Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Boosheid en emotie verbinden zwart en wit in vrouwensynode

Home

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Boos en geëmotioneerd zijn de Nederlandse organisatoren van de Eerste Europese Vrouwensynode over het besluit van de zwarte feministische theologe Doreen Hazel en een aantal andere zwarte collega's om uit protest niet deel te nemen aan de synode. “Het is niet duidelijk waaraan witte vrouwen moeten voldoen voordat deze groep zwarte vrouwen wil samenwerken”, aldus Joke Koehler, projectmedewerker van de Europese vrouwensynode.

Hazel maakte zaterdag in een radio-interview bekend dat zij en een aantal andere zwarte vrouwen uit protest niet zullen deelnemen aan de vrouwensynode die van 20 tot 28 juli in het Oostenrijkse Gmünden wordt gehouden. Zij vinden dat de problematiek van het racisme niet genoeg prioriteit heeft op de agenda van de Europese vrouwensynode. Al eerder hebben harde confrontaties plaatsgevonden tussen de groep van Doreen Hazel en witte vrouwen op de Nederlandse vrouwensynode omdat de zwarte vrouwen zich niet in het witte programma herkenden. Tijdens de tweede Nederlandse vrouwensynode in 1992 zonderden zij zich om die reden af in eigen workshops die niet toegankelijk waren voor witte vrouwen. Hazel vindt dat de blanke feministische theologes niets hebben geleerd van de aandacht die zwarte theologes toen hebben gevraagd voor het thema racisme.

“Segregatie”, noemt voorzitter van de Europese Vrouwensynode Wies Stael-Merkx de door Hazel aangebrachte scheiding tussen wit en zwart. Stael-Merkx, fel: “Ik werk zo vaak met zwarte vrouwen. Daar hoor je nooit dat soort verschrikkelijke bezwaren. Ze zeggen: leuk dat we mee mogen. Ik snap er niks van. Natuurlijk doen we dingen verkeerd. Maar je moet het proces toch ergens starten?” Wies Stael benadrukt de vele workshops die tijdens de komende vrouwensynode meer impliciet of expliciet over racisme zullen gaan zoals: vrouwenhandel, wereldwijde uitbuiting van vrouwen, de perspectieven van vrouwen in een multireligieus en multi-etnisch Europa. “Tijdens de synode willen we juist al die dingen achterhalen waar vrouwen onder te lijden hebben.”

Het besluit van Hazel kwam voor Stael-Merkx volkomen onverwacht. “Vorig jaar is Doreen Hazel uit de voorbereidingsgroep van de Europese vrouwensynode gestapt. We hebben toen met een aantal zwarte vrouwen uit haar groep een hard gesprek gehad. Ik was zo optimistisch en misschien te simpel om het een goed gesprek te vinden. Ik dacht: we kunnen in ieder geval weer samen door één deur. Ineens blijkt dat niet zo te zijn.”

Voor Joke Koehler, projectmedewerker van de Europese vrouwensynode, kwam deze slag niet zo onverwacht. “Als je langer met Doreen samenwerkt weet je dat je meer kunt verwachten. Je weet alleen niet wanneer en hoe.” De protestgeluiden die klinken van de kant van Hazel zijn niet representatief voor de zwarte vrouwen, meent Koehler. Uit Nederland komen vijftien zwarte vrouwen naar de synode die wel enthousiast zijn, weet ze. “Volgens Doreen willen witte vrouwen nog steeds niet luisteren. Maar als je vraagt wat verwacht je dan van ons, dan zeggen ze: je moet zelf weten hoe je aan het racisme gaat werken. Als we dat dan doen is het nog niet goed.”

Ook Doreen Hazel is boos en emotioneel. Zij wordt er moe van dat de “zwarte vrouwen steeds opnieuw de pijn van het racisme moeten etaleren.” Hazel: “De organisatoren gillen steeds: er gaan wel zwarte vrouwen mee. Maar het onderwerp racisme moet altijd van ons komen. Op de agenda voor de Europese Vrouwensynode staan dingen die ziekmakend zijn voor vrouwen. Maar voor ons is racisme in de allereerste plaats ziekmakend.” Hazel wordt nog woedend als ze terugdenkt aan de afgelopen uitwisselingsweek van Nederlandse vrouwen en niet-Europese vrouwen. “Daar was een witte Zuid-Afrikaanse vrouw die sprak over vrouwen onder apartheid. Ze sprak over het zwarte Zuid-Afrika, over symbolen, over de traditie van verhalen vertellen. Ze sprak over haar zwarte vader en een witte moeder. Ik dacht dat ze een kleurling was. Achteraf bleek dat die zwarte vader symbolisch bedoeld was. Toen werd ik heel erg boos. Dat is net als een Duitser drie jaar na dato zegt: ik identificeer me met een jood.”

Deel dit artikel