Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De club van Tommel was juist géén DDR-vriend

Home

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - De vereniging waar D66-Kamerlid Dick Tommel als 'politiek onbenul' het vice-voorzitterschap van bekleedde, was géén vriendschapsvereniging. Volgens de toenmalige voorzitter en (eerste) vice-voorzitter luidde de Nederlandse naam doelbewust 'Vereniging Nederland-DDR'.

“Wij kregen daar zelfs kritiek op vanuit de DDR”, herinnert zich vice-voorzitter F. Uijen. “Onze zusterverenigingen in andere Europese landen noemden zich wel 'vriendschapsvereniging'. Juist omdat wij niet de indruk wilden wekken ons met het DDR-regime te vereenzelvigen, beperkten wij ons tot 'vereniging'.”

Vice-voorzitter Uijen, jarenlang lid van de Eerste Kamer, en voorzitter P. Burggraaf hebben zich afgelopen weekend bijzonder aan Frits Bolkestein geërgerd. Het simpele feit dat Tommel in genoemde vereniging in het bestuur zat, was voor Bolkestein reden om - zeven jaar nadat de vereniging is opgeheven - naar Tommel uit te halen. “Dat is toch allemaal oude koek”, reageert Burggraaf, “Laat Bolkestein zijn politieke tegenstanders te lijf gaan met iets dat nú politiek relevant is.”

Burggraaf (PSP) leidde vijftien jaar de vereniging, die zichzelf na het vallen van de muur ophief. Uijen (PvdA) en Tommel (D66) waren vice-voorzitter en ook het CDA was in het bestuur vertegenwoordigd. Volgens Burggraaf en Uijen streefde de vereniging, voor zover mogelijk natuurlijk, naar een dialoog met de DDR.

“We hadden leden met grote sympathieën voor socialistisch regimes, maar ook leden die de spanning tussen Oost en West wilden afbreken door een zo goed mogelijk contact”, zegt Uijen. “Daarnaast was er nog een groep die, uit angst voor een groot Duitsland, de twee Duitslanden gescheiden wilden houden.”

Burggraaf erkent dat zijn vereniging was aangesloten bij de Liga für Volkerfreundschaft. Toch wil dit volgens hem niet zeggen dat zijn club, of de individuele leden, blind in het DDR-regime geloofden. “Juist een man als Tommel bijvoorbeeld, ging ter plekke tegen de Oost-Duitsers in, als zij met Hallelujah-verhalen kwamen. Ook tijdens vergaderingen in Nederland kon Tommel, die erg nuchter is, fijntjes op te lovende of kritiekloze uitspraken wijzen.”

Vooral achteraf is het makkelijk te zeggen dat leden van 'Nederland-DDR' in hun steun aan het Oost-Duitse regime (te) ver gingen. Zéér velen hebben echter van de contacten van de vereniging geprofiteerd, bijvoorbeeld al die parlementariërs, burgemeesters, vakbondsmensen, en leraren die maar al te graag aan een delegatiebezoek deelnamen. “Ook tijdens die bezoeken zijn wel kritische noten geplaatst”, verzekert Burggraaf, “die kwamen alleen niet in de pers.”

Waarom Bolkestein nou juist Tommel als doelwit heeft gekozen? Politiek gewin in een tijd dat de verkiezingsstrijd begint, denken Uijen en Burggraaf, die beiden inmiddels gepensioneerd zijn. “Anders had hij ook mij, Han Lammers, Aad Kosto of Mateman kunnen nemen”, stelt Burggraaf, “zij waren allemaal ook lid. Of Ruud Lubbers, want die heeft ons nog een prachtige brief geschreven toen we vijftien jaar bestonden.”

Deel dit artikel