Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bouwen met hennepbeton is best wel groen

Home

ROBIN VAN WECHEM

Het dagelijks leven van de toekomst is duurzaam en zelfvoorzienend. Dat denken de organisatoren van Fab City, het culturele programma naar aanleiding van het Nederlandse EU-voorzitterschap. Vanaf maandag is het festivalterrein in Amsterdam open. Het doel: oplossingen zoeken voor stedelijke problemen.

Een van de paviljoens op Fab City is opgetrokken uit hennepbeton. Hennep is een veelzijdig, sterk en duurzaam materiaal, vinden de oprichters van stichting Hemp Collective, die het paviljoen beheert. Het groeit snel, heeft geen bestrijdingsmiddel en amper mest nodig en werkt als bodemverbeteraar. Hennep kan worden verwerkt in textiel, plastic, voeding en medicijnen. En dus in de bouw.

Hennepbeton is een mengsel van hennephout, kalk en water. Het materiaal is isolerend en dampopen, stelt producent Albert Dun van Dun Agro. Door de natuurlijke afkomst van de plant, en het feit dat het bindmiddel (Natural Hydraulic Lime) na de bouw nog CO2 blijft opnemen, is het bouwmateriaal ook nog eens CO2-negatief. Een grote verbetering ten opzichte van 'gewoon' beton.

"Hennep heeft zeker een milieuvoordeel omdat het een plantaardig materiaal is," zegt Marc Ottelé, docent en onderzoeker aan de afdeling Duurzaamheid van Materialen en Milieu aan de TU Delft. "De milieubelasting van hennepbeton zal daarom gunstiger zijn dan van gewoon beton."

Michiel Haas, emeritus hoogleraar Duurzaamheid en Materialen aan de TU Delft en oprichter van het Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (NIBE), voegt daaraan toe dat de milieubelasting van bouwmaterialen niet zozeer in het vulmateriaal zit, zoals hennephout, zand of grind, maar in de binder. "Hennepbeton heeft wel meer bindmiddel nodig dan betonsteen."

Dat klopt niet, zegt Dun. "Voor een hennepmuur is juist de helft minder bindmiddel nodig dan voor een betonnen muur. Bovendien is de binder een natuurlijk product dat na afbraak terug kan in de biologische kringloop, in tegenstelling tot het chemische Portland-cement in beton."

Andy van den Dobbelsteen, hoogleraar Climate Design and Sustainability aan de TU Delft, denkt dat dat wel kan kloppen. "Houtachtige materialen bevatten het lijmachtige materiaal lignine. Als je dat opwarmt, heeft dat een bindende werking. Lignine is niet te vergelijken met kunstmatige lijmen waarin veel vluchtige organische stoffen zitten."

Hennepbeton isoleert ook beter dan gewoon beton. "Kalkhennepbetonblokken van 25 centimeter dikte hebben een isolatiewaarde die vergelijkbaar is met die van glaswol van 10 tot 12 centimeter," zegt Ottelé. "Bij oude gebouwen wordt hennepvezel gebruikt als isolatiemateriaal."

De structuur van hennepbeton maakt inderdaad dat je er dampopen mee kunt bouwen, zegt hij. "Bij een vochtig binnenklimaat neemt hennepbeton het teveel aan luchtvochtigheid op, maar bij een droog binnenklimaat wasemt het dat ook weer uit, waardoor een prettig leefklimaat ontstaat."

Wel benadrukt Ottelé de beperkingen in de toepassing van hennepbeton. "Je kunt het niet gebruiken voor draagmuren, tunnels of viaducten." Hij denkt dat het hennephuis op het paviljoen een hoofddraagconstructie heeft waar henneppanelen tussen zijn geplaatst. Ook dat klopt niet, zegt Dun. "Als hennepbeton om een houten skelet wordt gegoten kan het een betonnen draagmuur vervangen. Zo is het hennephuis op het paviljoen ook gemaakt."

In de voortgangsrapportage van Multihemp, een Europees onderzoeksproject naar de industriële toepassingen van hennep, komt het materiaal eveneens goed uit de bus. In vergelijking met jute, kenaf en vlas heeft hennep de laagste CO2-uitstoot, maar dan moet het wel bemest zijn met dierlijke mest in plaats van kunstmest.

Vergeleken met materialen op basis van fossiele brandstoffen is de CO2-uitstoot van hennep te verwaarlozen. Bovendien is de mogelijke opslag van CO2 in de plant niet meegenomen als 'winst' omdat het onduidelijk is wat er precies aan kooldioxide vrijkomt tijdens het roten, een proces waarbij hennepstengels aan water worden blootgesteld zodat de vezels worden gescheiden van het hout.

Van den Dobbelsteen vindt hennepbeton dan ook milieuvriendelijker dan gewoon beton. "Als de CO2-uitstoot al minder is terwijl de opgenomen hoeveelheid CO2 tijdens de groei van de plant niet wordt meegenomen, dan kun je ervan uitgaan dat het materiaal in praktijk nog duurzamer is. Daar komt bij dat hennep hernieuwbaar is en beton en staal uitspaart, die het milieu aantasten en onderhevig zijn aan uitputting. De enige vraag die ik heb, is: kan hennepbeton gemakkelijk worden gerecycled?"

Jazeker, zegt Dun. "Als een hennephuis wordt afgebroken, kan het geheel als bemesting op de grond omdat het volledig uit organisch materiaal bestaat. Het bindmiddel kan als kalkmeststof dienen."

De afbouw van het hennephuis is vanaf maandag te zien op Fab City, op de kop van het Java-eiland in Amsterdam. De officiële opening van het paviljoen is op 22 april.

Kritische blik op producten en diensten

Deel dit artikel