Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Chinese campus zorgt voor verdeeldheid in Groningen

Home

Petra Vissers

De campus van de universiteit van de stad Yantai in China. © RV

Het college van bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen had grootse plannen voor een campus in de Chinese stad Yantai. Een meerderheid in de universiteitsraad blijkt onverwacht tegen. Het plan wordt nu niet in stemming gebracht.

Ze zijn geïrriteerd, verbijsterd en ook een beetje boos. Studenten Marco de Vries, Evan Clark en Pieter Polhuis zitten om een tafeltje in de tuin van het Harmoniecomplex, het onderkomen van de letterenfaculteit van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). Alle drie hebben ze een verklaring die ze willen voorlezen. Ze zijn het niet eens met hun collega's in de universiteitsraad die op 24 augustus lieten weten dat ze tegen de plannen stemmen van het college van bestuur voor een campus in de Chinese stad Yantai.

Lees verder na de advertentie
Wij denken dat een meerderheid van universitaire gemeenschap enthousiast is over Yantai

Marco de Vries

"De universiteitsraad gijzelt de academische gemeenschap", zegt De Vries, vicevoorzitter van Studenten Organisatie Groningen (Sog)) in de universiteitsraad, maar nu even woordvoerder van de alliantie met Lijst Sterk, die andere fractie die voorstander is van een campus in Yantai. "Wij denken dat een meerderheid van universitaire gemeenschap enthousiast is over Yantai", zegt hij. Vandaar die alliantie tussen Sog en Sterk. Om te laten horen dat er ook mensen zijn die wel graag naar China willen.

De Personeelsfractie, de grootste fractie van universitaire medewerkers, wil dat niet. En studentenfractie Calimero wil het sinds kort ook niet meer. Omdat die twee een meerderheid hebben in de universiteitsraad, het hoogste medezeggenschapsorgaan van de universiteit, besloot het college van bestuur op 29 augustus om het voorstel voorlopig niet in stemming te brengen.

Het college heeft hoge verwachtingen van de campus in Yantai. Een zustercampus in China geeft toegang tot een nieuwe pot met onderzoeksgeld, waar ook wetenschappers in Groningen van profiteren, draagt bij aan internationalisering van het onderwijs en geeft de universiteit een prachtige kans in de concurrentie om talent, zei collegevoorzitter Sibrand Poppema eerder in Trouw.

Daarbij neemt het aantal achttienjarigen in Nederland op termijn af. Groei in China kan krimp in Groningen opvangen.

We hebben altijd in harmonie gesproken over dit onderwerp en nu moet ik via de media vernemen dat een meerderheid tegen zal stemmen

Pieter Polhuis

Overdonderd

Maar nu komt er dus geen stemming over. Een overval, noemen De Vries, Clark en Polhuis dat. Zo ga je niet met elkaar om, zeggen ze. "Ik voel me besodemieterd", zegt Polhuis van de fractie Sterk. "We hebben altijd in harmonie gesproken over dit onderwerp en nu moet ik op een donderdagochtend via de media vernemen dat een meerderheid tegen zal stemmen." Vooral Calimero moet het ontgelden, want die stemde eerder wel voor een campus in Yantai.

Daan van Dijk, fractievoorzitter van Calimero, begrijpt niets van het chagrijn van zijn collega's. Hij trekt zijn schouders op, op een terras waar studenten genieten van de laatste zomerdag, vlak voor de colleges weer beginnen.

"Wij krijgen ineens het verwijt dat we niet constructief zijn, dat we die verklaring niet hadden moeten verspreiden. Maar we wilden het college niet verrassen met een tegenstem."

Calimero stemde eerder weliswaar in met het plan om naar Yantai te gaan maar dat was onder voorwaarden, zegt Van Dijk. "Aan die voorwaarden wordt niet voldaan. Toen vreesden we voor de kwaliteit van het onderwijs in Groningen en dat is niet veranderd."

De universiteit begeeft zich met haar Yantai-plan op onontgonnen terrein. Nooit eerder opende een Nederlandse hoger onderwijsinstelling een vergelijkbare campus.

Geldpotjes

Wat de zaken moeilijker maakt is dat de medezeggenschap op de universiteit de afgelopen jaren meer macht heeft gekregen. Dat betekent dat jonge twintigers - samen met het personeel - een beslissing nemen over een project dat dertig jaar loopt en dat hun tijd op de universiteit ver overschrijdt.

Geen simpel project bovendien, met geld dat komt van de gemeente Yantai, de Chinese overheid, van bedrijven en uit private geldpotjes van de RuG zelf.

Het college van bestuur en de universiteitsraad praten er al ruim twee jaar over. In 2015 stemde de universiteitsraad er voor het eerst mee in, tijdens een vergadering die later werd omschreven als chaotisch en verwarrend. Sibrand Poppema, die zijn volle gewicht zette achter de plannen voor Yantai, bracht het voorstel voor Yantai toen onverwacht in stemming.

Na een schorsing stemden twaalf studenten en één personeelslid voor Yantai, blijkt uit de notulen. Dat is een meerderheid in de 24 koppen tellende raad. Op die dag brachten overigens negentien van hen een stem uit, van wie er vijf blanco stemden. "Ik voel me enigszins vernacheld, overdonderd door de welsprekendheid van de collegevoorzitter", zei personeelslid en voorstemmer Jan Visser later tegen de universiteitskrant UK.

Ik voel me enigszins vernacheld, overdonderd door de wel­spre­kend­heid van de col­le­ge­voor­zit­ter

Personeelslid Jan Visser

De enige die tijdens die beruchte vergadering tegenstemde was Hilly Mast, toenmalig voorzitter van de universiteitsraad. "Zo'n belangrijk dossier zomaar in stemming brengen, dat hoort niet", zegt ze nu. Maar meer dan tegen de procedure, stemde ze tegen de inhoud. "En de kritiek van toen is precies dezelfde die ik nu hoor. En het college heeft nog steeds geen passend antwoord."

Angst en twijfel

Critici hebben een waaier aan twijfels. Ze vrezen voor de academische vrijheid op een campus in een land dat censureert en waar Twitter en Facebook verboden zijn, ze vinden de financiële onderbouwing wankel en willen weten wat er gebeurt als de Chinezen zich niet aan afspraken houden. En ze zijn bang dat de onderwijskwaliteit in Groningen lijdt onder de energie die de RuG in Yantai steekt. Een deel van de critici is principieel tegen. Zij vinden dat de RuG vanwege censuur en mensenrechtenschendingen niet moet samenwerken met het Chinese regime.

"Poppema had altijd een sterk inzicht in het stemgedrag van studenten", zegt Mast. "Hij wist in 2015 dat hij de stemming ging winnen." Dat inzicht is nu weg, constateert ze. "Mogelijk is die verklaring van de Personeelsfractie en Calimero een overval geweest. Blijkbaar was dat nodig. Poppema heeft een groot talent om mensen te enthousiasmeren en te overtuigen van zijn plannen, ook als ze twijfelen. Wat hij in zijn hoofd heeft lukt bijna altijd."

De drie studenten in de tuin van het Harmoniecomplex zijn helemaal niet omver gekletst door Poppema, benadrukken ze. Ze vinden Yantai echt een goed idee. "Nederland vergrijst, dat betekent op termijn veel minder studenten en daar lijdt de kwaliteit van ons onderwijs onder", zegt Clark. De nieuwe campus is een uitgelezen kans voor Nederlandse studenten om zonder studievertraging een paar maanden naar het buitenland te gaan. Daarbij hebben de twee faculteiten die als eerste naar Yantai gaan, ruimtelijke wetenschappen en science and engineering, al ingestemd met het plan, zeggen ze.

Ik zou het jammer vinden als Yantai niet doorgaat, maar ik respecteer het standpunt van de uni­ver­si­teits­raad

Marc van der Maarel, hoogleraar en voorzitter

Dat klopt. Maar het kan niet zo zijn dat wanneer de faculteitsraden instemmen, de universiteitsraad dat ook automatisch moet doen, zegt Marc van der Maarel, hoogleraar en voorzitter van de faculteitsraad van science and engineering. "Zo werkt medezeggenschap niet. Ik zou het jammer vinden als Yantai niet doorgaat, maar ik respecteer het standpunt van de universiteitsraad. Dat is het hoogst gekozen orgaan van de universiteit."

Erik Meijles, universitair docent en voorzitter van de faculteitsraad van ruimtelijke wetenschappen, is 'teleurgesteld' dat de universiteitsraad nu tegen is. Bij grote plannen zie je het vaker, zegt hij: "De mensen die tegen zijn roepen harder dan de mensen die voor zijn."

Ondertussen straalt het bestuursbureau van de Rijksuniversiteit Groningen een en al optimisme uit. In oktober komt er naar verwachting een nieuw en beter voorstel, zegt het college. Als de universiteitsraad daarmee instemt, is er niets aan de hand en kunnen de eerste studenten in september 2018 van start. Daar is nog toestemming voor nodig van de Nederlandse en Chinese ministeries van onderwijs maar er is geen reden om aan te nemen dat die er niet komt, aldus het bestuur.

Toch is ook daar het chagrijn voelbaar. "We hadden graag met deze universiteitsraad gestemd over Yantai", zegt Stephan van Galen, algemeen directeur van het bestuursbureau. Maar sinds gisteren heeft de raad, vanwege verkiezingen voor de zomer, een andere samenstelling.

Pionieren

Zo'n campus in den vreemde, het is pionieren. "Niemand heeft dit eerder gedaan", zegt Van Galen, "en de wetgever is een paar keer van mening veranderd over hoe we dit moeten aanpakken". Zo zei de minister in 2014 nog dat er geen wetswijziging nodig zou zijn om naar Yantai te kunnen, in 2016 bleek dat wel zo te zijn, in 2017 kwam er een algemene maatregel van bestuur en is de wet aangepast. "Ik kan me voorstellen dat dit voor de universiteitsraad verwarrend is", zegt Van Galen.

De verhoudingen zijn er in Groningen de afgelopen twee weken niet beter op geworden. Maar instemmen om de lieve vrede te bewaren is voor Van Dijk van Calimero geen optie. Of een nieuw voorstel het in oktober wel haalt, is de vraag. Zowel personeel als studenten benadrukken dat er heel wat moet veranderen aan het plan voor ze hun zegen geven.

• International Joint University

De 'University of Groningen Yantai' moet een van de tien 'International Joint Universities' worden in China. Dat zijn samenwerkingsverbanden van een Chinese en een buitenlandse universiteit. Die hebben andere rechten dan de rest van de universiteiten in China. Zo staat in de Chinese wet dat de overheid zich op International Joint Universities niet mag bemoeien met de inhoud van het onderwijs.

Twee universiteiten uit Hongkong, twee Engelse en drie Amerikaanse universiteiten hebben al een campus in China, zustercampussen van een Israëlische en van een Russische universiteit zijn in oprichting.

De University of Groningen Yantai kan nummer tien worden. Het college van bestuur van de RuG wil er in 2019 beginnen met vier bachelorprogramma's en drie masterprogramma's. In 2018 zouden studenten er al terecht kunnen voor een voorbereidend jaar. Elk jaar wil de RuG meer bachelor- en masterprogramma's aanbieden in China, tot studenten uiteindelijk kunnen kiezen uit twintig bachelor- en tien masterprogramma's. Aan het einde van hun opleiding krijgen alle studenten een Nederlands diploma.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Wij denken dat een meerderheid van universitaire gemeenschap enthousiast is over Yantai

Marco de Vries

We hebben altijd in harmonie gesproken over dit onderwerp en nu moet ik via de media vernemen dat een meerderheid tegen zal stemmen

Pieter Polhuis

Ik voel me enigszins vernacheld, overdonderd door de wel­spre­kend­heid van de col­le­ge­voor­zit­ter

Personeelslid Jan Visser

Ik zou het jammer vinden als Yantai niet doorgaat, maar ik respecteer het standpunt van de uni­ver­si­teits­raad

Marc van der Maarel, hoogleraar en voorzitter