Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Cultuurmarxisme herinnert aan cultuurbolsjewisme

Home

Ton den Boon

Het groene boekje, woordenlijst Nederlandse taal © anp
Taal

Als een spook, zo waarde deze week een woord rond in de media: cultuurmarxisme. 

Nadat het in 2011 zijn entree had gemaakt in een Nederlandse krant, dook het tussen 2012 en 2016 soms op in een column, maar courant werd het niet. Dat lijkt nu te veranderen: deze week kon je haast geen site aanklikken of krant openslaan of je las iets over cultuurmarxisme. Dat hebben we te danken aan Thierry Baudet, die op 20 augustus twitterde dat 'de Europese Unie een cultuurmarxistisch project is dat tot doel heeft de vernietiging van de Europese beschaving'.

Lees verder na de advertentie

Dat zijn grote woorden. Bovendien lijkt de omarming van de term cultuurmarxisme imagotechnisch niet zo slim. Dit synoniem van de uitdrukking cultureel marxisme, die we rond 1980 hebben ontleend aan het Engels, herinnert namelijk aan een ouder woord met een bedenkelijke reputatie: cultuurbolsjewisme.

Verwerping van de grondslagen

Van Dale omschreef dat woord in 1950 als 'bewuste en systematische verwerping van de grondslagen van de (Europese) cultuur'. Er zou een complot van bolsjewieken (Russische communisten) achter zitten. Mocht cultuurmarxisme ooit gedefinieerd moeten worden, dan biedt deze omschrijving alvast een aanknopingspunt.

Net als nu het geval is met cultuurmarxisme werd cultuurbolsjewisme in de jaren dertig gebruikt als 'argument' in de strijd (van conservatieve en ultrarechtse politici) tegen 'cultuurvreemde' elementen. Zelfs de in 1934 aangekondigde spellinghervorming waarbij mensch vereenvoudigd werd tot mens, werd destijds door conservatievelingen beschouwd als een uiting van het 'verziekte cultuurbolsjewisme'. 

Heeft u een prangende taalvraag? Mail naar tdb@taalbank.nl.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel