Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De dappere zoon van Nederland

home

door Afshin Ellian

Volgens de dichter Afshin Ellian heeft Pim Fortuyn in korte tijd laten zien hoe de afwezigheid van verantwoording leidt tot morele corruptie. Deze morele corruptie houdt zich in deze gedepolitiseerde tijd in stand door het gebruik van dossiertaal.

'Die enorme, snelle kracht tot relativering is even verbijsterend als de executie. Het parool van vandaag is de bezinning, dat wordt ons plechtig gevraagd. Is bezinnen tegenwoordig een ander woord voor de doofpot?'

Nederland wordt wakker. Ons land, Nederland rouwt om een man die zei: 'Ik wil me opofferen voor de kiezer. De partij, dat is maar een beperkt groepje.' Wilhelmus Simon Petrus Fortuyn, was de dappere zoon van Nederland, die door een linkse fascist is geëxecuteerd. Ik herinner me nog het debat en de lichamelijke afschuw van een lijsttrekker jegens Wilhelmus Simon Petrus Fortuyn. Waartoe was de geëxecuteerde in staat? Op 9 februari beklemtoonde de man, over wie nog de economie van taal, massapsychologie, seksuologie en geweld zal worden losgelaten: ,,Ik gebruik het woord als wapen. Ik veroordeel elk geweld. Ik veroordeel elke discriminatie op grond van ras, godsdienst enzovoort. (..) Ik wil niemand zijn burgerrechten afnemen.''

Wie is de dader en wie zijn de (mede-)verantwoordelijken? De meerderheid van de gevestigde orde, internationale en nationale socialisten, dierenliefhebbers, grassenliefhebbers et cetera wijzen definitief naar één persoon: de heer Volkert van der G.. Wij hebben uiteraard niets met hem te maken. Wat een geruststelling! Wat een collectieve moed! Die enorme, snelle kracht tot relativering is even verbijsterend als de executie. Het parool van vandaag is de bezinning, dat wordt ons plechtig gevraagd. Is het bezinnen tegenwoordig een ander woord voor de doofpot?

In het licht van het geheel, leert ons de hermeneutiek, is het mogelijk de zin van een gebeurtenis te begrijpen. Het verhaal van Fortuyn dat op zes mei 2002 door kogels werd gedicht, is niet langer een incidenteel, voorbijgaand fenomeen. Het was het begin van een hervormingsproces dat naar alle waarschijnlijkheid op een politiek-sociale revolutie afstevende. Men noemde het de kloof tussen politiek en burgers. Wat zijn de kenmerken van die kloof? Is deze kloof inherent aan dit staatkundig politieke bestel? Fortuyn wist het anti-politieke karakter van ons bestel bloot te leggen. Nederland leek op een ambtenarij-complex dat op het principe van paternalisme was gebouwd. In Nederland is een succesvol politicus verzekerd van een onafgebroken publieke functie, en de reden daarvan ligt niet in het feit dat hij of zij telkens door het volk op grond van het principe van verantwoording wordt gekozen.

Dit labyrint van het geluk elimineert de oer-politieke elementen: het epische en het tragische. Wie hier te lande in de politiek gaat, hoeft geen grote risico's te nemen, want de politiek is in Nederland een banenreproductie. Het ambtenarij-complex zorgt ervoor dat Nederland in alle 'wijsheid' wordt geleid. Daarbij dienen de verkiezingen als een accentverschuiving in de eeuwige wijsheid. Nederland is gaandeweg een land geworden van 'wijze mensen' die in plaats van anderen kunnen denken en handelen.

Het land der wijzen vreest uiteraard polarisatie, verdeeldheid en vooral meningen.

Maar in een ware politiek kiest men niet voor dat soort wijsheid en deskundigheid maar voor een mening die de mening van een ander uitsluit. De vorming van doxa - een mening - was dé politieke activiteit bij de oude Grieken. Publieke ruimte is niet de wereldruimte, niet een multi- linguïstisch, multicultureel attractiepark, en zelfs in oorspronkelijk zin niet een economische ruimte. De publieke ruimte is een historische ruimte waarin de vrije en gelijke burgers elkaars meningen horen, bestrijden, veranderen en beïnvloeden. Dit alles gebeurt met retoriek, de specifieke kunst van het politiek spreken. Wat is de waarde van mening in Nederland? Mag een gewoon mens, dus niet die wijze expert, nog een mening hebben? Hoe kan een gewoon mens nog zijn mening laten gelden?

Onderbuikgevoelens, dom, onkundig, racistisch - dat zijn de kwalificaties die de wijze experts gebruiken om mening aan te duiden. In het gunstigste geval worden de meningen als signaal aangemerkt. De particularisering van de politiek door de heerschappij van experts, samen met een radicale minachting voor meningen van burgers, heeft hier geleid tot een vergaande depolitisering.

Fortuyns beweging was en is een politiseringsbeweging waarbij niet de eendracht, eendrachtige consensus, wordt vooropgesteld. Eendracht is slechts noodzakelijk in noodtoestanden en oorlogen. Politiek - de afwezigheid van oorlog - impliceert de polarisatie en verdeeldheid, die telkens geweldloos door een verkiezing worden beslecht.

De totalitaire samenlevingen zijn de eendrachtige samenlevingen. Kunnen de politici binnen het bestaande systeem naar meningen luisteren, met meningen in debat treden, van mening veranderen? Ik denk van niet. Ten eerste zijn de meeste politici geen politicus maar expert. Ten tweede ontbreekt het verantwoordingsprincipe. Immers in een land waar monarchie heerst, en de vertegenwoordigende organen maar niet personen worden gekozen, kan het verantwoordingsprincipe niet werken. Aan wie moet men verantwoording afleggen? Aan de burgers, wanneer, waar en hoe? Pim Fortuyn heeft in korte tijd laten zien hoe de afwezigheid van het verantwoordingsprincipe leidt tot morele corruptie. De morele corruptie houdt zich in deze gedepolitiseerde tijd in stand door het gebruik van dossiertaal, waar men uiteindelijk voor elk probleem een zogenaamd relativerend rationele oplossing kan vinden.

De televisiedemocratie vertoont eerder tekenenen van politiek dan het parlement. Fortuyn confronteerde ons met allerlei gevoelens en vragen: kunnen onze dochters en zonen ooit recht-

streeks gekozen worden als premier of burgemeester? Wordt Nederland een echte democratie van en voor gewone mensen? In ieder geval heeft 6 mei ons geleerd dat we in een land wonen waar we nog moeten ontdekken hoe we geweldloos met verdeeldheid kunnen omgaan.

De depolitisering barbariseert de publieke ruimte en de burgers ervan. De vraag is nu: hoe reageerde de gevestigde politiek op deze volksheld die niet alleen het ongenoegen en de irritatie van de mensen in het land wilde kanaliseren maar ook naar een alternatief voor de huidige politieke cultuur wilde zoeken?

Het antwoord van sommige gevestigde partijen was in één woord samen te vatten: Haat. De haat straalden ze verbaal uit en zelfs in hun lichamelijke houding. Ze hadden nooit - en werkelijk nooit - gedacht dat iemand buiten de structuren van het labyrint van macht zo krachtig kan zijn. De lijsttrekkers (met uitzondering van Balkenende) blijken ineens bange mensen te zijn, die zelfs de kunst van het politiek spreken, van de retoriek, niet kennen. Ze verschijnen aan ons, de gewone mensen, als domme figuren die niet alleen het land, maar ook zichzelf hebben gedepolitiseerd. Uiteraard waren ze niet in staat politiek te handelen.

Het woord Nederland werd door het optreden van Fortuyn opnieuw ontdekt. De lijsttrekkers van de gevestigde partijen eisten steeds van Fortuyn een inhoudelijk debat. Wat is een inhoudelijk debat? Is dat een ambtelijk getallen-gegoochel, dossiertaal? Houdt een inhoudelijk debat een constructie in waarbij de machthebbers geen verantwoording hoeven af te leggen?

Ondanks alle 'briljante' adviezen wisten die lijsttrekkers niet hun eigen politieke onvermogen te overwinnen. Daarentegen werd Fortuyn steeds beter. Gaandeweg ontwikkelde hij nieuwe ideeën om zijn gebrekkige dan wel ongenuanceerde opvattingen, onder meer over asielbeleid en illegalen, te verbeteren. Fortuyn deconstrueerde het establishment op een pijnlijke en bijna onnavolgbare wijze.

Het linkse establishment (D66, GroenLinks, PvdA) hanteerde het grootste wapen dat de politieke cultuur in Nederland ter beschikking staat: de Tweede Wereldoorlog. Fortuyn is Eichmann, een Hollandse Haider. Hij zou een gevaarlijke man zijn. En VVD-er F. Bolkestein waarschuwde ons voor deze p-figuur. Stel je voor, zei Bolkestein, dat Fortuyn Nederland moet vertegenwoordigen en naast Blair of Chirac komt te staan. Ja, we moesten, omwille van onze eer en eerbaarheid, deze Hollandse jongen zo snel mogelijk dumpen, was de conclusie die we uit deze bezorgdheid konden trekken. Ruikt u het, hoort u het, hoe Frits de Europeaan, de hogere mens, zich van een Arabisch, bijna islamitisch-fundamentalistisch jargon bedient?

De taal verraadt telkens de sprekers. Wat Blair aanzien geeft, is slechts het mandaat van het Britse volk. Elke eenvoudige vergelijking van prof. dr. Fortuyn met Blair als een gewone Brit zou ten gunste van Fortuyn uitvallen. Waar komt deze inhumane, en zeker onfatsoenlijke minachting voor een Nederlander die door duizenden Rotterdammers was gekozen, en volgens de peilingen door miljoenen mensen nog gekozen zou worden?

Bolkestein minacht de burger, burgerschap en vooral de meningen, omdat hij de verkiezingen louter als een mechanisme beschouwt dat het establishment herkiest en het labyrint van morele corruptie tracht te behouden. Ik vind dat iemand die op zo'n verwerpelijke wijze de Nederlandse burgers minacht, niet verdient deze burgers in Europa te vertegenwoordigen. Heeft iemand de politieke moed om hem terug te roepen?

Fortuyn was meester in scherpe debatten, hij was hard in zijn analyse en taalgebruik. Maar we moeten niet vergeten dat hij telkens in een satirische vorm sprak. Hij was een spotter, en dat wist het volk ook. Hij nodigde uiteraard anderen uit om met hem in debat te treden. We moeten overigens zijn opvattingen niet heilig verklaren. Bovendien ben ik het nog steeds oneens met een aantal opvattingen van Fortuyn over het asielrecht en non-discriminatiebeginsel.

Maar zijn tegenstanders, zoals de heren Melkert, De Graaf, Rosenmöller en Van Dam, debatteerden niet met hem. Zij demoniseerden hem. Ze koppelden Fortuyn als persoon aan de Tweede Wereldoorlog en aan het racisme. Daaraan werkten ook geshockeerde moslim-allochtonen mee, zoals Ahmed Aboutaleb. Dé allochtone vertegenwoordiger, deze unanieme zuil - om een woord van Maarten Huygen van NRC Handelsblad te gebruiken - die regelmatig op de barricade springt voor de PvdA en GroenLinks, was op 9 februari 'echt' en 'diep' getroffen door de opmerking van Fortuyn over de achterlijkheid van de islamitische cultuur in vergelijking met die van Europa. We hoorden geen argumenten - noch van deze unanieme zuil, noch van dé drie grote migrantvriendelijke, islamvriendelijke, milieuvriendelijke leiders.

Maar Fortuyn wordt, geheel in strijd met de waarheid, gedemoniseerd als een islamhater. Dit staat zelfs in de Iraanse kranten. Ik verontschuldig me voordat ik dit wil opschrijven: ik - en ik geloof vele mensen in dit land - walg van het zien van de politici op de Nederlandse televisie, die met hart en ziel aan dit historische demoniseringsproces hebben meegewerkt.

Er was al sprake van een klimaat van haat, Fortuyn waarschuwde hiervoor. De heren Balkenende, Dijkstal en Marijnissen vormen een uitzondering, immers het is hun gelukt, uiteindelijk weerstand te bieden aan deze hetze.

Een reconstructie van het misdrijf: hetze, executie, de eenzaamheid van een volk. Wat wilde deze volksheld die in een kafkaiaanse wereldorde terecht was gekomen? Wat bezielde Wilhelmus Simon Petrus Fortuyn? We laten Fortuyn zelf het antwoord geven: ,,Ik sta met een missie in het leven: aan de mensen in het land wil ik de samenleving teruggeven. Wij zijn wereldburger, Europeaan en Nederlander. Van het laatste maken we niets. De publieke ruimte is van niemand. Er is geen liefde voor het land. In mijn campagne krijgt niet alleen de politiek op haar lazer, ook de burger wordt hard aangepakt. Waardeloze politici, maar ook waardeloze burgers.'' Hij spreekt in een katholiek-mystieke taal van missie en roeping.

Velen vragen zich in alle eerlijkheid af of het, gelet op het demoniseringsproces, niet gepast zou zijn indien op 16 mei de heren Melkert, Rosenmöller en De Graaf een dramatisch gebaar zouden maken naar het Nederlandse volk, naar de politiek, naar de waardigheid van een politicus, naar hun eigen en onze kinderen, en dus naar de toekomst. Een dramatisch gebaar: aftreden.

Ze zijn niet de schuldigen, ze zijn wel, ethisch gezien, medeverantwoordelijk voor dit klimaat, en voor de bestaande morele corruptie. Ze zouden groot en moedig zijn, indien ze gaan aftreden en daarmee te kennen geven dat het hervormingsproces en de politisering moet beginnen. Dat is democratisering op basis van het principe van verantwoordelijkheid. D t is pas bezinnen.

Na de demonisering komt het bagatelliseringsproces. Ze vormen samen de economie van perversiteit. Fortuyn, een volksheld die standrechtelijk is geëxecuteerd, wordt door sommigen - het is werkelijk te bespottelijk voor woorden - met Diana vergeleken. Waarom zou hij niet vergeleken mogen worden met Wilhelmus van Oranje? Is zijn homoseksuele geaardheid een belemmering? Is de verandering die hij namens vele mensen eiste onbelangrijk? Is een aantal onjuiste, en zeker discutabele uitlatingen van hem een belemmering om hem met Wilhelmus van Oranje te vergelijken? Heeft dan Wilhelmus van Oranje nooit een verkeerde opvatting gehad?

Ode aan het leven. Ik dacht dat ik ooit gevlucht was uit een land en regio waar de mensen eerst worden gedemoniseerd en daarna geëxecuteerd. Mijn vader zei vaak tegen mij dat ik me nooit moet verbijzonderen omdat er mensen zijn, die je hiervoor zullen doden. De nachtmerries komen terug. De machtswellustelingen willen zolang aan de macht blijven tot ze daarbij neervallen. Katadreuffe uit Bordewijks roman 'Karakter' is de onderste steen van de ziel van het Nederlandse volk. Karakter bereiken mensen met lege handen door vastberadenheid en lijden. De Nederlanders hebben respect voor degenen die zonder gezeik, smoes en gejank het leven tegemoet treden. Pim belichaamde Karakter voor allen. Volkert van der G. heeft de eer om naast Balthasar Gerards genoemd te worden. Op wiens gezag, op grond van welk vonnis handelde Volkert van der G.? De Rechtbank van het Idealisme. Het linkse idealisme dat elk ander ideaal ongeldig acht en zichzelf buiten de rechtsorde plaatst om de Mensheid te redden. Het linkse geweld waarvoor we zo 'gevoelig' zijn, waardoor we ze niet kunnen veroordelen, heeft bijna veertig miljoen Sovjet-inwoners het leven gekost.

Het leven: een leegte heerst over Nederland. Weemoed en melancholie hebben zich meester gemaakt van een volk dat om zijn zorgeloosheid en vrolijkheid beroemd is. Politiek handelen en taal zijn diep verbonden met elkaar. Vier mei herdenken we de Joden, vijf mei vieren we de Vrijheid, zes mei herdenken we de gevallen dapperheid van Vrijheid van meningsuiting. De ochtend nadert, een dodenkist wacht, Nederland is al wakker.

O menselijkheid, O Nederland.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.