Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dag, laatste vogelwachter

Home

CYRILLE KLAASSEN

De vogelwachter op Terschelling is vertrokken. Vrijwilligers namen zijn taak over. Filmmaker Hans den Hartog brengt het vak een laatste groet.

Sinds zijn achttiende komt hij elk jaar wel een keer op het Waddeneiland. Maar pas in 2012 bezoekt Hans den Hartog voor het eerst de Boschplaat, het natuurgebied aan de oostkant van het eiland. De filmmaker wordt gegrepen door het verhaal van oud-vogelwachter Jan Bunnik. "'Het getij is de klok van de vogelwachter', vertelde hij me. Het fascineerde me hoe die vogelwachter één was met de natuur."

Den Hartog hoort de oud-vogelwachter helemaal uit. "Hij vertelde ook hoe vogelwachters wekenlang in het broedseizoen in dat gebied verblijven, en dan niet meer volgens het ritme van dag en nacht, maar, net als de vogels, volgens de regelmaat van het getijde leven. Allemaal om de vogels tijdens hun broedseizoen te beschermen."

"De eerste vogelwachters op Terschelling werden eind jaren twintig neergezet om het rapen van meeuweneieren tegen te gaan. Tegenwoordig hebben vogelwachters eigenlijk drie taken: vogels tellen, het wad bewaken en bezoekers informeren. Met eb, als het water weg is, dalen er honderdduizenden vogels neer om op de zeebodem wormpjes en schelpjes te eten. En zodra het vloed wordt, vliegen ze naar een droge plek op het wad om te rusten. De vogelwachter moet zorgen dat daar geen mensen of boten komen, want die verstoren de vogels. De vogelwachter is een groot deel van de dag kwijt aan het kijken door de telescoop. Wat zijn de aantallen, wat zijn de verschillen, zitten er nog bijzondere soorten tussen."

Lees verder na de advertentie

Verboden gebied

Een jaar lang filmt Den Hartog. Op Terschelling, maar ook op Engelsmanplaat en Rottumerplaat. Hij krijgt subsidie van het Prins Bernhard Cultuurfonds met de hulp van Vogelbescherming Nederland. Hij doet alles voor de documentaire zelf.

Op Terschelling brengt Den Hartog een week in eenzaamheid door. "Ik wilde zelf ook ervaren hoe het vogelwachten is. Ik heb op de Boschplaat een week lang alleen in een vogelwachtershut gezeten. Vanaf die hut is het drie uur lopen naar de bewoonde wereld. Het was vier bij twee meter groot. Ik werd met een four-wheeldrive afgezet en kreeg een week proviand mee. Er was een keukentje en wat jerrycans, maar verder niets. De eerste dagen stormde het en heb ik geen mens gezien. Ik voelde me klein van geluk. Ik werd 's ochtends om half vijf wakker door de zon en de vogels. De enige afleiding was de natuur."

Met zijn film wil Den Hartog laten zien hoe de vogelwachter leeft. Hij volgt de inmiddels gestopte Oene de Jong, de laatste professionele vogelwachter in dienst van Staatsbosbeheer. Tegenwoordig wordt het werk door vrijwilligers gedaan. In de 68 minuten durende film komen ook vogelwachters op Engelsmanplaat en Rottumerplaat aan het woord.

Op Engelsmanplaat verblijft het stel Aielle Erens en Vasco van der Boon een week lang. Zij is in het dagelijks leven kunstenares, hij is journalist. "Ik mocht een dag bij hen langskomen. Engelsmanplaat is tijdens hoogwater verboden gebied voor mensen. Er staat alleen een huisje, zo'n 25 vierkante meter groot, op palen. Zodra het vloed wordt, staat alles om je heen onder water. Bij eb, als het wad weer droog valt, verandert het wad in één grote bak voedsel voor de vogels."

Met 'De Vogelwachter' maakt Den Hartog zijn eerste natuurfilm. Behalve een mooi stukje natuur, bleek hij vooral veel geluk en geduld nodig te hebben. "De natuur laat zich niet regisseren. Ik wilde bijvoorbeeld heel graag beelden hebben van foeragerende lepelaars. De vogelwachters op Rottumerplaat vertelden me dat de lepelaars elke dag op dezelfde plek zitten. Als ik in een bepaalde kreek zou gaan zitten, zou ik ze zeker weten te zien krijgen. Ik ben daar twee uur van tevoren in mijn tentje gaan zitten, maar na drie uur had ik nog steeds niets gezien. Wat bleek, ze waren aan de andere kant van de duin gaan foerageren. Waarschijnlijk hadden ze me zien zitten."

Wat hij meemaakte tijdens het filmen voor De Vogelwachter heeft diepe indruk op hem gemaakt. "Ik ben erdoor gaan beseffen hoe kostbaar en kwetsbaar natuurgebieden zijn. Het is belangrijk dat we zuinig zijn op onze natuur. Ik heb op de mooiste plekjes van Nederland mogen filmen. Als je ziet wat er allemaal leeft en hoe gevoelig het leven daar is, besef je pas hoe belangrijk het is dat deze gebieden beschermd worden."

De dvd 'De Vogelwachter, tijd bestaat niet, enkel tij' van Hans den Hartog is sinds kort verkrijgbaar, in winkels op de Waddeneilanden en in de webshop van De Vogelbescherming. Prijs: 14,95 euro.

Tijd bestaat niet, enkel tij

Deel dit artikel