Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

ChristenUnie zoekt ’verbond’ met moslims

home

Cees van der Laan

Zeven jaar woonde Gert-Jan Segers in Egypte, daarna in de VS. Bij terugkeer werd hij directeur van het wetenschappelijk instituut van de ChristenUnie. Het viel hem op hoe weinig er in de partij gediscussieerd wordt over de islam en moslims in Nederland. Daarom organiseert hij vandaag hierover een eerste congres.

Bijna zeven jaar lang hoorde Gert-Jan Segers in Caïro vijf keer per dag de eeuwenoude oproep het hoofd naar Mekka te buigen. In deze miljoenenstad is de islam alom aanwezig, in de straat, in de cultuur en in het bestuur.

Tot 2007 was Segers hier coördinator van een christelijk studie- en toerustingscentrum. „Als mensen zich in Egypte bekeren tot het christendom nemen ze grote persoonlijke risico’s. Ze moeten soms vrezen voor hun leven, ze worden vaak door hun familieleden bedreigd. Pas heeft een ex-moslim in een rechtszaak gevraagd om als christen te worden geregistreerd, maar dat was onmogelijk. Terugkijkend had ik grote bewondering voor deze mensen. Het vergt veel moed uit de islam te stappen.”

Segers wil met dit voorbeeld aangeven dat de huidige islam een groot probleem heeft met godsdienstvrijheid. En hij wil er ook nog wel een ander oordeel aan toevoegen. „Elk jaar maakt de mensenrechtenorganisatie Freedom House een overzicht van de persoonlijke en politieke vrijheden, daarin worden islamitische landen als ’gedeeltelijk vrij’ of zelfs ’onvrij’ aangemerkt. Dat zijn pijnlijke gegevens. Laten we daar eerlijk over zijn.”

Heeft u in die zeven jaar niet meer begrip gekregen voor de islam?

„Niet voor de islam, wel voor moslims. In persoonlijke zin ben ik dichter bij moslims gekomen. Egypte is een gastvrij land, je hebt snel contact met mensen en je kunt met veel mensen over God praten. Een orthodox gelovige taxichauffeur kon zomaar zijn auto stil zetten om alle tijd te nemen voor een goed gesprek. Maar over de uitwerking van de islam in cultuur en samenleving ben ik niet positiever geworden.”

Na Caïro verhuisde Segers naar de Johns Hopkins-universiteit in de Verenigde Staten, waar hij zich aan de school voor internationale betrekkingen verder specialiseerde in de islam en het Midden-Oosten. Van daaruit werd hij directeur van het wetenschappelijk instituut van de ChristenUnie. Het viel hem snel op dat er in de partij weinig werd gediscussieerd over de islam en moslims in Nederland en hoe de ChristenUnie zich dient te verhouden tot deze religie en haar volgelingen. „Mijn doel is om het islamdebat in de partij vlot te trekken en te stimuleren. Dat is ook niet onlogisch om dat van mij te verwachten, gezien mijn achtergrond.”

Waarom zou u dat debat willen stimuleren binnen de ChristenUnie? Uw opvattingen zijn duidelijk: de islam is een onverdraagzame religie.

„Heel eenvoudig. Er leven hier rond de 850.000 moslims die hier niet meer weggaan. Dat zullen de autochtone Nederlanders moeten accepteren. We moeten nadenken over de vraag hoe zij hier kunnen integreren. De situatie rond de integratie van moslims is ernstig. Die verloopt niet goed. We zullen dus na moeten denken, ook als ChristenUnie, hoe we die integratie het beste kunnen bevorderen en wat we voor elkaar kunnen betekenen. Dat antwoord moeten we niet alleen maar overlaten aan geseculariseerde liberalen of sociaal-democraten. Hun antwoord komt er vaak op neer dat de integratie pas geslaagd is als de secularisatie van moslims is voltooid. Dat is in ieder geval niet ons antwoord en is ook tot mislukken gedoemd. Je kunt van niemand vragen zijn diepste overtuigingen af te leggen om mee te kunnen doen aan de samenleving. Een liberaal doet dat zelf ook niet.”

Om die vraag te kunnen beantwoorden kijkt Segers terug naar het verleden van zowel christendom als islam.

„Die geschiedenis van de relatie tussen beide religies is zeer problematisch. Christenen en moslims hebben elkaar vaak bestreden. Niet onlogisch als je bedenkt dat in het hart van de islam de ontkenning van het hart van het christendom zit: namelijk dat Jezus de zoon van God is en aan het kruis voor onze zonden stierf. Maar ook de relatie met andere beschavingen is problematisch. Samuel Huntington schrijft in zijn boek ’The Clash of Civilizations’ dat de islamitische beschaving bloedige grenzen heeft. Dat klopt.”

„Het tweede punt is dat joden en christenen in islamitische landen – officieel en officieus – altijd tweederangs burgers geweest. Deze bagage van onvrijheid en ongelijkheid nemen moslimmigranten mee naar ons land als ze zich hier vestigen. En dat brengt spanningen met zich mee. Op basis van de vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid en vrijheid van vereniging, kan iedereen in onze samenleving zijn of haar stem laten gelden. Ook moslims. Maar als je van die vrijheden gebruik maakt om die vrijheid te ondermijnen, dan hebben we een probleem.”

Hoe kan de ChristenUnie moslims de hand reiken?

„Door anders naar onze samenleving te gaan kijken. Lang hebben we met elkaar samengeleefd op basis van een contract, waarbij we wat rechten en gunsten uitruilden. Maar we zullen met elkaar een verbond moeten aangaan en dat is een veel diepere samenlevingsband. CU-senator Roel Kuiper schrijft daar mooie dingen over in zijn laatste boek, ’Moreel kapitaal’. In een verbond beloof je elkaar trouw, ondersteuning, geef je elkaar je woord. De meeste migranten zijn op basis van contracten hierheen gekomen. Je kunt een contract afsluiten en nog steeds met je rug naar de samenleving staan. Een contract kun je verbreken. Een verbond gaat een laag dieper: dat betekent dat we een verbintenis met elkaar hebben. We kiezen voor elkaar. er is geen weg meer terug, onvoorwaardelijk. In dat licht moeten moslims, christenen, niet- en andersgelovigen elkaar de hand reiken, op basis van een aantal fundamentele uitgangspunten, zoals religieuze en politieke vrijheden. Iedereen die er echt bij wil horen, wordt dan ook ingesloten en dan zullen we ons uiterste best moeten doen om alle barrières voor die nieuwkomers te slechten.

„We moeten ook ophouden om het onderscheid tussen allochtoon en autochtoon te maken. Een derde generatie Marokkaan is niet meer een Marokkaan, maar een Marokkaanse Nederlander die er helemaal bij hoort, deel uitmakend van onze gemeenschap. Maar als iemand dat verbond niet aangaat, de meest fundamentele waarden van de rechtsstaat minacht, dan moet ook helder zijn dat hier voor zo iemand geen toekomst is.”

De PvdA koos onlangs voor een nieuwe strategie om de integratie te bevorderen. De partij wil migranten benaderen via een drietrapsraket: normeren, confronteren en tolereren. Dit betekent dat duidelijk wordt uitgelegd wat de Nederlandse normen zijn, migranten worden ermee geconfronteerd en in bepaalde gevallen worden zaken – als het echt niet anders kan – getolereerd. Wat vindt u van die benadering?

„Ik vind het een moedige nota waar ik veel waardering voor heb. De PvdA is een echte debatpartij. Ik ben het ook eens met Wouter Bos als hij zegt dat hij wat dit betreft niets hoort van het CDA, maar ik vrees dat hij de ChristenUnie ook in het rijtje had kunnen plaatsen.”

Kunt u zich voorstellen dat de ChristenUnie zich openstelt voor moslims, zoals dat ook voorzichtig gebeurt met rooms-katholieken?

„Dat kan ik me niet voorstellen. Dat zou het einde van de ChristenUnie als uitgesproken christelijke partij zijn.”

Orthodox christelijke partijen kenmerkten zich van oudsher door een anti-islam houding.

„Er is sprake van diepgaande religieuze verschillen tussen islam en het christelijke geloof. Maar ik wil ver blijven van de Wilders-retoriek en onderbuikgevoelens. Die man heeft niets in de aanbieding wat ons echt verder kan helpen. Wij zijn een partij die voor geloofsvrijheid is en dat betekent geloofsvrijheid voor iedereen, dus ook voor moslims. Wij geloven in de pluriformiteit van samenleving en religie. Dat is ook het verschil met de SGP. Die partij heeft veel meer moeite met de vrijheid van geloof voor moslims.”

Lees verder na de advertentie
(Trouw) © EPA
¿Er bestaan diepgaande religieuze verschillen tussen islam en het christelijk geloof¿, zegt Segers. ¿Maar de CU gelooft in de pluriformiteit van samenleving en religie¿. (FOTO EPA)

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.