Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bosma maakt moslims tot mikpunt van geweld

Home

Leo Lucassen

Marokkaanse imams op Schiphol. Ze maken de komende weken een tour langs Nederlandse moskeeën. © anp
Opinie

De 'eindstrijd'-ideologie van PVV-denker Martin Bosma maakt moslims doelwit van discriminatie, stelt Leo Lucassen. Een parallel met de Joden in de jaren dertig dringt zich op.

Vorige week zaterdag sprak Martin Bosma van de PVV in Letter & Geest (13 juni) zijn vrees uit dat het einde van Nederland nabij is. Op korte termijn zullen moslims zowel demografisch als ideologisch de overhand krijgen en de kernwaarden van Nederland vernietigen. Hoewel ik niet in zijn hoofd kan kijken, ga ik ervan uit dat hij dit meent. Maar heeft hij redenen om zich zoveel zorgen te maken?

De demografie lijkt hem vooralsnog ongelijk te geven. Hij spreekt over twee miljoen niet-westerse allochtonen, van wie het grootste deel moslim zou zijn. Cijfers van het CBS wijzen anders uit. Zelfs als we iedereen uit landen als Marokko, Turkije, Iran, Irak en Somalië onder het etiket 'moslim' scharen, komen we hooguit op een miljoen mensen, oftewel 6 procent van de bevolking.

Aangezien de vruchtbaarheid zich razendsnel aanpast aan het Nederlandse gemiddelde, zal verdere groei vooral van immigratie moeten komen. En laat nu het aandeel van migranten uit moslimlanden het laatste decennium juist sterk afnemen.

Jihadstrijders
Bovendien is er een grote verscheidenheid onder die 6 procent. Lang niet iedereen is praktiserend. Een deel hangt een tamelijk liberale variant aan, zoals de Turkse alevieten. En zelfs de meerderheid, die een orthodoxere interpretatie prefereert, kijkt vooral naar binnen, net als de orthodoxe protestanten, en is niet uit op het bekeren van de buitenwereld. Dat kan vervelend zijn voor degenen die zich aan die sociale controle moeten onderwerpen, maar het is geen gevaar voor mainstream-waarden.

Degenen die de jihad tegen ongelovigen steunen, vormen een kleine minderheid. Zo zijn er nu 200 à 250 Nederlandse moslims als jihadstrijders naar het kalifaat vertrokken, ongeveer een half promille van de in aanmerking komende populatie. Zorgwekkend? Ja, maar vooral voor de jihadisten zelf en hun familie.

Lees verder na de advertentie
Er zijn nu 200 à 250 Nederlandse moslims als jihadstrijders naar het kalifaat vertrokken, ongeveer een half promille van de in aanmerking komende populatie

Nu zou je Bosma's angsten kunnen afdoen als een schromelijke overdrijving, maar het probleem is dat zijn visie veel invloed heeft. De samenleving wordt voortdurend gevoed met het idee dat alle moslims liever vandaag dan morgen de sharia invoeren. Zo worden zij over één kam geschoren als waren ze collectief doof en blind voor liberale of westerse invloeden. Als er iemand echter immuun is voor andere ideeën, dan lijkt het Bosma zelf. Hij en de zijnen houden vast aan hun apocalyptische wereldbeeld, als ware het hun laatste reddingsboei.

Zondebok-mechanisme
Nu ben ik de laatste om te beweren dat er geen problematische kanten kleven aan orthodoxe interpretaties van de islam, of dat het integratieproces van een leien dakje gaat. Maar de problemen (werkloosheid, slechte huisvesting, criminaliteit, negatieve gevolgen van islamisering) zijn beheersbaar. Bovendien hebben migranten er zelf het meeste last van.

Het zorgelijkste gevolg van Bosma's 'eindstrijd'-ideologie is dat moslims steeds meer mikpunt van discriminatie en geweld worden. Het is opvallend dat socioloog Bosma geen oog heeft voor het bekende zondebok-mechanisme. Moslims worden immers, net als de Joden in de jaren dertig, voorgesteld als een existentieel gevaar. De vergelijking is tegenwoordig taboe, maar de overeenkomsten met het antisemitische idee van Überfremdung dringt zich op.

Dat maakt Bosma geen nazi, maar hij zou er goed aan doen niet alleen zorgvuldiger om te gaan met de feiten, maar ook zijn sociologische klassiekers nog eens uit de kast te halen.

Leo Lucassen: directeur onderzoek van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en hoogleraar aan de Universiteit Leiden

Het is opvallend dat socioloog Bosma geen oog heeft voor het bekende zon­de­bok-me­cha­nis­me

Deel dit artikel

Er zijn nu 200 à 250 Nederlandse moslims als jihadstrijders naar het kalifaat vertrokken, ongeveer een half promille van de in aanmerking komende populatie

Het is opvallend dat socioloog Bosma geen oog heeft voor het bekende zon­de­bok-me­cha­nis­me