Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Christenen en moslims kunnen ondanks geloofskloof samenleven

Home

Gert-Jan Segers en directeur van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie

’ChristenUnie zoekt ’verbond’ met moslims’, kopte Trouw boven een gesprek met mij (5 april). Dat leverde, naast positieve reacties, twee misverstanden op. Allereerst bleek politiek commentator Willem Breedveld beducht te zijn voor een monsterverbond van christenen en moslims, dat homo’s zou uitsluiten. Daarnaast veronderstelde universitair docent ’interreligieuze dialoog’ Marcel Poorthuis dat de ChristenUnie eerst alle bezwaren tegen de islam moet laten varen voordat we ons kunnen verbinden met moslims.

Bij de start van het islamdebat binnen de ChristenUnie heb ik ervoor gepleit om anders naar de multiculturele samenleving te gaan kijken. We moeten niet langer uitgaan van een contractsamenleving, waarbij burgers wat diensten en rechten uitruilen en migranten aanschuiven zolang ze profijt hebben bij een verblijf in Nederland. In plaats daarvan moeten we de samenleving als een verbond gaan beschouwen. Rond een aantal gedeelde kernwaarden – de politieke en religieuze vrijheden – beloven we elkaar trouw en ondersteuning.

De onvoorwaardelijke verbondenheid van burgers aan elkaar, de wederzijdse trouw en dienstbaarheid in goede en slechte dagen, levert een totaal andere samenleving op dan die waarin burgers alleen voor zichzelf eruit willen halen wat er in zit. Het is een verbondenheid zoals die ontstond toen de eerste pilgrims in 1620, op weg naar Amerika, op het schip de Mayflower letterlijk een verbond sloten en elkaar trouw en ondersteuning beloofden.

De verbinding die we op onze eigen, multiculturele Mayflower met elkaar aangaan, sluit iedereen in die daarvoor kiest. Ik heb ook geen pleidooi gevoerd voor een exclusieve verbinding tussen moslims en christenen. Niemand wordt daarbij bij voorbaat uitgesloten, ook homo’s niet. De verbinding gaan we aan op basis van een aantal niet onderhandelbare vrijheden, niet op basis van een gedeeld geloof of dezelfde geaardheid.

Een ernstiger misverstand is dat wat Poorthuis debiteert. Hij veronderstelt dat christenen eerst hun bezwaren tegen de islam moeten laten varen voordat ze zich in deze samenleving, naast anderen, ook met moslims kunnen verbinden. Hij vindt het schokkend dat onderzoek laat zien dat 95 procent van de orthodox-gereformeerde predikanten onoverkomelijke bezwaren tegen de islam heeft. Voor zover ik er iets schokkends in ontdek, betreft het de 5 procent van die predikanten.

Het hart van de islam ontkent het hart van het christendom: het paasfeest. Dat levert een geloofskloof op die geen interreligieuze dialoog kan overbruggen. Maar al zijn de geloofsverschillen onverzoenbaar, dat betekent nog niet dat moslims en christenen in sociaal en politiek opzicht zich onverzoenlijk tegenover elkaar moeten opstellen.

Poorthuis’ veronderstelling dat we alleen maar vrede kunnen hebben als we eerst besluiten dat niemand ongelijk heeft, is ook een tamelijk hopeloze. Want in dat geval moet eerst het grootste deel van de mensheid van zijn exclusieve geloof worden afgebracht en bekeerd worden tot dit soort religieus relativisme. Dat is onbegonnen werk. Het is veel heilzamer om mensen en hun geloof serieus te nemen, verschillen juist niet te verdoezelen, maar met die verschillen te leren leven en samen te bouwen aan een vrije en solidaire samenleving.

Lees verder na de advertentie
Gert-Jan Segers, directeur van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie. (Trouw)

Deel dit artikel