Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De 16-jarige moet zelf beslissen over vaccinaties, niet de ouders

Home

Marco Visser

Een meisje krijgt haar vaccinatie tegen baarmoederhalskanker. © ANP

Jeugdartsen roepen jongeren op om vooral zelf na te denken over vaccinaties en de beslissing daarover niet over te laten aan de ouders. 

Het gaat de artsen om jongeren van 16 jaar en ouder, die niet of slechts gedeeltelijk zijn gevaccineerd tegen HPV, dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken. Jeugdartsen Nederland (AJN) denkt er onder meer aan zich per brief te richten tot 16-jarige meisjes. De artsen krijgen  steun voor het idee van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) en het RIVM.

Lees verder na de advertentie

De brief

“Een concrete brief is er nog niet”, zegt jeugdarts Lucy Smit, die verbonden is aan AJN. “Zo'n brief mag geen splijtzwam worden tussen ouders en kinderen. We zullen de 16-jarigen erop wijzen dat zij zelf mogen beslissen over vaccinatie en vragen of ze nog iets willen weten over de vaccinaties."

Ook via sociale media kunnen we heel gericht groepen jongeren benaderen

Lucy Smit, jeugdarts

Jeugdartsen kunnen heel gericht een brief sturen. Iedereen die is opgeroepen voor het rijksvaccinatieprogramma, is geregistreerd. Ook is bekend welke meisjes niet zijn komen opdagen of de vaccinatie niet hebben afgemaakt. Dat gaat om ongeveer de helft van de 16-jarigen. De jeugdartsen moeten nog nagaan of een gerichte brief aan niet-gevaccineerde meiden niet in strijd is met privacyregels.

“Er zijn ook andere manieren om de groep te bereiken”, zegt Smit. “Via een landelijke campagne bijvoorbeeld. Of jeugdartsen die op school spreken met leerlingen over de vaccinatie, al komen niet alle 16-jarigen meer bij de jeugdarts op school. Via sociale media kunnen we ook groepen benaderen. Niet persoonlijk, want daar zijn sociale media niet voor geschikt, maar je kunt wel heel gericht je boodschappen verspreiden. In dit geval aan meisjes van 16 jaar en ouder.”

Het gesprek

Het kan best ongezellig worden aan de eettafel als de puber zegt dat ze een prik wil en de ouders zien dat niet zitten. “Het is, denk ik, onderdeel van de pubertijd dat het soms botst”, zegt Martine de Vries, kinderarts en medisch-ethicus aan het Leids Universiteit Medisch Centrum. Zij vindt het plan van de jeugdartsen uitstekend. “Zo komt de discussie op gang tussen kinderen en ouders over medische beslissingen. Ik vind het zelfs een ouderlijke plicht om jongeren ook op dat vlak richting volwassenheid te helpen.”

Dat gesprek gaat wel wat verder dan de prik tegen HPV. “Het is een actuele kwestie. Kinderen doen ook mee aan medisch onderzoek, waarbij lichaamsmateriaal wordt afgestaan en wordt bewaard in een biobank. Als zij 16 jaar zijn, moeten ze kunnen aangeven of het materiaal nog bewaard mag blijven. Daarnaast hebben ziekenhuizen digitale patiëntenportalen, waarop je moet inloggen. Bij kindergeneeskunde kunnen de ouders het dossier in. Worden kinderen 12, dan vragen we ook toestemming aan het kind. En vanaf 16 jaar kan alleen de jongere er nog in.”

Vanaf 16 beslist de jongere zelf. Opmerkelijk genoeg wordt die wettelijke grens vaak in twijfel getrokken

Martine de Vries, kinderarts en medisch-ethicus

Jeugdartsen kunnen volgens Smit bij een verschil van mening ook als mediator optreden. Artsen kunnen daarbij prima onbevooroordeeld optreden, zegt Smit stellig. “Het gaat ons nooit om overtuigen. Doe je dat, dan gaan bij de ouders en kinderen de hakken in het zand.”

De jeugdartsen gebruiken een methode die bekend is als ‘motiverende gespreksvoering’. “Je vraagt waar de zorgen liggen, waarom zij besluiten niet te vaccineren. We willen dat ouders en kinderen goed geïnformeerd de juiste beslissing maken. Wat die juiste beslissing is, ja, daar hebben wij natuurlijk wel een idee over.”

Recht van de 16-jarige

Zodra een 16-jarige zijn wettelijke recht pakt om zelf een medische beslissing te nemen, begint de discussie of een puber er al aan toe is, zegt De Vries. Spraakmakend was de zaak van de 12-jarige David, die vorig jaar geen chemotherapie wilde, tegen de zin van zijn vader die naar de rechter stapte. De vader kreeg zijn zin niet. “Tussen 12 en 16 jaar moeten kinderen samen met de ouders beslissen en daarbij is een weigering van de jongere absoluut”, zegt De Vries. “Vanaf 16 jaar beslist de jongere zelf. Opmerkelijk genoeg wordt die wettelijk vastgelegde leeftijdsgrens vaak in twijfel getrokken als de jongere een besluit neemt, waar arts of ouder het niet mee eens is. Je geeft jongeren bepaalde rechten, maar als het belangrijk wordt, trekken we die in twijfel.”

Natuurlijk bereiden kinderartsen kinderen voor op medische zelfstandigheid, zegt De Vries. Als kinderen met een chronische ziekte als diabetes naar de kinderarts gaan, blijven ouders op een gegeven moment in de wachtkamer, of ze sluiten iets later aan. Zo willen artsen, ouders en kinderen de zelfstandigheid stapje voor stapje uitbouwen.

Lees ook:

Vaccinaties verplichten? En goed opvoeden dan?

Steeds meer ouders kiezen ervoor kinderen niet te laten vaccineren en dat leidt tot heftige discussies. Zou de overheid inenten moeten verplichten? In Italië heeft de overheid die verplichting gisteren opgeschort

Weerstand tegen vaccinatie draait om de zuiverheid van het kind

Waarom is de discussie over inenting van kinderen zo hevig opgelaaid? Volgens de Denker des Vaderlands heeft het te maken met de opwaardering van het onredelijke in onze samenleving.

Deel dit artikel

Ook via sociale media kunnen we heel gericht groepen jongeren benaderen

Lucy Smit, jeugdarts

Vanaf 16 beslist de jongere zelf. Opmerkelijk genoeg wordt die wettelijke grens vaak in twijfel getrokken

Martine de Vries, kinderarts en medisch-ethicus