Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De belofte van humanere detentie van asielzoekers is nooit ingelost

Home

Nicole Besselink

Een vriend van Dolmatov brandt een kaarsje bij zijn portret tijdens een bij de Nederlandse ambassade in Kiev. © EPA

Na de zelfdoding van de ten onrechte opgesloten asielzoeker Dolmatov ging het kabinet vijf jaar geleden diep door het stof. Er zou een milder regime komen.

Het was de belofte waarmee staatssecretaris Fred Teeven (VVD, veiligheid en justitie) vijf jaar geleden zijn politieke loopbaan redde: een milder detentieregime voor vreemdelingen. In ruil voor een borgsom of meldplicht zouden vreemdelingen voortaan buiten de cel hun uitzetting mogen afwachten, bij opsluiting mochten zij rekenen op meer vrijheid en activiteiten binnensmuurs. Teeven beloofde een kritische Tweede Kamer dat er een wet zou komen om dit te regelen. Maar daar is het de afgelopen vijf jaar niet van gekomen, blijkt uit een reconstructie van deze krant.

Lees verder na de advertentie

Aanleiding voor het aangekondigde wetsvoorstel was de dood van de Russische activist Aleksandr Dolmatov, begin 2013. Tijdens een nog lopende asielaanvraag belandde de Rus door een computerfout ten onrechte in een Rotterdamse uitzetcel, zonder permanent toezicht. In zijn eerste nacht maakte Dolmatov er een einde aan zijn leven. Bij de instanties was bekend dat de man suïcidaal was; de dag ervoor had hij nog een poging gedaan­­ zichzelf te verwurgen.

De inspectie hekelde de doorgeslagen automatisering binnen de vreem­de­lin­gen­ke­ten, die fouten in de hand werkt

De Inspectie Veiligheid en Justitie concludeerde dat de betrokken organisaties ‘onzorgvuldig’ hadden gehandeld en dat de dood van Dolmatov mogelijk te voorkomen was geweest. De inspectie hekelde de doorgeslagen automatisering binnen de vreemdelingenketen, die fouten in de hand werkt. Een groot deel van de oppositie, inclusief de huidige regeringspartijen CDA, D66 en ChristenUnie, verloor daarop het vertrouwen in Teeven.

Lessen

“Wij moeten hieruit lessen trekken, opdat een incident als dit in de toekomst nooit meer kan plaatsvinden”, zei Teeven tijdens het Kamerdebat in het voorjaar van 2013. De kwestie verdeelde de PvdA-fractie, coalitiepartner van de VVD, tot laat op de dag. Mede vanwege Teevens belofte van een humaner detentiebeleid bleef de fractie de bewindsman die avond toch unaniem steunen. Nog geen halfjaar later stapte PvdA-Kamerlid Myrthe Hilkens alsnog op vanwege gewetensbezwaren.

Dat de wet er nog altijd niet is en het systeem sinds Dolmatov niet verregaand is veranderd, noemt oud-PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt ‘schokkend’. Hij voerde tijdens het Dolmatov-debat het woord en hoopte na Teevens belofte dat de omstandigheden voor opgesloten gevangenen zouden verbeteren. “Ik vond die toezegging vrij wezenlijk, omdat dit dossier heel moeilijk lag in de coalitie. We konden het beleid de goede kant op bewegen. Dat was de winst van het debat.”

'Omvangrijk wetsvoorstel'

Gevraagd naar de lange doorlooptijd van de wet – gemiddeld is een voorstel een jaar onderweg – meldt het ministerie van justitie en veiligheid dat het om ‘een heel omvangrijk wetsvoorstel’ gaat. De bedoeling is dat er een milder regime komt voor de vreemdeling die zich goed gedraagt en een strenger programma voor wie de regels overtreedt. Volgens het ministerie was er ‘uitgebreid onderzoek’ nodig naar de praktische gevolgen daarvan. ‘Tot slot heeft de behandeling ruim anderhalf jaar stilgelegen in de Tweede Kamer, mede in verband met de verkiezingen en de formatie.’ Fred Teeven is ook gevraagd om een reactie, maar is niet op dat verzoek ingegaan.

Lees ook deze reconstructie: Hoe het wetsvoorstel voor humanere detentie van asielzoekers werd vergeten.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

De inspectie hekelde de doorgeslagen automatisering binnen de vreem­de­lin­gen­ke­ten, die fouten in de hand werkt