog vier jaar voordat de geheime dienst CIA de baas zelf wist te traceren in een huis op slechts 100 kilometer van Islamabad.

Dat Bin Laden zich schuil hield in Afghanistan of Pakistan veronderstelde Washington al sinds de Al-Kaidaleider in 2001 op miraculeuze wijze wist te ontsnappen uit het Afghaanse grottencomplex Tora Bora. Het complex was omsingeld, maar toen Amerikaanse commando's binnengingen troffen ze slechts verlaten ruimtes omdat Bin Laden Afghaanse milities had omgekocht die een deel van de uitgangen bewaakten.

Sindsdien waren er geregeld aanvallen in het wetteloze grensgebied op clans die Bin Laden mogelijk bescherming boden. Honderden miljoenen zijn geïnvesteerd in het napluizen van aanwijzingen en - vermoedelijk - in het betalen van tipgeld.

De doorbraak kwam vier jaar geleden. Terreurverdachten op Guantánamo hadden al eerder tijdens ondervragingen de schuilnaam gegeven van de koerier die de contacten verzorgde tussen Bin Laden en de buitenwereld. Hij was een beschermeling van Khalid Sheikh Mohammed, vertelden deze bronnen, de man die de aanslagen van 9/11 had bedacht en in 2003 was opgepakt in de Pakistaanse stad Rawalpindi. Of het Sheikh Mohammed zelf is geweest die de naam gaf of een van de andere terreurverdachten, is nog onduidelijk.

Vier jaar geleden wist de CIA zijn echte naam te achterhalen, maar het duurde nog twee jaar voordat de man kon worden gekoppeld aan een specifieke regio in Pakistan. En pas afgelopen augustus kon de locatie worden vastgesteld waar hij en zijn familie bleken te wonen.

Het betrof een wooncomplex in een gegoede wijk in Abbottabad, een door heuvels omzoomde stad op een uur van de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Er zijn eenheden van de strijdkrachten gelegerd en op minder dan een kilometer van het complex ligt een militair trainingscentrum. In de buurt wonen veel gepensioneerde Pakistaanse militairen.

Het ommuurde complex was opvallend. Het was gebouwd in 2005 bovenop de top van een heuvel, had metershoge muren met prikkeldraad afgetopt en was noch met internet noch met telefoon verbonden met de buitenwereld. De bewoners bleken hun afval te verbranden binnen de eigen muren en het niet op straat te zetten, zoals andere bewoners in de wijk doen. Het was slechts toegankelijk via twee beveiligde ingangen.

Het was een duur complex, geschatte waarde één miljoen dollar, met een stelsel aan interne muren dat deed vermoeden dat zelfs binnen het complex bewoners extreem gesteld waren op hun privacy. Het hoofdgebouw was een pand van drie verdiepingen met maar een paar ramen, die uitkeken over de rest van het complex. Op de derde verdieping was een terras met een muur van ruim twee meter hoog.

Voor slechts een koerier en zijn familie leek zo'n afgeschermde woonomgeving niet nodig, en bovendien onbetaalbaar. De Amerikanen zetten satellieten en mogelijk ook drones in om verdere gegevens over de bewoners te achterhalen. In september concludeerde de CIA dat het mogelijk Bin Laden zelf was die zich er met een deel van zijn familie schuilhield.

Maandenlang onderzoek naar de omstandigheden volgde, waarbij de Pakistanen volgens Obama inlichtingen leverden. Vanaf maart dit jaar begon de operationele planning, onder leiding van president Obama en slechts in aanwezigheid van een zeer kleine groep adviseurs. In het Paasweekeinde kreeg een eenheid van ongeveer veertig Navy Seals, geharde Amerikaanse mariniers, de opdracht te oefenen en zich gereed te houden. Het definitieve fiat van Obama kwam afgelopen vrijdag.

De helikopters (drie of vier) stegen zondagavond op vanaf een basis in Afghanistan, mogelijk omdat toen pas het zicht voldoende was. Volgens sommige bronnen gingen 24 van de 40 commando's rond middernacht het complex binnen. Mogelijk wilde Bin Laden zich niet direct overgeven, maar waarschijnlijker is dat het doel was hem te doden. Met hem stierven, voor zover bekend, nog drie anderen.

Bin Ladens lichaam werd aan boord van een helikopter gehesen en naar een vliegdekschip overgebracht. Hij zou na een islamitisch ritueel een zeemansgraf hebben gekregen.

De hele operatie in Abbottabad nam volgens Washington minder dan drie kwartier in beslag. Een van de helikopters zou tijdens de operatie zijn neergeschoten door de bewakers van Bin Laden, maar daarbij zouden geen slachtoffers zijn gevallen.

Een andere lezing is dat hij technische problemen had. De helikopter werd opgeblazen om te voorkomen dat geavanceerde apparatuur in verkeerde handen valt.

Vrijwel direct daarna, na een dna-test, kreeg Obama de bevestiging dat Bin Laden was gedood.

It'er doet live verslag uit Abbottabad, zonder te weten wat hij verslaat

Een Pakistaanse it'er die 's nachts wakker schrok van een helikopter boven het stille Pakistaanse stadje waar hij woont, deed wat elke social mediaverslaafde zou doen: hij begon onder zijn naam @ReallyVirtual berichten te sturen op Twitter. Met zijn tweets deed hij echter zonder het zelf te weten live verslag van de aanval op Al-Kaidaleider Osama bin Laden.

"Een helikopter boven Abbottabad om 1 uur 's nachts komt zelden voor", was zijn eerste tweet. Al snel kwamen er meer helikopters en werd de nacht verstoord door explosies en geweervuur.

"Een enorme raamschuddende knal hier in Abbottabad. Ik hoop niet dat dit het begin is van iets vervelends".

De herrie verontrustte de 33-jarige Sohaib Athar, die juist naar de rijke buurt was verhuisd nadat zijn vrouw en kinderen bij een ongeluk in de Pakistaanse stad Lahore gewond waren geraakt.

Terwijl de operatie om Osama bin Laden om te brengen zich ontvouwt, 'blogt' Athar over wat hij hoort en ziet.

Ruiten trillen in hun sponningen terwijl bommen exploderen en Athar vraagt zich af wat voor helikopters er boven zijn hoofd hangen.

"De weinige mensen die op dit nachtelijke uur online zijn, zeggen dat de helikopters niet van Pakistan zijn", schrijft hij in een tweet. Vervolgens twittert Athar dat een van de helikopters neergeschoten lijkt te zijn, waarna nog twee helikopters aan komen vliegen.

Gedurende de aanval twittert Athar over de geruchten die de ronde doen.

Het zou gaan om een trainingsincident. Het geluid van vliegtuigen zou te horen zijn. Misschien vliegt er zelfs een drone rond. Het leger zou huiszoekingen doen. Op verzoeken van de media kon Athar naar eigen zeggen niet reageren, omdat zijn mailbox overstroomde met mails.

Korte tijd later, als het nieuws uit het buitenland begint binnen te druppelen, realiseert Athar zich wat hij zojuist heeft meegemaakt. "Ik denk dat de helikoptercrash in Abbottabad in Pakistan en de toespraak van president Obama met elkaar in verband staan."

Acht uur later en 35 tweets verder komt de bevestiging: "Uh oh, ik ben nu de jongen die de Osama-aanval live geblogged heeft zonder het te weten." Gevoel voor humor heeft hij ook: "Osama bin Laden is gedood in Abbottabad in Pakistan. Daar gaat de buurt."

Deel dit artikel