Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Brenninkmeijer: We moeten af van de fixatie op geld

home

Christoph Schmidt

Alex Brenninkmeijer in zijn tijd als Nationale Ombudsman.

De Europese Rekenkamer presenteert vandaag zijn jaarverslag. Het Nederlandse lid Alex Brenninkmeijer wil af van de fixatie op geld.

Hij klinkt bijna als een autofabrikant die niet van asfalt houdt. "Er is een enorme fixatie op geld", zegt Alex Brenninkmeijer van de Europese Rekenkamer. "Wat je in deze tijd ziet, is dat mensen meer aandacht krijgen voor waarden. Daar zouden we ons in Europees verband ook meer op moeten richten."

Oud-ombudsman Brenninkmeijer (Amsterdam, 1951) is sinds 2014 het Nederlandse lid van de Rekenkamer, de onafhankelijke waakhond van de EU-financiën die vanmorgen haar jaarverslag heeft gepresenteerd. Wat ging er in 2015 fout met de bijna 150 miljard euro aan EU-uitgaven?

Ritueel
Het rapport is een jaarlijks ritueel, waarbij de aandacht vooral uitgaat naar het (ook dit jaar weer) te hoge foutenpercentage. Voor het 22ste jaar op rij geeft de Rekenkamer een 'afkeurend oordeel' over de 'wettigheid en regelmatigheid' van die Europese bestedingen.

Dat foutenpercentage over 2015 bedraagt 3,8. Dat is weliswaar minder dan de 4,4 procent uit het vorige jaarverslag, maar nog altijd riant boven het aanvaardbare plafond van 2 procent.
Eigenlijk wil Brenninkmeijer het helemaal niet over die cijfertjes hebben.  

"Is zo'n percentage relevant?", vraagt hij retorisch in zijn werkkamer op het Kirchberg-plateau in Luxemburg, waar tal van Europese instituten zijn gevestigd. "Vanaf het moment dat ik hier binnenkwam heb ik gezegd: we moeten ermee ophouden. Het heeft geen zin. Sommigen zeggen: 'dat foutenpercentage is toch een mooie samenvatting?' Waarvan dan? Is een lager percentage een verbetering? Nee. We hebben wel een verhaal over die verbetering. Als je over een periode van vijf of tien jaar terugkijkt, zie je dat het financiële beheer in Europa is versterkt."

Ambtelijk taalgebruik
Brenninkmeijer heeft vanaf zijn komst naar de Rekenkamer gestreden tegen het ambtelijke taalgebruik in de rapporten van het instituut. "Onze jaarverslagen zijn nu leesbaar. Maar als je de aanbevelingen leest in onze andere rapporten, vind ik die nog vaak te algemeen en ongrijpbaar. 'De Europese Commissie moet beter monitoren', staat er dan. Dan denk ik: ja, het zal wel.

"In een nieuwe strategie die we aan het ontwikkelen zijn, gaat het om onze communicatie met de buitenwereld. De Rekenkamer moet de onderwerpen kiezen die aansluiten bij wat op dat moment in het publieke debat speelt. Zodat je niet als een soort mallemolen al het beleid gaat toetsen. Je moet strategischer zijn."

Daarmee wil Brenninkmeijer ook weer niet zeggen dat de Europese Rekenkamer een politieke rol moet spelen, zoals de huidige Europese Commissie een 'politieke commissie' wil zijn. "Nee, zeker niet. Dat hoort niet bij mij. Ik ben rechter geweest: apolitiek. Ombudsman: apolitiek. Hoogleraar: apolitiek. Nu ben ik bij de Rekenkamer ook niet politiek. Maar dan kun je nog wel politiek relevant zijn. Dat is het verschil. Jij bent niet degene die de keuzes maakt over de inrichting van de samenleving. Maar je zegt wel dat de keuzes die bijvoorbeeld de Europese Commissie maakt, hout snijden of niet."

Ergernissen
Menig EU-burger zal 'fouten' bij de besteding van EU-geld misschien associëren met het riante EU-pensioen voor oud-commissievoorzitter José Manuel Barroso, de Portugees die sinds deze zomer werkt voor de omstreden Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs.

"Ik erger me groen en geel want ik ben ook een burger", zegt Brenninkmeijer. "Het is een machteloze boosheid, vooral vanwege uitspraken als 'het is allemaal volgens de regels'. Maar het gaat niet om de regels. Het gaat om het besef: hoe verbindt dit ons met de burgers in Europa? Het is niet uit te leggen. Er is maar één ding dat nuttig zou kunnen zijn in de affaire-Barroso, en dat is schaamte. De beschaving is voor een belangrijk deel gebaseerd op schaamte. Als er schaamteloosheid is, houdt het op."

Eurosceptische lezers zullen zich hier misschien afvragen hoeveel Brenninkmeijer zelf eigenlijk verdient en aan wie hij verantwoording schuldig is. "We hebben een gedragscode en een ethische commissie", antwoordt hij daarop. "Die commissie beoordeelt alles wat ik doe. De beloningsstructuur is Europees. Als u vraagt: wie gaat daar over? Dan is dat Mark Rutte, samen met de andere EU-regeringsleiders. Alleen zij kunnen iets doen aan de salarissen in Europa. Het beeld dat een of andere Brusselse elite dat bepaalt, klopt niet."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie