Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Burgerlijk verzet tegen milieubeleid is nodig

Home

CO WELGRAVEN

DEN HAAG - Nooit had Bram van Ojik gedacht dat hij nog eens heimwee zou krijgen naar het CDA.

Maar de voorzitter van de vereniging Milieudefensie en oud-Tweede Kamerlid voor GroenLinks, is na twee jaar 'paars' tot de voor hemzelf verrassende conclusie gekomen dat er op milieugebied beter samen te werken was met de vorige coalitie van christen-democraten en sociaal-democraten, dan nu met de regeringspartijen PvdA, VVD en D66.

Van Ojik: “We dachten twee jaar geleden: leuk, het CDA eruit, er gaat eindelijk een frisse wind waaien. Maar voor het milieu is dit paarse kabinet een kat in de zak geworden. Voor ons is deze coalitie mislukt, een gemiste kans. De heimwee naar het CDA komt voort uit teleurstelling van wat dit kabinet er van bakt. Niet dat het CDA nou zo geweldig was.”

Maar het vorige kabinet had tenminste ambities, zegt Van Ojik. “De ministers legden een zwaarder accent op het milieu dan hun opvolgers. Op het mestakkoord van Bukman van het CDA en Alders van de PvdA hadden we ook kritiek, maar het ging wèl veel verder dan het akkoord dat onder dit kabinet is bereikt. De emissienormen zijn naar beneden bijgesteld.” Mistroostig: “Er is geen ambitie meer om er iets van de maken.”

De start van de paarse coalitie was veelbelovend voor de milieubeweging, vindt Van Ojik: “We verwachtten er heel veel van. D66 kwam in het kabinet en die partij had een groen gezicht voor de kiezer. D66 had voor het milieu het beste verkiezingsprogramma. En ook de PvdA had mooie paragrafen. D66 kreeg bovendien de post van economische zaken. Wat wil je dan nog meer? Maar ze hebben er niks van gemaakt.”

Van Ojik was er vanuit gegaan dat de partij van Hans van Mierlo wel iets had geleerd van de gang van zaken, eind 1981, begin 1982, in dat rampzalige tweede kabinet-Van Agt van CDA, PvdA en D66. Toen ging D66 onder Jan Terlouw, toen minister van economische zaken, akkoord met de ene ingreep in het milieu na de andere. Er werd naar gas geboord in de Waddenzee en door het natuurgebied Amelisweerd kwam tòch een snelweg. “Ik dacht, dat is een hele dure les voor ze geweest. De partij is toen bijna weggevaagd. Maar nee hoor, ze doen nu precies hetzelfde.”

Op vrijwel alle terreinen wint het economische het van het milieubelang. Staccato geeft Van Ojik een opsomming: energiebeleid, landbouwbeleid, vervoer, tropisch hout; het milieu-aspect is nauwelijks terug te vinden. “Kijk eens naar het energiebeleid. Na veel vijven en zessen is er een energieheffing gekomen. Maar de grootverbruikers zijn daarvan vrijgesteld. De VVD heeft gezegd: dit is de grens, geen extra lastenverzwaring. En die partij maakt de dienst uit.”

Van Ojik noemt PvdA-minister De Boer van milieubeheer ronduit zwak: “Ze heeft geen nieuw beleid. Maar dat is haar eigenlijk ook niet aan te rekenen. Het slaat terug op het hele kabinet. De paarse partijen hebben zeer bescheiden ideeën. Hun filosofie is: de markt en het bedrijfsleven moeten het zelf maar opknappen, voor milieubeleid is er geen ruimte.”

Van Ojik geeft toe dat het maatschappelijk klimaat is veranderd. Milieu scoort niet meer zo hoog. “Eind jaren '80 was er nog een gevoel van urgentie, van er moet nodig iets gebeuren. Dat is een stuk minder geworden. Na de milieutop in 1992 in Rio de Janeiro was het eigenlijk afgelopen.”

Maar volgens de voorzitter van Milieudefensie mag het kabinet zich hier niet achter verschuilen. “In dit land zijn drie miljoen mensen lid van een milieuclub. En als je ziet hoeveel mensen iets aan het milieu willen doen in hun dagelijkse leven, dat zijn grote aantallen. Maar het kabinet laat ze in de kou staan.”

Het feit dat 'de politiek' niet thuis geeft, heeft binnen Milieudefensie tot discussie geleid over de te volgen strategie. Die discussie wordt ook vandaag gevoerd op de algemene ledenvergadering in Amsterdam. Als het aan Van Ojik ligt, gaat Milieudefensie de acties tegen het milieubeleid en de manier waarop het bedrijfsleven met het milieu omspringt, opvoeren. De acties zullen harder en slimmer moeten worden. “We moeten vooral kijken naar de effectiviteit. Tot nu toe hebben we veel te weinig bereikt.”

Burgerlijk verzet

De acties zullen buitenparlementair zijn, gericht tegen besluiten waar kabinet en Kamer al hun goedkeuring aan hebben gegeven. Burgerlijk verzet is nodig, zegt Van Ojik. “Het beleid laat ons geen keus. Het economisch belang wint het steeds vaker.”

De acties zullen altijd geweldlloos zijn, belooft hij, mensenlevens zullen niet in gevaar worden gebracht en ze zullen steeds in verhouding staan tot het te bereiken doel. Milieudefensie zegt niet met een kanon op een mug te willen schieten.

Verder wil de vereniging met open vizier blijven strijden. Van Ojik: “We zullen altijd verantwoording afleggen van onze daden. Wij zullen bijvoorbeeld geen auto's bekladden. En we zullen niet in het holst van de nacht bij benzinestations slangen doorknippen en vervolgens hard wegrennen. We zullen ons altijd onderwerpen aan het oordeel van de rechter.”

Milieudefensie hoopt ook meer bedaagde en vooral grotere milieu-organisaties als Natuurmonumenten en het Wereldnatuurfonds bij de acties te kunnen betrekken. Van Oijk: “Voorzitter Winsemius van Natuurmonumenten zegt dat het onze taak is met onze poten in de modder te gaan staan. Op mijn beurt zeg ik: nee, we moeten het gezamenlijk doen.” Op de tegenwerping dat het toch moeilijk voorstelbaar is dat keurige leden van Natuurmonumenten een startbaan van Schiphol gaan bezetten, zegt Van Ojik: “Nee, ik denk ook niet dat dat gaat gebeuren. Met hen moeten we andere acties verzinnen. Maar mensen van Greenpeace gaan misschien wèl de startbaan op.”

Van Ojik geeft toe dat het opvoeren van de acties mensen kan afschrikken. “Het stomste wat we kunnen doen, is onszelf in de hoek laten zetten. We moeten oppassen dat we niet worden gemarginaliseerd. Maar voor onze acties, ook de harde zoals het blokkeren van de startbaan op Schiphol, is veel meer begrip geweest dan ik had verwacht.”

Om te voorkomen dat ze een kleine, geradicaliseerde actiegroep wordt, wil Milieudefensie in overleg blijven met haar tegenstanders en met het bedrijfsleven. “Acties vormen niet onze enige activiteit. We schaken op alle borden. Eén van de sprekers op de ledenvergadering is officier van justitie Spoor, die ons heeft vervolgd voor het blokkeren van de startbaan. Ook directeur Smits van Schiphol komt altijd graag bij ons discussiëren. Die zegt heus niet: ik kom niet, want jullie hebben onze baan geblokkeerd.”


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel