Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dakota-ramp was klassieke samenloop van reeks problemen

Home

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - Dat het uitvallen van de linkermotor en het weigeren van de zogenaamde 'vaanstand', niet de enige oorzaak van het neerstorten van de historische Dakota op 25 september vorig jaar kon zijn, maar meer de aanleiding tot, was inmiddels wel bekend. Maar dat er op die heiige middag boven de Waddenzee zovéél fout is gegaan, daarvan kregen zelfs de heren van de Raad voor de Luchtvaart gisteren rode oren.

Voor zo'n zestig nabestaanden van de slachtoffers waren de ontluisterende onderzoeksresultaten gisteren niet altijd even gemakkelijk te verwerken. Regelmatig verlieten ze even de zaal, zeker toen een video-reconstructie van de ramp op een groot scherm werd getoond. Toch keerden ze ook weer terug, ze waren immers gekomen voor de waarheid.

Niet dat alle opgesomde fouten en zaken die misgingen daadwerkelijk hebben bijgedragen tot het verongelukken van het toestel met 26 passagiers en zes bemanningsleden, maar ze maakte wel zeer nadrukkelijk onderdeel uit van een proces dat uiteindelijk met de ramp is geëindigd. Zo maakte vooronderzoeker B. Groenendijk gisteren bekend wat de waarschijnlijke oorzaak is van de weigering van het vaanstandsysteem, waardoor de propellerbladen van de uitgevallen motor niet 'haaks' konden worden gedraaid en de weerstand groot bleef.

De weigering is veroorzaakt door een defect in het oliedruksysteem, dat voor de draaiing moet zorgen. Een kunststof voering van een zuigertje bleek zo te zijn opgezwollen dat hij bleef vastzitten in zijn metalen cylinder. De Dutch Dakota Association had namelijk moderne olie voor het oude toestel gebruikt, maar die kan wel kunststof onderdelen aantasten.

Ruk naar links

De bemanning van de hoogte verliezende Dakota heeft tot drie keer toe de vaanstandknop ingedrukt, elke keer klapten de propeller-bladen een moment haaks, maar gingen door het defect in de zuiger weer uit die vaanstand, waardoor het vliegtuig steeds met een ruk naar links trok. De bemanning had op dat moment nog één mogelijkheid de bladen wel dwars te zetten om daarmee het toestel te redden, zei getuige-deskundige F. Ketting. Zodra de bladen in de vaanstand stonden, had de vaanstand-knop uitgetrokken moeten worden. De bladen waren dan blijven staan - ongeacht de kapotte zuiger.

Maar de bemanning was niet van deze techniek op de hoogte, hij stond ook niet in de checklist die voor elke vlucht en bij calamiteiten moet worden doorgenomen.

Het hoofd opleiding en training van de DDA, L. Bakker gaf gisteren ook toe dat piloten van de Dakota niet getraind worden op het in vaanstand zetten van de propellers. Zo'n training tijdens de vlucht zou te gevaarlijk zijn en de motoren te zeer doen slijten.

Getuige-deskundige J. Sypkens die gespecialiseerd is in de omstandigeheden waarin rampen zich kunnen voltrekken, schetste gisteren een beeld van een bemanning die volkomen is overvallen door de uitgevallen motor en in haar laatste minuten tegenslag op tegenslag kreeg te verwerken.

De piloot moet op de snelheid én de 'horizon' letten, maar in de Dakota bevinden deze panelen zich te ver uit elkaar. Daarom heeft hij vermoedelijk niet gezien hoe snel de kist vaart verloor. De piloot had grote moeite het vliegtuig te beheersen, omdat door de uitgevallen motor de bediening letterlijk zeer zwaar was geworden én het radioverkeer gestoord was. Daarbij oriënteerde de bemanning zich op de 'heiige' omgeving, en ging toen het te laat was pas op instrumenten vliegen. Hierdoor ontstond desoriëntatie en stress, aldus Sypkens.

Volgens de normen van de internationale 'rijksluchtvaartdiensten' en organisaties van verkeersvliegers mogen piloten op passagiersvluchten niet ouder zijn dan 60 jaar. De DDA hoefde hieraan niet te voldoen, “maar we weten dat de reacties met de jaren afnemen”, zei Sypkens. De DDA had wel de regel dat op een vlucht een piloot jonger dan zestig moest zijn. Maar op de rampvlucht was de ene piloot 65 jaar, de ander 62. “We gaan uit van iemands kwaliteiten”, antwoordde een woordvoerder van de DDA gisteren, “niet van iemands leeftijd.”

De Raad voor de Luchtvaart doet over drie maanden uitspraak.

Deel dit artikel